Kopen via internet kent meer en meer succes. Geen wonder aangezien u op die manier toegang heeft tot ontzettend veel producten en diensten zonder de deur uit te moeten, u heel gemakkelijk prijzen kunt vergelijken van verschillende aanbieders en zo vaak dingen kunt kopen voor lagere prijzen. Toch blijven heel wat mensen erg argwanend tegenover deze manier van shoppen omdat ze vrezen op deze manier als consument veel minder beschermd te zijn of betalingen via internet niet betrouwen. Nochtans is er weinig reden tot ongerustheid, tenminste als u enkele basisregels respecteert.

Zowel aankopen via het internet als bestellingen die u via een bestelbon uit de catalogus van een postorderbedrijf doet - samen omschreven als 'het kopen op afstand' - vallen onder de handelspraktijkenwet. Het enige wat niet onder deze wet valt zijn financiële diensten, onroerende goederen en reisovereenkomsten. Deze wet die de verkoop op afstand regelt, geeft de consumenten extra bescherming. De belangrijkste elementen van deze bescherming zijn:

  • de bedekingstermijn of het verzakingsrecht van minstens 7 werkdagen, met automatische ontbinding van de eventuele financieringsovereenkomst
  • terugbetaling binnen de 30 dagen indien de consument gebruik maakt van zijn verzakingsrecht
  • levering binnen de 30 dagen

Verzakingsrecht

Wanneer de aangekochte goederen u niet bevallen, kunt u steeds uw verzakingsrecht uitoefenen, zelfs wanneer u reeds betaald hebt. U bent de verkoper geen enkele verantwoording schuldig. U moet enkel via brief, fax of e-mail aan de verkoper laten weten dat u afziet van de aankoop. U hebt recht op volledig terugbetaling van de aankoopprijs binnen de 30 dagen. U moet wel zelf de retourkosten betalen en de verkoper mag ook wel praktische voorwaarden verbinden aan deze terugzending (bijv. in de oorspronkelijke verpakking). De bedekingstermijn of termijn om uw verzakingsrecht uit te oefenen vangt aan op de dag van de levering en moet minstens 7 werkdagen bedragen. Wanneer er een financieringsovereenkomst werd gesloten met de verkoper, wordt deze in principe automatisch ontbonden als u als consument gebruik maakt van uw verzakingsrecht.

Het verzakingsrecht geldt niet voor:

  • diensten waarover u onmiddellijk beschikt zoals gedownloade liedjes, ringtones enz.
  • tickets voor concerten, evenementen...
  • een via internet geboekt logies (hotel, chalet,...), vliegtuigticket,...
  • aankopen die speciaal voor u op bestelling gemaakt werden
  • aankopen die snel kunnen bederven
  • kranten en tijdschriften
  • cd's, video's en cd-rom's waarvan de verzegeling is verbroken

Wat deze uitzonderingen betreft kunnen de handelaars in hun algemene verkoopsvoorwaarden wel de mogelijkheid tot annulering van de overeenkomst voorzien, al dan niet mits betaling van kosten.

Leveringstermijn

Goederen die u via het internet hebt besteld moeten binnen de 30 dagen geleverd worden, te beginnen vanaf de dag na de bestelling. Gebeurt dat niet, dan wordt het contract automatisch ontbonden. Als u de verkoper reeds betaald hebt, moet hij u binnen de 30 dagen terugbetalen.

De verplichtingen van de verkoper

De verkoper is wettelijk verplicht op zijn website een aantal gegevens te vermelden zoals de naam van de onderneming, het ondernemingsnummer, het adres (geen postbus), het e-mailadres, telefoonnummer... zodat u hem kunt contacteren.

Hij moet op de website de belangrijkste kenmerken van het product beschrijven, evenals de prijs ervan (inclusief alle belastingen) en de leveringskosten. Wanneer het om kortingen of speciale aanbiedingen gaat, moet hij aangeven hoe lang deze blijven gelden. Ook de wijze van betaling en de manier waarop de diensten of goederen zullen worden geleverd of uitgevoerd moeten beschreven zijn.

