De geschiedenis van de cruisevaart begint bij de grote stoomschepen van het begin van de 20ste eeuw, waarvan de Titanic de bekendste (maar helaas niet de meest succesvolle) was. Voor de luchtvaart een commercieel succes werd, vormden ze het enige middel om van Europa naar een van de andere werelddelen, meer bepaald naar Amerika, te reizen. Het waren toen al mastodonten die vooral tweede- en derdeklaspassagiers vervoerden. Hun accommodatie stond in schril contrast met die van een beperkt aantal rijke eersteklaspassagiers, die konden genieten van luxueuze kamers, bars, restaurants en entertainment aan boord. Maar vanaf de jaren 60 explodeerde het luchtvaartverkeer en verloren de trans-Atlantische routes snel passagiers. De sector raakte in crisis, maar begin jaren 70 ontstond een nieuwe formule: het vakantievaren. Het was de Queen Elisabeth 2 van de rederij Cunard Lines die in 1969 het startschot gaf. In 2008 maakte ze haar laatste cruise, maar in 2011 zal er al een nieuwe QE2 klaar zijn.

Vanaf de jaren 70 kwamen er steeds meer cruiseschepen bij en televisieseries zoals The Love Boat zorgden voor een trendy imago. Een cruisevakantie stond voor luxe op schepen die uitgerust waren met zwembaden, casino's, theaters en filmzalen, kajuiten met zicht op de oceaan en nog veel meer. Steeds grotere schepen werden gebouwd, een trend die zich doorzet tot de dag van vandaag. Bijna elk jaar loopt er wel ergens een schip van stapel dat een nieuw record breekt. In december maakte de Oasis of the Seas van rederij Royal Caribbean International zijn maidentrip, van de scheepswerf in het Finse Turku naar Florida. Dit is momenteel het grootste cruiseschip ter wereld: negentig meter langer en liefst vijfmaal groter dan de Titanic. Er kunnen meer dan 8000 opvarenden aan boord, 6200 passagiers en 2165 bemanningsleden. Het schip heeft 16 dekken met 37 verschillende hutcategorieën, waaronder ook duplex 'loft suites' met zicht op de oceaan. Tijd om zich te vervelen hebben de passagiers niet, want het schip telt 3 zwembaden, 24 restaurants en 37 bars, een theaterzaal met 1400 plaatsen, een zonnedek met kinderzone, sauna en fitnessruimtes, een casino, een ijspiste, een minigolf, een surfsimulator en een kabelbaan. In het midden van het schip is een park ingericht dat uitgeeft op een openluchttheater. Na het spektakel kan de passagier gaan wandelen langs de Boardwalk met draaimolens en winkeltjes. Kortom, de Oasis is een drijvende stad met een prijskaartje van 940 miljoen euro. In Fort Lauderdale, waar het zijn thuisbasis krijgt, moest zelfs een volledig nieuwe cruiseterminal gebouwd worden om dit gigantische schip te kunnen ontvangen.

Voorzie excursies in uw budget

Hoewel cruisevakanties het beter doen dan andere sectoren van het toersime, laat de crisis zich ook hier voelen. Daarom pakken rederijen dit jaar uit met interessante tarieven en kortingsprogramma's. Er zijn dus best koopjes te vinden op de markt. Dat ziet er allemaal wel aantrekkelijk uit, maar let wel op de supplementen. Het is aan de excursies dat rederijen het meeste geld verdienen. Informeer u vooraf zodat u dit kunt incalculeren... tenzij u tijdens de hele reis aan boord wilt blijven en aan het zwembad liggen, natuurlijk! Maar zelfs in dat geval kan de rekening nog oplopen, voor het bezoek aan specialiteitenrestaurants of zelfs het gewoon à la carte bestellen, het gebruik van het internet, telefoon, de fitnessruimte,... Hou ook rekening met de fooien en afhankelijk van de brand-stofprijzen zijn er in het verleden ook al toeslagen aangerekend.

