Vrouwelijke bedienden verdienen in België anno 2019 nog steeds 537 euro bruto minder dan hun mannelijke collega's. Dat is een verschil van 14,75 procent of 237 euro netto per maand. Daarmee is de bruto loonkloof gemiddeld 3 euro kleiner geworden dan vorig jaar. Dat blijkt uit een analyse van 105 000 loonstrookjes door het sociaal secretariaat Partena Professional. Oudere, universitair geschoolde vrouwen die lang bij dezelfde werkgever blijven, worden het sterkst ondergewaardeerd - zij verdienen tot bijna 1500 euro bruto minder per maand.

Dit is in een notendop de conclusie van de studie van Partena Professional. De studie werd uitgevoerd bij werknemers met een bediendenstatuut die minstens 1 jaar werken met een contract van onbepaalde duur, in een voltijds stelsel, over alle sectoren heen. Het gaat dus niet om 'gelijk loon voor gelijk werk'.

Universitair geschoolde vrouwen die trouw zijn aan werkgever het zwaarst gestraft

Een opmerkelijk resultaat zijn de cijfers over vrouwen die lang bij dezelfde werkgever werken. Universitair geschoolde vrouwen die 'hun hele leven' (meer dan 40 jaar anciënniteit) bij dezelfde werkgever werken verdienen maar liefst 1.471 euro bruto minder per maand dan hun mannelijke collega's, of 22,86% minder. Hier is er zelfs een stijging tegenover vorig jaar. Dat is ook zo voor universitairgeschoolde vrouwen die al langer dan 30 jaar voor dezelfde werkgever werken. Zeer opvallend is het grote verschil met vrouwen die een hogeschooldiploma behaalden. Zij starten met een loonkloof van 14,21 procent, en eindigen met een loonkloof van 9.81 procent aan het einde van hun carrière - zij benen dus hun mannelijke collega's bij in de loop van hun carrière. In tegenstelling tot universitaire vrouwen met een lange anciënniteit zien vrouwen met een hogeschooldiploma de loonkloof tegenover ook vorig jaar licht verbeteren.

De kloof tussen het loon voor mannen en vrouwen bouwt zich op doorheen de carrière, maar de grote sprong in de ongelijkheid komt er na de leeftijd van 30 jaar. Op dat moment ontstaat een kloof van meer dan 300 euro op maandbasis die nog aangroeit met de leeftijd. "Dat wijst erop dat vrouwen nog steeds een hoge prijs betalen voor het gezinsleven., aldus Wim Demey, Customer Intelligence Manager bij Partena Professional.

Verschillen in de lonen tussen mannen en vrouwen kunnen op verschillende manieren verklaard worden. Het is mogelijk dat vrouwen vandaag voltijds werken, maar in het verleden een periode niet of deeltijds gewerkt hebben, ze werken vaak in sectoren die minder betalen en die ook minder aanvullende voordelen hebben.

Loondiscriminatie en loonkloof

Het is wettelijk verboden om te discrimineren op basis van geslacht. Een werkgever moet twee werknemers met dezelfde job en dezelfde kenmerken hetzelfde betalen. Ondanks dit principe blijft er in de praktijk een loonkloof bestaan. Die kloof wordt berekend voor alle werknemers samen, ongeacht het beroep, de sector van tewerkstelling, de mate waarin ze leiding geven, ... Ongeveer 48% van de loonkloof kan verklaard worden op basis van de verschillende posities van vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt, aldus de Vrouwenraad. Maar een groot deel van de loonkloof, 52%, kan niet worden verklaard, zelfs wanneer er rekening wordt gehouden met alle kenmerken van de werknemers. Een aanzienlijk deel van de loonkloof kan toegeschreven worden aan verborgen mechanismen, vooroordelen en stereotypen die tot discriminaties op grond van het geslacht leiden. (Bron: Instituut voor de gelijkheid van mannen en vrouwen).

Wet ter bestrijding van de loonkloof

Sinds 2012 hebben we een Wet ter bestrijding van de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Sindsdien moeten maatregelen genomen worden op interprofessioneel, sectoraal en ondernemingsniveau. Op ondernemingsvlak moeten de loonkosten in de sociale balans opgesplitst worden naar geslacht. Zo wordt de loonkloof zichtbaar binnen bedrijven.

Meer info: FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg, www.werk.belgie.be