Het verzakingsrecht moet eveneens omschreven zijn m.a.w. hij moet aangeven hoeveel dagen de bedenkingstermijn bedraagt (min. 7 dagen met eerder vernoemde uitzonderingen). Daarbij moet hij aangeven op welke manier de producten moeten worden teruggestuurd.

Wanneer het gaat over het afsluiten van een abonnement moet de minimale duur van de overeenkomst aangegeven worden.

Privacy

Als u iets wil kopen via het internet, moet u een aantal persoonlijke gegevens doorspelen aan de verkoper. De website moet vermelden wat de webhandelaar met uw persoonlijke gegevens kan doen. Dat vindt u meestal ergens terug onder een linkje 'Privacy' of 'Bescherming van de persoonlijke levenssfeer'. De website moet u steeds de mogelijkheid bieden het gebruik van uw gegevens voor andere doeleinden dan de aankoop te weigeren. Meestal moet u hiervoor op het bestelformulier een vakje aanvinken.

Niet-bestelde goederen

Wanneer een bedrijf u iets opstuurt dat u niet besteld hebt, dan mag u die goederen houden zonder ze te betalen. De verkoper moet immers kunnen bewijzen dat u de goederen hebt besteld, zoniet is er sprake van 'afgedwongen aankoop' en dat is verboden.

Garantie

Bij een aankoop via het internet gelden dezelfde garantievoorwaarden als bij de aankoop in een gewone winkel. Dit betekent dat u minstens 2 jaar garantie geniet op nieuwe producten en minstens 1 jaar op tweedehandsartikelen. Dit geldt niet wanneer u bijvoorbeeld via eBay goederen aankoopt van een privé-persoon.

Verzending

Op uw bestelformulier moet duidelijk aangegeven worden hoeveel uw bijdrage in de leveringskosten bedraagt. Het transport gebeurt echter wel op risico van de verkoper. Raken de bestelde goederen onderweg beschadigd, dan moet u de levering meteen weigeren.
Indien de goederen niet toekomen, is het de verkoper die contact moet opnemen met het transportbedrijf, de post,... Hij is verantwoordelijk voor de levering en moet kunnen bewijzen dat het goed inderdaad geleverd werd.

Keurmerk

Voor webwinkels bestaat er in België het BeCommerce-label, een keurmerk dat aangeeft dat de webwinkel op een aantal criteria werd getoetst door het Belgisch Direct Marketing Verbond en dat de verkoper de deontologische code van dit verbond aanvaardt. In een aantal andere landen bestaat een gelijkaardig keurmerk, zoals de Thuiswinkel Waarborg in Nederland, FIA-NET in Frankrijk of e-trusted shops in Duitsland.

Betalen op het internet

Er bestaan verschillende mogelijkheden om aankopen die u via het internet gedaan heeft, te betalen. Een overzicht.

Onder rembours
U betaalt wanneer u het pakje bij u thuis in ontvangst neemt. Dus ontvangt u niets, dan betaalt u niets. Maar vaak worden voor deze betalingswijze extra kosten aangerekend.

Overschrijving
Wanneer u uw bestelling ontvangt zit daar een overschrijvingsformulier bij waarmee u via uw bank het geld aan de verkoper overmaakt. Ook hier hebt u het voordeel dat u pas betaalt als u de goederen ook daadwerkelijk hebt ontvangen.

Vooruitbetaling
Nadat u uw bestelling geplaatst hebt, ontvangt u alle gegevens die u nodig hebt om het bedrag van uw bestelling over te schrijven . Zodra de verkoper de som ontvangen heeft, bezorgd hij u uw bestelling. Er gaan dus wel enkele dagen voorbij vooraleer uw bestelling vertrekt.

Eenmalige machtiging
Bij de bestelling machtigt u de leverancier eenmalig een bedrag van uw rekening af te halen. Hiervoor moet de verkoper wel over een overeenkomst met uw handtekening beschikken wat de levering soms vertraagt.

