Vriendschap en liefde. Raken we er ooit over uitgepraat? Staat het ene het andere in de weg? En een vriendschap tussen een man en een vrouw die beiden geen relatie hebben, is dat mogelijk? Het zijn de vragen waar Stefan Brijs een 'klein verhaal' rond weefde (zoals hij het zelf noemt).

We kennen Stefan Brijs van De engelenmaker, Post voor mevrouw Bromley en Arend. Die drie boeken (en alle anderen) verschillen heel erg van mekaar. En zijn nieuwe boek 'Zonder liefde' vormt daar zeker geen uitzondering op, merkte een lezeres op.

"Ik zou het ook niet anders willen" vertelde Stefan Brijs. "Elk nieuw boek is ook voor mezelf een totaal nieuwe ervaring. Schrijven is als schaken. Ik weet op voorhand niet wat er met een personage zal gebeuren als ik een bepaalde 'zet' doe. Soms is het ook wel eens een ganzenbord en beland ik opnieuw bij start... En net als ieder ander mens verandert ook de schrijver. Ik ben niet meer de jongen die met 'De verwording' (zijn eerste roman) vooral wou tonen hoe goed ik wel kon schrijven. Pure aanstellerij was dat! Pas met 'Arend' heb ik voor het eerst mijn eigen stijl gevonden. Het klopt dus dat elk boek anders is. Ik wil mijn lezers ook blijven verrassen. Al zijn er wel thema's die in veel van mijn boeken terugkomen. De ouder-kindrelatie bijvoorbeeld. In 'Zonder liefde' lijdt Ava onder de scheiding van haar ouders, die erg tegengestelde karakters hebben. Lezers herkennen dat. Ook hoe zwaar een scheiding kan zijn voor het koppel zelf. Al kijken ze helemaal anders tegen de liefde aan, Paul en Ava worstelen allebei met een kapot gegane relatie. Ze ontmoeten elkaar op een dieptepunt in hun leven. Als lezer wil je allicht Paul af en toe een schop tegen zijn achterste geven. Maar als lezers mij vertellen dat ze na het lezen van mijn boek begrepen hoe erg hun zoon of dochter had geleden (sommigen noemen het zelfs een Paul- of Ava-fase), dan weet ik dat dit kleine verhaal universeel is en raakt.

Is het omdat het thema zo universeel is dat het verhaal geen precieze tijdsaanduiding heeft? Alleszins voor de tijd van online daten. En gsm's waren ook nog niet in gebruik. "Inderdaad" antwoordde de schrijver. "In mijn eerste versie liet ik de ontmoeting nochtans plaatsvinden op een welbepaalde dag. Maar later heb ik dat weggelaten, omdat het niet uitmaakt. Mijn boek gaat over dat allereerste contact. Of je nu een date hebt via Tinder, of reageert op een contactadvertentie in de krant (zoals Paul), er komt een moment dat je tegenover elkaar gaat zitten en elkaar letterlijk in de ogen kijkt. Dan ontstaat er een soort spel. Dan kan je struikelen over details, zoals ook Paul en Ava doen.

Ik zou het verhaal niet in het nu hebben kunnen situeren. Omdat iedereen een kind van zijn tijd is. Toen ik een zoekende twintiger was bestond er nog geen Tinder. Ik zou het ook niet hebben kunnen schrijven toen ik jonger was. Om een sereen boek over de liefde te schrijven heb je wat levenservaring nodig, vind ik. Een zekere afstand ook. Ik geef hier en daar wel een hint over tijd en plaats, maar op zich doet het er niet toe.

Is het boek autobiografisch wou een andere Pluslezer weten. "Wie mij kent zal wel een paar dingen herkennen" lachte Stefan Brijs. "Ik gebruik elementen uit mijn eigen leven als kapstok, maar natuurlijk is niet alles waar. Dat doet me denken aan toen ik Jeroen Brouwers op een keer in een café een verhaal hoorde vertellen dat hij had meegemaakt. Zijn vrouw viel hem in de rede en zei dat het 'zo niet gegaan was'. Waarop de schrijver antwoordde: "Neen, dat klopt, maar zo is het wel veel mooier." Ook literatuur maakt dingen mooier."

Als dat geen mooie afsluiter is.

Afsluiten deden de lezers met een babbel bij een hapje en een drankje. En uiteraard schreef Stefan Brijs een persoonlijk woordje in hun boek. Mét liefde.

© GF