Nieuwe trends: voor elk wat wils

Niet alleen wat de schaalgrootte betreft swingt het cruisetoerisme de pan uit. Ook de service aan boord evolueert voortdurend. De nieuwste schepen hebben verschillende restaurants aan boord die inspelen op diverse sferen, zoals u dat tegenwoordig ook in grote hotels aantreft. Regionale keukens zijn populair: Italiaans, Aziatisch,... Zo kunt u zelf bepalen wanneer en waar u gaat dineren. Bij sommige cruises kosten gespecialiseerde (in steaks bijvoorbeeld) en regionale restaurants iets meer, bij andere is het inbegrepen. U hoeft in dit type schepen dus niet meer in shiften te gaan eten zoals dat bij één groot hoofdrestaurant het geval is. Het is wel verstandig meteen na het inschepen uw plaatsje in de diverse restaurants voor de rest van de trip te reserveren, want het aantal geïnteresseerden is groot.

Daarnaast duiken allerlei nieuwe activiteiten en entertainment aan boord op, zo gek dat je het zelf niet kunt bedenken: een formule 1-simulator, een surfsimulator, een ijspiste en een glijbaan, klimmuren, een gamezone.... Ook wat wellness betreft, komt u niets te kort: massages, stoombaden, fitness...Kinderclubs zijn op vele cruises ook aanwezig

Wie niet houdt van al die fun en entertainment en liever opteert voor een meer traditionele formule, boekt het best bij één van de Europese rederijen zoals de Italiaanse Costa en MSC of het Duitse Hapag-Lloyd. Zij staan nog dichter bij het originele concept, inclusief galadiner met dresscode, het bal van de kapitein, maar ook met animatieavonden, casino en theater. Een rederij als Norvegian Cruise Line hanteert dan weer het concept van freestyle cruisen, zonder dresscode maar wel met activiteiten als een wijn- of kunstseminarie.

Cruisen met een postboot

De Noorse Hurtigruten was oorspronkelijk geen cruiseschip maar een postboot, de eerste regelmatige verbinding tussen Zuid- en Noord-Noorwegen. Tot op de dag van vandaag is de zeeroute van 1250 mijl langs 34 havens van het Noordelijke Kirkenes, helemaal tegen de Russische grens naar Bergen, een belangrijke levensader. Maar naast tonnen vracht, nemen deze schepen ook passagiers mee. Er zijn 13 Hurtigrutenschepen, van moderne tot traditionele die al 50 jaar dienstdoen. De service aan boord is vergelijkbaar met elk ander cruiseschip. Onderweg passeert u o.a. Trondheim, de poolcirkel, de Lofoteneilanden, de meest noordelijke universiteitsstad Tromso en de meest noordelijke Europese stad Hammersfest, aan de Noordkaap. Onderweg geniet u van de prachtige fjörden, waarvan het schip er enkele binnen vaart.

Bestemmingen: dromen staat vrij!

Is het verblijf op het immense cruiseschip al een unieke belevenis, vanzelfsprekend is ook de bestemming belangrijk. Naar welke streken worden cruises georganiseerd? In principe overal, de programma's variëren van seizoen tot seizoen. Vele schepen wisselen ook van route naargelang het seizoen.

