Het nieuwe erfrecht heeft inderdaad nieuwe regels in het leven geroepen wat schenkingen betreft. Zo zijn er nieuwe regels over de waardering van schenkingen (zowel roerende als onroerende schenkingen worden nu gewaardeerd op het moment van de schenking, maar dan geïndexeerd), enkel de afstammelingen moeten nog een schenking inbrengen, en je kan nu vooraf afspraken maken over schenkingen in een erfovereenkomst. Al deze nieuwe regels hebben te maken met het erfrecht zelf. Dus met de vraag: wie erft wat? Als iemand overlijdt wordt de nalatenschap samengesteld. Die bevat niet alleen wat iemand vandaag bezit, maar houdt ook rekening met oude schenkingen. Die worden bij de 'fictieve massa' gevoegd. Dat is zo omdat er anders mogelijk geen gelijkheid tussen de erfgenamen zou zijn. Eenvoudig gezegd: heb je twee kinderen en heeft bij jouw overlijden de ene al een schenking gekregen van bv. 100.000 euro en de andere helemaal niets, dan zal dit verrekend worden. Het heeft daarbij geen belang hoeveel jaar het geleden is dat je die schenking deed. Ook mogelijk: je schonk bv. aan je petekind, maar daardoor is de reserve van jouw kinderen aangetast (het deel waarop ze in elk geval recht hebben). Dan moet jouw petekind een stuk teruggeven. Ook hier wordt er rekening gehouden met een oude schenking, ook al heeft die al veel langer dan drie jaar geleden plaatsgevonden.

De driejaartermijn is een fiscale regel en heeft dus niets te maken met de vraag 'wie erft wat?', maar met de vraag: hoeveel belasting betaal je op de schenking? Als je geld schenkt via een handgift of bankgift, dan is die schenking belastingvrij als de schenker niet overlijdt binnen de drie jaar. Overlijdt de schenker wel binnen de drie jaar, dan moet degene die de som kreeg erfbelasting betalen. Deze regel bleef ongewijzigd.

Erfrecht is een federale materie, de belasting op schenkingen en erfenissen is een regionale materie. Vlaanderen, Brussel en Wallonië hebben andere regels en tarieven. De driejaarregel geldt in de drie gewesten. Maar andere regels, zoals bijvoorbeeld over de erfenissprong of de vrijstelling voor de langstlevende partner verschillen van gewest tot gewest. Voor Vlaanderen vind je de nieuwste regels op www.belastingen.vlaanderen.be