Ook vaste planten hebben niet het eeuwige leven. Na vier tot vijf jaar beginnen vele soorten aan kwaliteit te verliezen. Hoge soorten zoals Delphinium (ridderspoor), Lavatera en Helenium en middelhoge bloeiers als Solidago (guldenroede) en Phlox gaan in het midden kaal worden en aan de buitenkant chaotisch uitgroeien. Ook het hart van populaire rand- en kruipplanten kan lelijk worden, met name bij gipskruid, lavendel, en scheefbloem (Iberis).

Daarom is het goed deze en andere vaste soorten na drie of vier jaar een verjongingskuur te geven. Dat gebeurt het best tussen half maart en half april - de periode die algemeen wordt aangezien als de beste planttijd voor vaste planten.

Verwijder eerst alle afgestorven bovengrondse delen en haal de wortelkluit met een scherpe spade voorzichtig uit de grond. Scheur de jongere buitenste delen van de wortelkluit. Dat zult u vaak met de hand kunnen doen, maar soms zult u een spade of een scherp mes nodig hebben. Het oude middengedeelte van de kluit werpt u weg. Zet daarna de gedeelde planten in de schaduw en verwijder alle onkruid dat zich tussen de wortels heeft genesteld. En werk eer u de jonge worteldelen weer uitplant, compost of koemestkorrels onder de grond.

Houtachtige soorten zoals schildzaad (Alyssum), Aubrietia en het al genoemde Iberis kunt u verjongen door stekken. Snijd de jonge scheutjes voorzichtig van de onderkant van de moederplant en laat ze binnenshuis worteltjes vormen in water. Plant ze daarna uit in potjes. Tussen half augustus en eind september kunt u de oude plant uit de grond halen en vervangen door de nieuwe plantjes.

Trendy soorten zoveel u maar wilt

Natuurlijk kunt u nog verder gaan in de vernieuwing en een grondige verplanting doorvoeren in de genoemde periode. Soorten waarvan de bloei tegenviel of waarvan de kleur niet paste in het geheel, kunt u radicaal vervangen of ruilen met vrienden en kennissen. Bedenk wel dat een gebrekkige bloei te maken kan hebben met de standplaats. Erysimum of Verbascum bijvoorbeeld gedijen het best in volle zon en zullen het nooit goed doen in vochtige schaduw, terwijl anemonen die schaduw juist nodig hebben.

Wilt u radicaler vernieuwen? Haal dan alle planten uit de grond en verdeel uw borders in tuinkamertjes met tussenhaagjes van buxus of taxus. Een groot deel van de vroegere planten kunt u na het delen van de wortelkluit hergebruiken om de kamertjes te bevolken en ze aanvullen met nieuwgekochte planten.

Eer u daaraan begint, dringt een bezoek aan een plantenkwekerij zich op. Het aanbod vernieuwt voortdurend. In 2005 werd het Zeeuws knoopje (Astrantia) uitgeroepen tot vaste plant van het jaar. Deze nieuwe soort is winterhard en bloeit de hele zomer en herfst met witte, roze en rode bloemen die op kant gelijken. Ook trendy: de pimpernelsoort Sanguisorba officinalis (wit, roze of bordeauxrood), de geurige bergamotplant ( Monarda, zeer geschikt als randbeplanting vooraan) en de Japanse wasbloem ( Kirengshoma palmata, lichtgele hangende bloemen in de nazomer en de herfst).