De Belgen zijn weer ondernemend geworden, juichten alle kranten. In 2004 werden in ons land 52 395 nieuwe ondernemingen opgericht, bijna 10 percent méér dan in 2003. Meer dan de helft (57 %) van die nieuwe ondernemingen zijn éénmanszaken.
...

De Belgen zijn weer ondernemend geworden, juichten alle kranten. In 2004 werden in ons land 52 395 nieuwe ondernemingen opgericht, bijna 10 percent méér dan in 2003. Meer dan de helft (57 %) van die nieuwe ondernemingen zijn éénmanszaken. Natuurlijk moeten we die cijfers nuanceren. 35 % van de nieuwe ondernemers zijn slechts in bijberoep zelfstandig geworden en waarschijnlijk zal maar één op tien van deze bijklussers zijn job opgeven om volledig zelfstandig te worden. Toch is de trend onmiskenbaar. De mentaliteit is vriendelijker voor ondernemers geworden en de overheid heeft meer hulpmiddelen ingevoerd om starters te helpen (zoals de invoering van één enkel ondernemingsnummer). Sterker nog: ook de televisie probeert ons enthousiast te maken voor het zelfstandig ondernemen. Op Eén toont de fictieserie Kinderen van Dewindt een ondernemende familie die schitterend geboerd heeft in de Antwerpse haven. En in Succes in 100 dagen op VT4 krijgen zes duo's de kans om met een startkapitaal van 10.000 euro een eigen zaak te starten. In 2003 behoorde bijna 11 % (10,96 %) van de starters tot de groep van 50 jaar en ouder (hoofd- en bijberoep samen). Hilde Van Damme leidt de startersservice van de zelfstandigenorganisatie Unizo en ziet voornamelijk drie groepen bij de oudere starters: kaderleden die het slachtoffer worden van een herstructurering of aan wie de werkgever vraagt zelfstandig te werken. Brugpensioen is voor hen absoluut geen optie. mensen met het gevoel dat de groep Doe Maar ooit verwoordde met ' Is dit alles? Is dit alles wat er is?': ze hebben een goede job maar willen nog iets anders in hun leven. oudere werklozen die uit eigen keuze of om financiële redenen opnieuw aan de slag willen. De kansen om succesvol te zijn liggen nog altijd hoger als u er op een jongere leeftijd dan 50 mee start, zo blijkt uit een onderzoek dat Unizo vorig jaar publiceerde. Althans, als u een man bent. Datzelfde onderzoek leert dat de slaagkansen bij vrouwen boven de 50 jaar juist groter zijn dan bij vrouwen onder die leeftijd (zie kaderstuk Waarom vrouwen van 50+ meer succes hebben). Maar zelfs als u een man bent, zijn de vooruitzichten gunstig. "In de jaren negentig overleefde slechts één starter op twee de eerste vijf jaar, vandaag overleven twee starters op drie", zegt Hilde Van Damme. Bovendien hebt u als 50-plusser vijf belangrijke troeven in handen die jongeren niet hebben. U hebt vaak al een redelijk kapitaal bijeengespaard om te starten. U zult bijgevolg minder afhankelijk zijn van een lening van de bank. Als u moet lenen, zal het bedrag lager liggen en zal de bank makkelijker een lening toestaan, omdat ze weet dat u méé investeert. U hebt ervaring. U weet hoe u met mensen moet omgaan. Heel belangrijk voor uw imago, voor uw benadering van mogelijke klanten en voor de service die u verleent. U hebt een doordacht project. Omdat u veel zekerheid opgeeft, is uw project niet over één nacht ijs gegaan maar stoelt het meestal op een (beperkte) markstudie en een businessplan. U hebt al een uitgebreid netwerk van relaties uitgebouwd. De troeven die u als vijftigplussers hebt, mogen u niet blind maken voor de risico's. En die blijven toch aanzienlijk. U geeft vaak een vast inkomen op en u levert een groot stuk van uw sociale bescherming en uw pensioen in. Om die risico's te beperken, heeft Hilde Van Damme zes gouden regels in petto. 1. Maak altijd een realistisch businessplan en liefst ook een beperkte markt- studie. Is er vraag naar datgene wat u wilt bieden? Wie is er nog mee bezig? Welke kosten en investeringen vraagt uw project? Welke omzet kunt u verwachten? Het opstellen van een plan en een marktstudie verplicht u na te denken over uw project. 