Alle fabrikanten van bedbodems en matrassen hebben diverse methodes ontwikkeld om ons bed zo perfect mogelijk aan onze lichaamsbouw aan te passen", zegt Europees ergonoom Roeland Motmans, gespecialiseerd in gezond slapen. "Daarmee proberen ze een belangrijk wetenschappelijk inzicht toe te passen, namelijk dat slaapcomfort heel persoonlijk is. Bedden die standaard voor iedereen evenveel comfort bieden, zijn dus eigenlijk niet te maken."

Op zoek naar het ideale bed

Lattenbodem of boxspring? Boxsprings kunnen aparte zones voor de schouders (zachter) en voor de onderrug en het bekken (harder) hebben. Ze kunnen vaak ook elektrisch versteld worden, bijvoorbeeld in een stand om te lezen. In de luxebeddencollectie Magnitude kunnnen we de boxspring zelfs laten aanpassen aan onze body mass index (BMI). Toch kunnen we met een lattenbodem nog verder gaan in het personaliseren, meent onze specialist. Je hebt latten die meer weerstand bieden op de zwaarste plaatsen van ons lichaam en andere waarvan de hoogte zich aanpast aan onze lichaamsbewegingen. Bij de topmerken zijn de latten verbonden met een oliecircuit. Dat laat ze dalen of stijgen volgens de druk die ons lichaam uitoefent wanneer het zich tijdens de slaap verplaatst.

Welke matras? "Bij heel wat aanbieders van matrassen kunnen we een exemplaar kiezen volgens ons gewicht, maar dan nog zien we kwaliteitsverschillen", zegt Roeland Motmans. "Een matras waarvan de kern bestaat uit pocketveren is beter dan één dat uitsluitend van schuimmateriaal is gemaakt. Pocketveren staan los van elkaar en zijn individueel verpakt. Die open structuur zorgt voor een goede ondersteuning van de rug en tegelijk voor ventilatie en vochtafvoer. Rond de kern van pocketveren zit een laag van latex, klassiek schuim of visco-elastisch schuim. Het zijn dus de veren die de rug ondersteunen, de laag eromheen zorgt voor het comfort. Dat laatste is echter een subjectief gevoel. Daarom is het belangrijk dat we matrassen eerst uittesten door in de winkel een tijdje te gaan liggen op meerdere types. Of, nog beter, door ze thuis uit te proberen wanneer die mogelijkheid geboden wordt."

Is speciaal schuim niet genoeg? Visco-elastisch schuim, ook bekend als traagschuim, geheugenschuim of onder de merknaam Tempur, hebben we te danken aan de ruimtevaart. Het wordt zachter op die plekken waar het lichaam de meeste druk uitoefent. Zo werkt het drukverlagend. Wanneer we opstaan en de druk opheffen, wordt het materiaal weer hard. "Toch volstaat drukverlagend schuim alléén niet om een gepersonaliseerd bed te krijgen. Bij vele mensen is het bekken het zwaarst, zodat de lagere rug dan minder ondersteuning krijgt."

Conclusie? "Bij het zoeken naar het ideale bed zullen we vaak uitkomen bij een combinatie van een lattenbodem, een pocketverenmatras én een topmatras", besluit Roeland Motmans. "We krijgen dan een goede rugondersteuning én voldoende comfort. Mensen die een bed delen, investeren het best in aparte bodems, matrassen en topmatrassen."

Tips van de slaaparts

Volgens dr. Fré Bauters van het Slaapcentrum UZ Gent kunnen we de ideale slaapkamer vergelijken met een grot, maar comfortabeler ingericht.

  • Houd het koel: we maken meer kans op een goede slaap in een temperatuur tussen 16 en 20°C. Vanaf 24°C vermindert de slaapkwaliteit.
  • Mijd storende geluiden in de slaapkamer en in de omgeving ervan en i soleer ze goed tegen lichtinval (rolluiken, buitenluiken, gordijnen...).
  • Zorg voor voldoende frisse lucht voor en tijdens uw slaap.
  • Het is onmogelijk te zeggen dat matras A, lattenbodem B, boxspring C of kussen D de beste slaapgarantie biedt. Slaapcomfort is persoonlijk. Het beste bed is datgene waarin u uzelf het meest comfortabel voelt. Idem voor de slaaphouding.
  • Een bed dient om te slapen! Televisie kijken, op de laptop werken of een computerspel spelen moeten we absoluut vermijden.

Zacht als... bamboe

Behalve de gepersonaliseerde bedden is er nog nieuws in de slaapkamer: het oprukken van natuurlijke materialen zoals natuurzijde, kasjmier, lamswol, paarden- en kamelenhaar, biologisch katoen en vezels van beuk of bamboe. Eens die taaie vezels gekookt of gestoomd zijn, voelen ze zijdezacht aan. Ze hebben van nature een antibacteriële en antiallergene werking en hoeven dus niet chemisch behandeld te worden. Ze laten ook veel lucht door en kunnen massa's vocht absorberen. Daarom worden ze steeds meer gebruikt voor tijken, voor matrasvullingen, voor bedlinnen, zelfs voor het bekleden van hoofdeinden.

