Welk tijdskrediet kan je in de privésector vandaag nog nemen, sinds het ongemotiveerd tijdskrediet vorig jaar op de schop ging? De mogelijkheden zijn beperkt en er gelden strikte regels, zo blijkt. Zo heb je voortaan een welbepaalde reden nodig - motief in het vakjargon - als je voor je 55ste (tenzij uitzonderingen) je carrière op een lager pitje wilt zetten en daar een uitkering van de RVA plus een gelijkstelling voor je pensioen voor wilt krijgen. Behalve dat gemotiveerd tijdskrediet kan je ook nog thematisch verlof nemen. En vanaf 55 heb je recht op een landingsbaan, tenminste als je aan de voorwaarden voldoet. Al gelden ook daar uitzonderingen op de leeftijdsvoorwaarde, o.a. voor bedrijven in moeilijkheden.
...

Welk tijdskrediet kan je in de privésector vandaag nog nemen, sinds het ongemotiveerd tijdskrediet vorig jaar op de schop ging? De mogelijkheden zijn beperkt en er gelden strikte regels, zo blijkt. Zo heb je voortaan een welbepaalde reden nodig - motief in het vakjargon - als je voor je 55ste (tenzij uitzonderingen) je carrière op een lager pitje wilt zetten en daar een uitkering van de RVA plus een gelijkstelling voor je pensioen voor wilt krijgen. Behalve dat gemotiveerd tijdskrediet kan je ook nog thematisch verlof nemen. En vanaf 55 heb je recht op een landingsbaan, tenminste als je aan de voorwaarden voldoet. Al gelden ook daar uitzonderingen op de leeftijdsvoorwaarde, o.a. voor bedrijven in moeilijkheden.Laten we verder duidelijk zijn: de regelgeving die we hierna toelichten geldt niet voor wie al eerder in een tijdskrediet is gestapt, dan gelden andere voorwaarden.Je kan gemotiveerd tijdskrediet nemen gedurende 51 maanden als je de zorg voor een kind jonger dan 8 jaar op je wilt nemen, omdat je palliatieve zorg wil verlenen (een reden waarvoor je ook thematisch verlof kan krijgen), omdat je medische bijstand wilt geven aan een zwaar ziek gezins- of familielid, omdat je voor een zwaar ziek kind jonger dan 18 jaar wilt zorgen of voor een gehandicapt kind jonger dan 21 jaar. Je kan ook 36 maanden tijdskrediet nemen om een erkende opleiding te volgen.Tijdskrediet opnemen kan voltijds, halftijds of door 1/5 minder te werken, maar dat doet niets af aan de totale maximumduur. Je moet het tijdskrediet evenwel niet ineens voor de volle 51 of 36 maanden aanvragen. Maar per aanvraag geldt wel een minimumduur, die varieert naargelang het type zorgkrediet of opleidingskrediet en ook nog eens naargelang je een voltijds, halftijds of 1/5 tijdskrediet aanvraagt. Alle details vind je op de website van de RVA.Verder is tijdskrediet niet zo onvoorwaardelijk als thematisch verlof (zie hierna). Je moet (meestal) twee jaar anciënniteit hebben in het bedrijf waar je het krediet aanvraagt. En vraag je halftijds tijdskrediet aan, dan moet je in de 12 maanden voor je aanvraag minstens 75% hebben gewerkt. Vraag je 1/5 tijdskrediet aan dan moet je de 12 maanden voordien voltijds hebben gewerkt. Als je aan al die voorwaarden voldoet, krijg je een uitkering van de RVA.Ook thematisch verlof kan je nemen voor een welbepaalde reden. Dat zijn er drie: ouderschapsverlof, verlof voor medische bijstand en palliatief verlof. Anders dan voor het gemotiveerd tijdskrediet moet je voor thematisch verlof niet aan anciënniteitsvoorwaarden voldoen en kan je verlof niet worden geweigerd, tenzij in kleine kmo's. Voor de niet gewerkte dagen krijg je een uitkering van de RVA.Ben je 55 jaar of ouder (tenzij uitzonderingen), kan je aantonen dat je tijdens je loopbaan 25 jaar in de privésector hebt