Elektronische betaling
Elektronisch betalen betekent dat u meteen op de website, via uw computer de betaling regelt. Ook dit kan nog op meerdere manier.

Internetbankieren
Een aantal websites hebben een knop die u voor de betaling rechtstreeks naar de website van uw bank brengt waar u de betaling kan uitvoeren via de klassieke manier van internetbankieren bij uw bank.

Kredietkaart
Een veel gebruikte betalingswijze bij online shoppen is een kredietkaart. Nadat u uw bestelling hebt gedaan en op 'betalen' geklikt hebt, kiest u voor de betaling met kredietkaart. U selecteert het type kaart dat u hebt (bijvoorbeeld Visa, Mastercard, American Express), voert uw kaartnummer, de vervaldatum en de kaartverificatiecode (driecijferige code op de achterzijde van uw kaart) in en wanneer alles gecontroleerd is, komt het bedrag op de volgende afrekening van uw kredietkaart te staan. Een bijkomend voordeel van deze betalingswijze is dat bij de meeste kredietkaartmaatschappijen de aankopen die u met de kaart hebt betaald nog een bepaalde termijn verzekerd zijn tegen schade en diefstal.

Wordt er misbruik gemaakt van uw kaartgegevens, dan moet u meteen bezwaar aantekenen bij de uitgever van uw kredietkaart. Deze zal u de sommen in kwestie zo snel mogelijk terugbetalen en trachten terug te vorderen van diegene die uw kaartgegevens frauduleus gebruikt heeft.
Let op: speel op veilig en geef enkel op een beveiligde website uw kaartgegevens zoals uw kredietkaartnummer en vervaldatum in. Beveiligde websites herkent u aan een sleuteltje of een hangslotje rechts onderaan het scherm of aan het feit dat op de betalingspagina voor het internetadres https:// staat in plaats van http://.

Een virtuele kredietkaart
Sommige banken bieden deze mogelijkheid aan voor wie zijn kredietkaartnummer toch liever niet gebruikt op het internet. Een virtuele kredietkaart is steeds verbonden met een normale kredietkaart maar u krijgt van uw bank voor elke transactie een ander nummer en een andere vervaldatum. De bedragen worden afgehouden van uw klassieke kredietkaart.
Er bestaan ook virtuele kredietkaarten voor een bepaald bedrag, een soort voorafbetaalde kredietkaarten, waarmee u dan binnen een bepaalde periode voor een bepaald bedrag aankopen kunt doen.

Een debetkaart
U kunt op het internet ook steeds meer gebruik maken van debetkaarten of bankkaarten zoals Bancontact/Mistercash. Ook bij deze kaarten moet u het kaartnummer en de vervaldatum ingeven. Daarna moet u een code ingeven dia u via een kaartlezer (die u van uw bank hebt ontvangen) bekomt. Ook dit is een veilige betalingsmethode.

PayPal
Een PayPal-rekening is gekoppeld aan uw klassieke bankrekening of kredietkaart. PayPal wordt vaak gebruikt voor betalingen op bijvoorbeeld eBay, maar ook andere webshops maken er gebruik van. Het voordeel hiervan is dat uw eigen financiële gegevens nooit worden doorgegeven aan de verkoper, PayPal betaalt de verkoper en rekent zelf af met uw bank of kredietkaartmaatschappij. Online betalen met een PayPal-rekening is gratis. Wie dingen wil verkopen via eBay kan ook als verkoper gebruik maken van PayPal om betaald te worden. Om betalingen te ontvangen betaalt u wel een vergoeding aan PayPal.

Vermijd in elk geval betalingen met Western Union of MoneyGram. Dit is enkel geschikt om geld te zenden naar iemand die u goed kent.

Meer informatie over fraude op het internet vindt u op http://economie.fgov.be/e-prevention.htm

Wordt u toch slachtoffer van fraude op het internet, meldt dit dan via www.ecops.be.

Meer info vindt u ook op www.eccbelgie.be.