  • De grote cruiseschepen van veelal Amerikaanse maatschappijen doen vaak het gebied rond de Caraïben, Mexico en de noordkust van Zuid-Amerika aan.
  • Voor meer noordelijke natuurpracht zijn cruises langs de fjorden populair, met de Noorse fjorden als onbetwiste topper. Maar ook in Chileens Patagonië bijvoorbeeld vindt u mooie fjorden of langs de Canadese Oostkust en New England, waar vooral in de herfst de natuur een onvergetelijke indruk maakt.
  • In Europa zijn er cruises op de Middellandse Zee: sommige doen het westelijke deel aan (tussen Spanje en Italië), andere het oostelijke deel (van Italië tot Griekenland en de Noord-Afrikaanse kust). Nog anderen varen door naar Istanbul en zo naar de Zwarte Zee.
  • Ook cruises op de Baltische Zee zijn populair, waarbij steden als Kopenhagen, Stockholm, Helsinki, Sint-Peterburg en Tallinn worden bezocht.
  • De laatste tijd zijn er ook meer cruises naar Azië, vooral Singapore, Hong Kong, Thailand en Maleisië.
  • Cruises naar de streek van de emiraten (Dubai, Abu Dhabi en andere) zijn relatief nieuw, maar door de crisis kunt u daar interessante koopjes op de kop tikken.
  • Voor doorgewinterde cruisers zijn er Antarctica, Groenland en Alaska, met zowel grote als kleine schepen.

Zeilen: romantiek in het kwadraat

Zeilschepen wekken romantische gevoelens op. Ze zijn natuurlijk veel kleiner dan grote cruiseschepen en worden dan ook vaak voor kortere vakanties gebruikt. Zo kunt u bijvoorbeeld boeken voor een tocht langs de Turkse kust, de Griekse eilanden of de Kroatische kust. Er varen veel mooi gerestaureerde (motor)zeilschepen rond die maar een tiental mensen aan boord kunnen nemen maar ook een aantal grotere luxueuze zeilschepen (met ook een motor aan boord), zoals de Star clippers die sterk lijken op de illustere zeilschepen van de 19de eeuw. De Windstar cruises maken gebruik van prachtige drie- of viermasters van wel 50 meter hoog. En dan is er nog de Club Med II, één van de grootste zeilschepen ter wereld met 600 passagiers aan boord. Zij geven het cruisen een nostalgisch tintje zonder aan hedendaagse luxe in te boeten.

Riviercruises: cultuur en natuur

  • Wie niet van megaschepen houdt of het wat dichter bij huis wil zoeken, kan deelnemen aan een riviercruise door Europa, langs de Rijn of de Donau bijvoorbeeld. Bij deze tochten glijdt het landschap langzaam voorbij en hoeft u ook niet bang te zijn voor zeeziekte. Ze zijn veel kleiner, maar maatschappijen als A-rosa, Viking cruises en Premicon Line hebben de laatste jaren hun vloot sterk gemoderniseerd zodat u nu ook op vele van deze schepen kunt genieten van faciliteiten zoals een zwembad aan boord, massage- en fitnessruimtes en zo meer.
  • Een minder luxueus maar goedkoper alternatief vormen de schepen van de Franse rederij CroisiEurope. Meestal kunnen rivierschepen 100 tot 300 passagiers aan boord nemen. De bekendste routes zijn langs de Rijn, de Moezel, de Rhône en de Donau. Wat dacht u bijvoorbeeld van een Donaucruise langs Wenen, Budapest en Bratislava of nog verder door tot Belgrado, Bulgarije en Roemenië?
  • In Rusland zijn populaire cruises (in iets minder luxueuze schepen) die tussen Moskou en Sint-Petersburg, tussen Moskou en Rostov langs de Volga en tussen Kiev en Istanbul (langs de Dnjepr en de Zwarte Zee).
  • Ook buiten Europa kunt u een aantal interessante riviercruises boeken. In Vietnam en Cambodja hebt u cruises in mooie koloniale boten op de Mekong en in China op de Yangtze. Ook op het eiland Borneo in Indonesië en in Maleisië kunt u cruisen met rivierboten. De Amazone in Brazilië staat op het programma bij een aantal grote cruiseschepen, maar de lokale bevolking heeft zo haar eigen, uiteraard minder luxueuze vloot. Niets belet u om te kiezen voor een vijfdaagse tocht van Manaus naar Belem bijvoorbeeld. Ofwel huurt u daar een kajuit, ofwel volgt u het voorbeeld van de meeste Brazilianen en slaapt u in een hangmat op het dek!
  • Cruises op de Nijl vormen een geval apart. Ook hier varen moderne cruiseschepen met alle luxe aan boord maar avontuurlijke zielen kiezen resoluut voor een feloek, een oude Egyptische zeilboot waarop ze onder de blote hemel slapen. Een iets comfortabeler alternatief zijn de dahabiyas, replica's van 19de eeuwse zeilboten, of een schitterende oude stoomboot zoals de SS Sudan, die er nog net zo uitziet als in de tijd van Hercule Poirot.