2. Wees eerlijk tegenover uzelf en soepel. Als het businessplan en de marktstudie uitwijzen dat uw project ten dode is opgeschreven, zoek dan een ander project of pas het in verregaande mate aan. 3. Kies voor een project dat vrij snel rendabel kan worden, dit wil zeggen na twee tot drie jaar. U moet er immers van uitgaan dat u nog hooguit vijftien jaar echt actief kunt blijven. Zeer innovatieve producten hebben weliswaar het voordeel dat ze op lange termijn veel beter renderen, maar vaak moet u vijf jaar en langer wachten op de eerste winst. Die tijd hebt u wellicht niet. 4. Misschien neemt u beter een bestaande zaak over. Uiteraard op voorwaarde dat die een mooi klantenbestand en weinig schulden heeft. Uw kans op snellere rentabiliteit is hoger dan wanneer u iets van nul moet opbouwen. U zult dan weliswaar hogere startkosten hebben (de overname + de herinrichting), maar daarvoor kunt u uw bijeengespaarde kapitaal inzetten. 5. Neem aanvullende verzekeringen als extra bescherming. Vooral een ziekteverzekering tegen kleine risico's, een verzekering gewaarborgd minimuminkomen en een aanvullend pensioen zijn aanraders na 50 jaar. Schrik niet, de premies liggen erg hoog, maar u mag ze fiscaal inbrengen. 6. Besef dat u veel minder vrije tijd zult hebben. Zelfstandige ondernemers werken in België gemiddeld 60 uur per week. Zorg er van bij het begin voor dat u toch wat vrije tijd voor uzelf en uw gezin overhoudt, ook al betekent dit dat u uw financiële verwachting wat lager moet leggen. Zowel de federale overheid als de gewesten bieden vandaag interessante steunmaatregelen die een vangnet tegen de risico's kunnen bieden. Behoud van recht op werkloosheidsuitkering: een belangrijk achterpoortje voor als het mis zou gaan! Als u als loontrekkende zelf ontslag neemt om het als zelfstandige te proberen, behoudt u uw recht op werkloosheidsuitkering op twee voorwaarden: u moet genoeg dagen in loondienst gewerkt hebben en u moet uw zelfstandig beroep minimaal zes maanden en maximaal negen jaar uitoefenen. Hetzelfde voordeel en dezelfde voorwaarden gelden voor uitkeringsgerechtigde werklozen die zelfstandig worden. Leningen tegen zeer voordelige voorwaarden van het Participatiefonds: de Startlening is bedoeld voor niet-werkende werkzoekenden die als zelfstandige willen starten. Bovendien krijgt u gratis begeleiding gedurende 18 maanden. De Starteo-lening is interessant als u een bestaande zaak wilt overnemen. Meer info: Participatiefonds, tel. 02 210 87 87 en website www.fonds.org Bij het aanvragen van uw ondernemingsnummer zult u moeten bewijzen dat u kennis van bedrijfsbeheer bezit. Voor een beperkt aantal beroepen (zoals bakker of aannemer) moet u ook een diploma of bewijs van beroepskennis voorleggen om in orde te zijn met de vestigingswet. U zult dus vaak een opleiding moeten volgen, maar die kunt u in vrijwel alle scholen betalen met opleidingscheques (www.opleidingscheques.be). Sinds juni 2004 kent de Vlaamse overheid gratis opstartcheques toe. Elke cheque heeft een waarde van 10 euro en u kunt er maximaal 30 krijgen. Ze zijn tot vier maanden geldig en kunnen uitsluitend dienen om uw opstartformaliteiten bij het ondernemingsloket van uw keuze te betalen. Info (ook over andere steunmaatregelen): de Vlaamse Infolijn tel. 0800 302 01, of via het internet: www.ondernemen.vlaanderen.be Nieuw zijn ook de DNA-cheques. DNA staat voor 'Durf na Advies'. Met deze cheques kunt u als starter professioneel advies en begeleiding door een boekhouder, een consultant, een beroepsvereniging, een advocaat enz. betalen. U betaalt zelf 25 %, de Vlaamse overheid legt de resterende 75 % bij. Info: http://vlaanderen.be/dnacheques Het Brussels Gewest is minder royaal dan Vlaanderen met cheques en financiële steun. Maar als u zich hier als zelfstandige vestigt, moet u zeker informatie inwinnen bij twee diensten: Brussels Agentschap voor de Onderneming, Gabrielle Petitstraat 4 bus 12, 1080 Brussel, tel. 02 422 00 20: voor informatie over alle vormen van steun aan ondernemingen. Brustart, de Stassartstraat 32, 1050 Brussel, tel. 02 548 22 11: info over financiële steun aan starters en nieuwe KMO's. De beste tips krijgt u vaak van mensen die het eerder geprobeerd hebben. Die kunt u vinden in beroepsverenigingen van zelfstandigen. We noemen er drie: Unizo Startersservice, Spastraat 8, 1000 Brussel, tel. 02 238 05 92. Op de website www.startersservice.be kunt u, na aanmelding, gratis een programma downloaden om een financieel plan op te stellen. Liberaal Verbond Zelfstandigen, Kasteellaan 124/1, 1081 Brussel, tel. 02 426 39 00 De organisatie Markant bouwt netwerken uit voor zelfstandig ondernemende vrouwen. Info: tel. 02 286 93 30 en www.markantvzw.be Ludo Hugaerts