Muren en bedlinnen mét effect

De meesten van ons verkiezen zachte of neutrale kleuren in de slaapkamer: grijs met een warme tint, gebroken wit, heel licht geel of heel licht groen, licht beige enz. Of een behang met een fijne tekening. Om er toch een vrolijke noot of een vleugje design in te brengen, kunnen we werken met muurstickers. Soms helpen die zelfs om schaapjes te tellen...

Maar hoe rustiger de muren, hoe meer leven op het bed! Tal van bedlinnencollecties tonen deze winter eerder wilde dessins. Behalve felrood of paars zien we springerige kleurenwissels, patchwork van geometrische vormen en planten, en drukke abstracte motieven. Sobere strepen en stroken zijn er gelukkig ook, maar dan in ongewone kleurencombinaties (blauw met zandkleuren, groen en fuchsia...).

De donsdiscussie en andere vragen

De recente tv-beelden van de levende ganzen in Hongarije bij wie de veren en het dons op een zeer pijnlijke manier van het vel werden gerukt, hebben vele mensen geschokt. "Ook wij waren geschokt, maar tegelijk opgelucht", zegt Piet Oeyen, zaakvoerder van FJA-Oeyen, het familiebedrijf in Mol dat al bijna vijftig jaar donsdekens van topkwaliteit maakt. "Eindelijk zullen mensen misschien begrijpen waarom echte donsdekens nooit goedkoop kunnen zijn. Op de beelden gaat het om ganzen die voor het vlees gekweekt worden en al op jonge leeftijd geplukt worden. Zowel de veren als het dons worden uitgerukt en het dons is dun. Met zulk materiaal kan je gemakkelijk donsdekens aanbieden voor minder dan euro 250. Wij werken echter alleen met dons van ganzen uit koude tot zeer koude gebieden (Canada, Mongolië, de Falklands, Polen...). Deze dieren worden uitsluitend voor het dons gekweekt en lopen vrij buiten. In het voorjaar worden ze ontdonst. Dit wil zeggen dat boerinnen met hun vingers door de vacht kammen tot de donsvlokken eruit dwarrelen. Ze trekken niet aan de veren, want die moeten we niet hebben. Het dier voelt niet meer dan een stevige borstelbeurt. Zo krijg je dikke vlokken, maar die zijn véél duurder. Onze topper is een deken van 100% nieuw ganzendons met een vullinggewicht van amper 800 g, maar die kost wel euro 1035 in de maat 240 x 200."

Zijn aparte donsdekens voor zomer en winter nodig?

Piet Oeyen: "Dons verwarmt niet, maar isoleert. Het behoudt onze eigen lichaamswarmte. Daarom is een goed donsdeken geschikt voor alle seizoenen. Hoe dikker het dons is, hoe minder gewicht je nodig hebt voor eenzelfde isolatie."

Is ganzendons beter dan eendendons?

"Alles hangt af van de herkomst van de dieren. Ganzen leveren grotere vlokken, maar dons van eenden uit een zeer koud klimaat kan beter zijn dan dons van ganzen uit een gematigd klimaat."

Hoe en hoe vaak moet je een donsdeken laten reinigen?

"Veren gaan stuk, echte donsvlokken nooit. Ze kunnen wel vet en plat worden. Daarom adviseren we een reinigingsbeurt om de 7 à 10 jaar, maar dan wel een grondige reiniging waarbij al het dons uit de deken wordt gehaald. Wanneer donsvlokken gewassen worden en gedroogd, worden ze weer helemaal vol. Daarom geven wij een levenslange garantie op dekens die volledig uit dons bestaan. Om het dons eruit te kunnen halen, mag de deken echter niet doorstikt zijn. Wij maken onze omhulsels met tussenschotten die we gemakkelijk leeg kunnen halen. Het nadeel is dat je zulke dekens elke dag moet opschudden."

Rond en onder het bed

Ontwerpers van bedden zijn ook bezig het comfort rond het bed uit te breiden. We zien hoofd- en voeteneinden en zijkanten die verlengd worden met brede vlakken. Die kunnen dienen als nachtkastjes of als zitje tussen het liggen en het staan. Er wordt ook meer en meer gewerkt met ingebouwde ledverlichting.

Verder zien we opnieuw bedden op iets hogere poten (zelfs de schuine poten uit de fifties zijn zowaar terug!), wat het gebruik van dekenladen onder het bed mogelijk maakt. Soms zijn die ingebouwd, maar meestal bevinden ze zich los op wieltjes onder het bed. Ze zijn gewoonlijk 17 of 18 cm hoog.

Info Beka: www.beka.be - FJA-Oeyen: tel. 014 31 13 92 - Home Interiors: tel. 067 79 47 50 - Hülsta: tel. 02 726 64 05 - Ikea: 6 winkels in heel België - Santens: tel. 055 33 84 99 - Magnitude (Anker Bedding): tel. 056 65 00 65 - Sleepy: tel. 02 476 24 74