Antarctica: avontuur

Tijdens de vorige eeuw was een reis naar Antarctica enkel weggelegd voor wetenschappers en ontdekkingsreizigers. Maar de laatste tien jaar zijn cruises naar de Zuidpool immens populair geworden. Wie dit avontuur wil meemaken, moet er minstens 5000 euro voor neertellen maar reist dan ook in de best mogelijke omstandigheden. U kunt aan boord gaan van een expeditiecruiseschip, dat hetzelfde comfort biedt dan een gewoon cruiseschip. Daarnaast zijn er een aantal ijsbrekers en voormalige onderzoeksschepen die zijn omgebouwd voor kleine groepjes toeristen. De grote dekken en open bruggen bezorgen u het echte expeditiegevoel.

Cruiseferry's: concurrentie voor het vliegtuig

Sommige ferry's op langere afstanden beginnen steeds meer cruise-elementen over te nemen, om hun concurrentiepositie met het vliegtuig uit te spelen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij ferry's naar de Britse eilanden. Vanuit Zeebrugge kunt u bijvoorbeeld met Norfolkline een minicruise naar Rosyth, bij Edinburgh boeken. U vertrekt 's namiddags en komt 's ochtends in Schotland aan. U slaapt in een ruime kajuit, kunt 's avonds genieten van een aperitiefje in de bar en een buffetmaaltijd, en daarna gaat u vrolijk naar het casino of een filmvoorstelling. Met Irish Ferries vertrekt u vanuit Cherbourg of Roscoff naar Rosslare. Tijdens de overtocht zijn er liveoptredens, u kunt terecht in een filmzaal, een discotheek en een Mally Malonesbar. Na het ontbijt komt Ierland in zicht.

Cargo's: voor echte zeebonken

Wilt u zich een echte zeebonk voelen, dan kunt u met een echte cargo de oceaan oversteken: een containerschip, een standaard vrachtschip of een bulkcarrier. U vertrekt in Antwerpen of Rotterdam naar 300 havens, verspreid over de hele wereld. Met zo'n vrachtschip bent u weken of zelfs maanden op zee, er mag een beperkt aantal passagiers mee en van u wordt verwacht dat u zich aanpast aan het ritme aan boord. U leeft als het ware samen met de bemanning. De vertrektijden kunnen variëren naargelang de vracht en het is perfect mogelijk dat een extra haven wordt aangedaan. Maar u kunt ook in een haven afstappen, er wat langer blijven en dan op een volgende boot wachten. Voor deze formule hebt u een flinke portie zin in avontuur nodig én veel tijd, maar het is wellicht de meest ultieme vaarervaring die u kunt meemaken.

