Zij kennen ons goed. Zij weten waar onze zwakke en onze sterke punten liggen. Als we bij hen zijn, laten we zonder aarzelen het masker vallen, want zij houden van ons zoals wij zijn, zonder omwegen en zonder kunstgrepen. 'Zij', dat zijn onze vrienden en vriendinnen, de mannen en de vrouwen die een bijzonder, bevoorrecht plekje hebben in ons hart omdat zij dat ondefinieerbare iets in zich hebben dat ons troost en kracht geeft. Ze zijn niet talrijk - met twee of drie misschien - maar de waarde van hun vriendschap heeft niets met kwantiteit te maken. Dat is trouwens een van de grote verschillen tussen vrienden en kennissen of, nog afstandelijker, relaties. Vriendschap is per definitie een belangeloze relatie, een band waarvoor we niets in ruil verwachten, een soort geschenkpakket vol vertrouwen, respect en verstandhouding. Dat is bijvoorbeeld niet het geval met relaties, van wie we voor elke dienst eigenlijk een wederdienst verwachten...
...

Zij kennen ons goed. Zij weten waar onze zwakke en onze sterke punten liggen. Als we bij hen zijn, laten we zonder aarzelen het masker vallen, want zij houden van ons zoals wij zijn, zonder omwegen en zonder kunstgrepen. 'Zij', dat zijn onze vrienden en vriendinnen, de mannen en de vrouwen die een bijzonder, bevoorrecht plekje hebben in ons hart omdat zij dat ondefinieerbare iets in zich hebben dat ons troost en kracht geeft. Ze zijn niet talrijk - met twee of drie misschien - maar de waarde van hun vriendschap heeft niets met kwantiteit te maken. Dat is trouwens een van de grote verschillen tussen vrienden en kennissen of, nog afstandelijker, relaties. Vriendschap is per definitie een belangeloze relatie, een band waarvoor we niets in ruil verwachten, een soort geschenkpakket vol vertrouwen, respect en verstandhouding. Dat is bijvoorbeeld niet het geval met relaties, van wie we voor elke dienst eigenlijk een wederdienst verwachten... "Herinner jij je onze leraar scheikunde nog, die met zijn vette haar en zijn hoge stemmetje?" Tijdens de kinderjaren en de puberteit ontstaan de meest intense vriendschappen, hechte banden die ons dertig of veertig jaar later nog altijd een lachbui of traantjes kunnen ontlokken bij de herinnering aan wat we samen hebben meegemaakt. De school is echter niet de enige bodem voor de vriendschap. Als volwassenen vinden we ze ook in andere kringen: in het leger toen de dienstplicht nog bestond, in de werkomgeving, een jeugdbeweging of cultuurvereniging, een sportclub. Of gewoon in onze eigen straat. Waarom klikt het met de ene mens wel en met de andere niet? Alles begint, net zoals in een liefdesrelatie, met een ontmoeting, een vonk die overspringt (in dit geval echter zonder de grote emoties die bij de liefde komen kijken). In tegenstelling tot wat velen denken, heeft het toeval daar weinig mee te maken. "Wij kiezen onze vrienden zelf", zegt psycholoog Patrick Traube, die zich in het fenomeen heeft verdiept. "Vaak zijn we op zoek naar iemand die op ons lijkt, een alter ego. Iemand die dezelfde kijk op de wereld heeft als wij, dezelfde waarden, dezelfde interesses: dat is een dynamiek van gelijkenis. Maar het kan ook net omgekeerd zijn: we sluiten dan vriendschap met onze tegenpool, of met iemand die in onze ogen kwaliteiten bezit die wij missen. Dan is er een dynamiek van complementariteit. Meestal spelen gelijkenis en complementariteit allebei een rol. Dat is trouwens de beste basis van een vriendschap: voldoende gelijkenis om mekaar perfect aan te voelen en dezelfde