gewerkt (de jaren als zelfstandige of vastbenoemd ambtenaar tellen dus niet mee), en voldoe je aan de tewerkstellingsvoorwaarden, dan behoort de landingsbaan tot de mogelijkheden. Zo'n landingsbaan is er in twee vormen: halftijds tijdskrediet als je voordien minstens 75% werkte of 1/5 tijdskrediet als je voorheen 100% werkte. Vraag je vandaag voor het eerst zo'n landingsbaan aan of deed je dat de eerste keer na 31 december 2014, dan betaalt de RVA je enkel nog een vergoeding uit voor de niet gewerkte dagen als je 60 jaar bent/was op het moment dat je je werkgever schriftelijk op de hoogte stelt dat je minder gaat werken en je 25 jaar loopbaan in de privésector kan aantonen. Op die 60 jaar-regel bestaan een aantal uitzonderingen. Onder andere als je 35 jaar beroepsverleden kan aantonen, als je in een onderneming in moeilijkheden werkt, als je 20 jaar nachtarbeid hebt verricht,... krijg je vanaf januari 2018 een uitkering vanaf 58 jaar.De vraag die iedereen die minder gaat werken - via tijdskrediet, thematisch verlof of een landingsbaan - bezighoudt, is: tellen de dagen dat ik niet werk mee voor de berekening van mijn pensioen? En zo ja, dan dringt er zich nog een belangrijker vraag op: welk loon dient als basis om mijn pensioen voor die gelijkgestelde dagen te berekenen? Het maakt financieel namelijk een groot verschil of die gelijkstelling gebeurt op basis van je laatste effectieve loon of op basis van het minimum jaarrecht, dat veel lager ligt (momenteel € 23.841,73).Een zaak is duidelijk: de dagen dat je niet hebt gewerkt tellen enkel mee voor de berekening van je pensioen als je er ook effectief een uitkering van de RVA voor gekregen hebt. Wat betekent dat voor de drie stelsels?Thematisch verlof. De niet gewerkte dagen worden gelijkgesteld alsof je voltijds zou hebben gewerkt.Gemotiveerd tijdskrediet. De niet gewerkte dagen tijdens je gemotiveerd tijdskrediet tellen mee alsof je voltijds zou hebben gewerkt, voor zover je een uitkering hebt gekregen.Landingsbaan. Hier speelt de leeftijd waarop je instapt een rol in de manier van berekenen. Hou er dus even je hoofd bij, hier gaan we.Stap je in een landingsbaan vanaf 60, dan worden 312 dagen (1 jaar) gelijkgesteld aan je laatste loon, daarna geldt het minimum jaarrecht. Die 312 dagen kunnen over twee of vijf jaar worden gespreid, naargelang je halftijds of 1/5 minder werkt. Bij een landingsbaan waar je een 1/5 minder werkt, wordt vijf jaar gelijkgesteld aan je laatste loon, daarna aan het minimum jaarrecht. Bij een halftijdse landingsbaan wordt twee jaar gelijkgesteld aan je laatste loon, dan aan het minimum jaarrecht.Stap je in een landingsbaan op 58 of 59 jaar en je valt onder een afwijking op de leeftijdsvoorwaarde voor de uitkering, dan worden ook de jaren voor je 60ste gelijkgesteld. In de meeste gevallen - onderneming in moeilijkheden, 20 jaar nachtarbeid,... - gebeurt de gelijkstelling van de volledige periode tijdskrediet op basis van je laatste loon. Enkel als je een afwijking op de leeftijdsvoorwaarden krijgt omdat je 35 jaar beroepsverleden aantoont, word je minder gunstig gelijkgesteld, namelijk op basis van het minimum jaarrecht. Vanaf 60 geldt dan weer wel de regel: 312 dagen op basis van je laatste loon, daarna aan het minimum jaarrecht.Stap je in een landingsbaan tussen 55 en 60 en je valt niet onder een uitzondering op de leeftijdsvoorwaarde voor de uitkering, dan wordt het helemaal ingewikkeld. Aan de hand van een casus zoeken we uit hoe je best praktisch tewerk gaat (lees Relaas van een zoektocht).