De geschiedenis van de cruisevaart begint bij de grote stoomschepen van het begin van de 20ste eeuw, waarvan de Titanic de bekendste (maar helaas niet de meest succesvolle) was. Voor de luchtvaart een commercieel succes werd, vormden ze het enige middel om van Europa naar een van de andere werelddelen, meer bepaald naar Amerika, te reizen. Het waren toen al mastodonten die vooral tweede- en derdeklaspassagiers vervoerden. Hun accommodatie stond in schril contrast met die van een beperkt aantal rijke eersteklaspassagiers, die konden genieten van luxueuze kamers, bars, restaurants en entertainment aan boord. Maar vanaf de jaren 60 explodeerde het luchtvaartverkeer en verloren de trans-Atlantische routes snel passagiers. De sector raakte in crisis, maar begin jaren 70 ontstond een nieuwe formule: het vakantievaren. Het was de Queen Elisabeth 2 van de rederij Cunard Lines die in 1969 het startschot gaf. In 2008 maakte ze haar laatste cruise, maar in 2011 zal er al een nieuwe QE2 klaar zijn. Vanaf de jaren 70 kwamen er steeds meer cruiseschepen bij en televisieseries zoals The Love Boat zorgden voor een trendy imago. Een cruisevakantie stond voor luxe op schepen die uitgerust waren met zwembaden, casino's, theaters en filmzalen, kajuiten met zicht op de oceaan en nog veel meer. Steeds grotere schepen werden gebouwd, een trend die zich doorzet tot de dag van vandaag. Bijna elk jaar loopt er wel ergens een schip van stapel dat een nieuw record breekt. In december maakte de Oasis of the Seas van rederij Royal Caribbean International zijn maidentrip, van de scheepswerf in het Finse Turku naar Florida. Dit is momenteel het grootste cruiseschip ter wereld: negentig meter langer en liefst vijfmaal groter dan de Titanic. Er kunnen meer dan 8000 opvarenden aan boord, 6200 passagiers en 2165 bemanningsleden. Het schip heeft 16 dekken met 37 verschillende hutcategorieën, waaronder ook duplex 'loft suites' met zicht op de oceaan. Tijd om zich te vervelen hebben de passagiers niet, want het schip telt 3 zwembaden, 24 restaurants en 37 bars, een theaterzaal met 1400 plaatsen, een zonnedek met kinderzone, sauna en fitnessruimtes, een casino, een ijspiste, een minigolf, een surfsimulator en een kabelbaan. In het midden van het schip is een park ingericht dat uitgeeft op een openluchttheater. Na het spektakel kan de passagier gaan wandelen langs de Boardwalk met draaimolens en winkeltjes. Kortom, de Oasis is een drijvende stad met een prijskaartje van 940 miljoen euro. In Fort Lauderdale, waar het zijn thuisbasis krijgt, moest zelfs een volledig nieuwe cruiseterminal gebouwd worden om dit gigantische schip te kunnen ontvangen. Niet alleen wat de schaalgrootte betreft swingt het cruisetoerisme de pan uit. Ook de service aan boord evolueert voortdurend. De nieuwste schepen hebben verschillende restaurants aan boord die inspelen op diverse sferen, zoals u dat tegenwoordig ook in grote hotels aantreft. Regionale keukens zijn populair: Italiaans, Aziatisch,... Zo kunt u zelf bepalen wanneer en waar u gaat dineren. Bij sommige cruises kosten gespecialiseerde (in steaks bijvoorbeeld) en regionale restaurants iets meer, bij andere is het inbegrepen. U hoeft in dit type schepen dus niet meer in shiften te gaan eten zoals dat bij één groot hoofdrestaurant het geval is. Het is wel verstandig meteen na het inschepen uw plaatsje in de diverse restaurants voor de rest van de trip te reserveren, want het aantal geïnteresseerden is groot. Daarnaast duiken allerlei nieuwe activiteiten en entertainment aan boord op, zo gek dat je het zelf niet kunt bedenken: een formule 1-simulator, een surfsimulator, een ijspiste en een glijbaan, klimmuren, een gamezone.... Ook wat wellness betreft, komt u niets te kort: massages, stoombaden, fitness...Kinderclubs zijn op vele cruises ook aanwezig Wie niet houdt van al die fun en entertainment