taal te spreken, maar ook voldoende verschil om elkaar wederzijds te verrijken. Als je het zo bekijkt zijn er, afgezien van de seksuele aantrekkingskracht, niet zoveel verschillen tussen vriendschap en liefde." Vrouwen zijn kampioenen in de kunst van de vriendschap. Zij hebben meestal meer vriendinnen dan mannen vrienden hebben. Zij verstaan ook beter de kunst om hun relaties in stand te houden. Patrick Traube: "Vrouwen zijn trouwer in hun vriendschap. Ze zijn beter in staat om een relatie op lange termijn te ontwikkelen. Bij mannen ontstonden de grote vriendschappen die we uit het verleden kennen vooral in tijden van beproeving. Dergelijke vriendschappen zijn vandaag zeldzamer, het gaat nu vaak meer om de kameraadschaap en de verbondenheid die uit een gemeenschappellijke interesse ontstaat. Ik merk dat vriendschappen tussen mannen vaak wegkwijnen als de gemeenschappelijke voedingsbodem verdwijnt. Vrouwen hebben geluk: zij bezitten een talent voor relaties. En ze kunnen praten!"Het is een feit dat vriendschappen tussen vrouwen gekenmerkt worden door het delen van oprechte vertrouwelijkheden over persoonlijke problemen (met het werk, in de relatie, met de kinderen). Wanneer zij het moeilijk hebben zijn vrouwen niet bang om daar met hun vriendinnen over te praten - een babbel die even goed kan helpen als een bezoek aan de psycholoog! "Mannen kunnen niet praten," stelt Patrick Traube vast. "Wanneer zij problemen hebben, kruipen ze in hun schulp. Ze zijn zelfs niet in staat om hulp te vragen. Dat verklaart waarom mannen vaker zelfmoord plegen."Het spreekwoord zegt dat je in de nood je vrienden leert kennen. Veel mensen die een persoonlijk drama doormaken (een echtscheiding, ontslag...) merken inderdaad dat mensen die zij als vrienden beschouwden dat niet echt zijn. En dat ze anderzijds wel kunnen rekenen op mensen van wie ze weinig steun hadden verwacht. Niet alleen de liefde, maar ook de vriendschap kan dus blind zijn. Veel vriendschappen zijn niet bestand tegen de tand des tijds, tegen de afstand die ons scheidt, tegen de wisselvalligheden van het leven zoals een huwelijk, een verhuizing, een echtscheiding of werkloosheid. En dan is er nog een ander en sluimerend gevaar: de mengeling van luiheid en slordigheid die ons ertoe brengt onze vrienden te verwaarlozen omdat wij het te druk hebben met ons werk of ons gezin. Het moderne leven vraagt immers zoveel van onze tijd en onze energie, dat we niet altijd de kracht vinden om een band te onderhouden die soms ten onrechte als bijkomstig wordt ervaren. Veel vrouwen en mannen maken dan ook de fout dat ze hun vriend(inn)en uit het oog verliezen wanneer ze trouwen of een gezin stichten, alsof de gezinskern in al hun relationele behoeften zou kunnen voldoen. Dat is nochtans zelden het geval. "Om een vriendschap in leven te houden, moeten we ze koesteren", benadrukt Patrick Traube. "Dat is de enige manier. De vriendschap is net als de liefde een vlam die je moet voeden. Doe je dat niet, dan dooft ze. En hoe kunnen we die vlam brandend houden? Met zichtbare blijken van erkentelijkheid en affectie, met kleinigheden als een prentkaart, een telefoontje of een sms. Het komt eropaan dat we een vriend(in) laten merken dat hij belangrijk voor ons is en dat we aan hem of haar denken, zelfs als we elkaar zelden zien. En natuurlijk moeten we klaarstaan wanneer we weten dat een vriend het moeilijk heeft. Met woorden en met daden. Want vrienden zijn er niet alleen voor de goede tijden." nKarima Amrous