Vijfentachtig keer je maandloon, dat is zeven keer je jaarloon. Geen klein bedrag om bijeen te sparen. Vanwaar dat bedrag? En geldt dat voor iedereen? "Een eerste vraag die je kan stellen, is wat moet je verstaan onder levensstandaard", steekt Franky Stevens, actuaris bij HR-bedrijf Mercer van wal. "Mijn collega is 62 jaar en is zijn loopbaan aan het afbouwen. Hij werkt vandaag nog 60% en gaat verschillende keren per jaar op reis. Daar is ook al eens een trip naar New York bij. Ik hoor hem (en vele anderen die vlak voor hun pensioen staan) zeggen: 'Nu begint het leven'. Dat leven houdt hobby's, uitstapjes en (verre) reizen in. Genieten dus. Daar heb je uiteraard geld voor nodig. Kan het met minder? Zeker wel, maar dat moet iedereen voor zichzelf uitmaken. Een eerste, heel belangrijke vraag die je je moet stellen is dus: hoe wil ik leven als ik met pensioen ben? Gevolgd door de vraag: hoe zorg ik voor voldoende kapitaal om niet door mijn geld te raken? Want er is ook nog zoiets als het langlevenrisico, in de zin van: lang leven kost geld. En hoe ouder je wordt, hoe meer gezondheidskosten je wellicht zal hebben, hoe hoger je verzekeringspremies (bijvoorbeeld voor je hospitalis...