en liever opteert voor een meer traditionele formule, boekt het best bij één van de Europese rederijen zoals de Italiaanse Costa en MSC of het Duitse Hapag-Lloyd. Zij staan nog dichter bij het originele concept, inclusief galadiner met dresscode, het bal van de kapitein, maar ook met animatieavonden, casino en theater. Een rederij als Norvegian Cruise Line hanteert dan weer het concept van freestyle cruisen, zonder dresscode maar wel met activiteiten als een wijn- of kunstseminarie. Is het verblijf op het immense cruiseschip al een unieke belevenis, vanzelfsprekend is ook de bestemming belangrijk. Naar welke streken worden cruises georganiseerd? In principe overal, de programma's variëren van seizoen tot seizoen. Vele schepen wisselen ook van route naargelang het seizoen. Zeilschepen wekken romantische gevoelens op. Ze zijn natuurlijk veel kleiner dan grote cruiseschepen en worden dan ook vaak voor kortere vakanties gebruikt. Zo kunt u bijvoorbeeld boeken voor een tocht langs de Turkse kust, de Griekse eilanden of de Kroatische kust. Er varen veel mooi gerestaureerde (motor)zeilschepen rond die maar een tiental mensen aan boord kunnen nemen maar ook een aantal grotere luxueuze zeilschepen (met ook een motor aan boord), zoals de Star clippers die sterk lijken op de illustere zeilschepen van de 19de eeuw. De Windstar cruises maken gebruik van prachtige drie- of viermasters van wel 50 meter hoog. En dan is er nog de Club Med II, één van de grootste zeilschepen ter wereld met 600 passagiers aan boord. Zij geven het cruisen een nostalgisch tintje zonder aan hedendaagse luxe in te boeten. Tijdens de vorige eeuw was een reis naar Antarctica enkel weggelegd voor wetenschappers en ontdekkingsreizigers. Maar de laatste tien jaar zijn cruises naar de Zuidpool immens populair geworden. Wie dit avontuur wil meemaken, moet er minstens 5000 euro voor neertellen maar reist dan ook in de best mogelijke omstandigheden. U kunt aan boord gaan van een expeditiecruiseschip, dat hetzelfde comfort biedt dan een gewoon cruiseschip. Daarnaast zijn er een aantal ijsbrekers en voormalige onderzoeksschepen die zijn omgebouwd voor kleine groepjes toeristen. De grote dekken en open bruggen bezorgen u het echte expeditiegevoel. Sommige ferry's op langere afstanden beginnen steeds meer cruise-elementen over te nemen, om hun concurrentiepositie met het vliegtuig uit te spelen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij ferry's naar de Britse eilanden. Vanuit Zeebrugge kunt u bijvoorbeeld met Norfolkline een minicruise naar Rosyth, bij Edinburgh boeken. U vertrekt 's namiddags en komt 's ochtends in Schotland aan. U slaapt in een ruime kajuit, kunt 's avonds genieten van een aperitiefje in de bar en een buffetmaaltijd, en daarna gaat u vrolijk naar het casino of een filmvoorstelling. Met Irish Ferries vertrekt u vanuit Cherbourg of Roscoff naar Rosslare. Tijdens de overtocht zijn er liveoptredens, u kunt terecht in een filmzaal, een discotheek en een Mally Malonesbar. Na het ontbijt komt Ierland in zicht. Wilt u zich een echte zeebonk voelen, dan kunt u met een echte cargo de oceaan oversteken: een containerschip, een standaard vrachtschip of een bulkcarrier. U vertrekt in Antwerpen of Rotterdam naar 300 havens, verspreid over de hele wereld. Met zo'n vrachtschip bent u weken of zelfs maanden op zee, er mag een beperkt aantal passagiers mee en van u wordt verwacht dat u zich aanpast aan het ritme aan boord. U leeft als het ware samen met de bemanning. De vertrektijden kunnen variëren naargelang de vracht en het is perfect mogelijk dat een extra haven wordt aangedaan. Maar u kunt ook in een haven afstappen, er wat langer blijven en dan op een volgende boot wachten. Voor deze formule hebt u een flinke portie zin in avontuur nodig én veel tijd, maar het is wellicht de meest ultieme vaarervaring die u kunt meemaken.