Elke handelingsbekwame meerderjarige of ontvoogde minderjarige kan een voorafgaande wilsverklaring euthanasie laten opstellen. Dit is een schriftelijke wilsverklaring van iemand die, ingeval hij wilsonbekwaam wordt, wil dat een arts euthanasie toepast voor zover voldaan is aan de wettelijke voorwaarden. Voorafgaand euthanasie vragen is enkel mogelijk in het geval van een onomkeerbare coma. Vooraf op papier zetten dat je wenst dat er euthanasie wordt toegepast bij dementie is vandaag niet mogelijk. Er is wel euthanasie mogelijk bij een beginnende dementie, maar dan enkel als de patiënt nog wils- en handelingsbekwaam is, dus niet op basis van een voorafgaande wilsverklaring.

Om het document te wettigen moet de wilsverklaring mee ondertekend worden door twee getuigen. Minstens één van hen mag geen erfgenaam zijn of begunstigde in een testament. De verklaring bevat verder nog een aantal verplichte gegevens.

Als je wilsbekwaam blijft is deze verklaring vandaag 5 jaar geldig vanaf de datum waarop je ze hebt opgesteld. Nadien moet je ze herbevestigen. Als je wilsonbekwaam wordt is de verklaring onbeperkt geldig als je arts weet dat er tussen het moment van het opstellen van het document en het intreden van de onbekwaamheid minder dan 5 jaar verstreken zijn.

Je kan de verklaring zelf bijhouden, maar je kan ze ook laten registreren bij je gemeente. Jouw wilsverklaring wordt dan opgenomen in de centrale databank van de FOD Volksgezondheid. Maar jouw arts kan niet verplicht worden om de databank van de FOD Volksgezondheid te raadplegen als jij in een onomkeerbare coma belandt. Dus ook al liet je je document registreren, breng toch altijd een aantal mensen daarvan op de hoogte.

Herinnering om de 10 jaar

Als je ervoor kiest om je wilsverklaring te laten registreren, dan zal je de geldigheidsduur zelf kunnen bepalen. Als je geen geldigheidsduur vastlegt, is jouw verklaring onbeperkt geldig. Maar om de tien jaar zal joue en herinnering worden gestuurd van het bestaan van je wilsverklaring en de mogelijkheid om ze aan te passen of in te trekken. Het zal dus niet langer nodig zijn om de wilsverklaring om de vijf jaar te hernieuwen. Als je wel een geldigheidstermijn hebt vastgelegd, zal je drie maanden voor het verstrijken van die termijn worden verwittigd. Zo heb je de keuze om je verklaring aan te passen, in te trekken of te verlengen. Voor ongeregistreerde wilsverklaringen, die dus niet bij de gemeente zijn geregistreerd, wordt de geldigheidsduur opgetrokken van vijf jaar naar tien jaar. Hierover werd een voorstel goedgekeurd in de Commissie Justitie.