Ontdek het Ljubljana van architect Joze Plecnik

Plecnik werd geboren in Ljubljana, in 1872, en hij stierf er ook, op 7 januari 1957. Na een verblijf in Wenen en Praag was hij docent aan de universiteit van Ljubljana. Na de Tweede Wereldoorlog raakte hij wat in de vergeethoek maar dankzij een tentoonstelling in Centre Pompidou Parijs en mede door de postmodernistische stromingen in de jaren 80 en 90 kreeg hij opnieuw internationale belangstelling. Hij werd herontdekt als een vernieuwer, een architect die historische, regionale en lokale elementen weet te combineren, met aandacht voor klassieke vormen en motieven.

Zijn werken, die ook vandaag nog het uitzicht van de hoofdstad bepalen, zijn beschermd en geklasseerd als Nationaal Patrimonium. Plecnik wordt ook gewaardeerd omwille van zijn totaal-concepten waarbij hij niet alleen een gebouw ontwierp maar ook alles wat er bij hoort, deuren, ramen, trappen, kasten. (LB)

Drie Bruggen © A.Frelih

Volg je de sfeervolle kades met de terrasjes langs de rivier Ljubljanica dan kom bij Tromostovje, Drie Bruggen. Ze verbinden beide oevers in het historische centrum. De middelste is de Spital brug en die wordt geflankeerd door twee voetgangersbruggen, gebouwd tussen 1929 en 1932 naar een ontwerp van Plecnik.

Centrale Markt © Robert Kruh

Ook de beroemde Centrale Markt van de hoofdstad werd gebouwd naar een ontwerp van Plecnik. Je kunt er elke dag genieten van de levendige sfeer, rond de stalletjes met voedingswaren en Sloveense specialiteiten. Maar kijk ook eens naar de architectuur want die is bijzonder. In het gebouw met twee verdiepingen zijn de renaissancistische invloeden duidelijk zichtbaar. Later, toen werd besloten om de Drie Bruggen met de markt te verbinden bouwde Plecnik een bloemenwinkel. Het gebouw is geïnspireerd op de Klassieke Oudheid.

Universitaire bibliotheek © visitljubljana

Zeker niet te missen is de Nationale en Universitaire Bibliotheek die aanzien wordt als het belangrijkste werk van Plecnik in de hoofdstad. Het werd gebouwd tussen 1936 en 1941. Het exterieur laat duidelijk de Italiaanse invloed zien, een combinatie van bakstenen gevel en rotsblokken die doet denken aan het Zuccari Paleis in Rome. Ga ook binnen een kijkje nemen want het is indrukwekkend: een hall en een trap met 32 imposante pilaren van zwart marmer leidt naar een grote leeszaal. De bibliotheek beschikt een rijke collectie middeleeuwse geschriften, incunabelen en renaissance drukwerken.

Huis van Plecnik © Ljubljana Tourism

Uiteraard mag een bezoek aan het Huis van Plecnik niet ontbreken. Het ligt in Trnovo, een voorstad van Ljubljana. De architect woonde er tot zijn dood in 1957. Na de inkomhal kan je zijn studeerkamer met bed en bijhorende badkamer zien. Het interieur van de keuken is authentiek. De glazen veranda is prachtig en kijkt uit op het groen. Modellen van zowel gerealiseerde als niet gerealiseerde projecten zijn tentoongesteld.

Begraafplaats Zale © Dunja Wedam

De architect kreeg zijn laatste rustplaats op 'ale. Dat is een oud Slavisch woord en het betekent begraafplaats. Het bestaat sinds 1906 maar Plecnik ontwierp een prachtige en zeer opvallende ingang. De halfronde, symmetrische arcade met witmarmeren zuilen symboliseert de overgang tussen leven en dood. Vanaf deze poort voert een pad, met aan beide kanten opvallende kapellen, naar een modernistisch gebedshuis.