Wat is het verschil tussen de oude, getrouwe wondpleister uit oma's koekendoos en het moderne verbandmateriaal? De eerste doet niet veel meer dan de wonde (min of meer) afdekken, de nieuwe materialen daarentegen spelen een actieve rol: zij bevorderen de littekenvorming.
...

Wat is het verschil tussen de oude, getrouwe wondpleister uit oma's koekendoos en het moderne verbandmateriaal? De eerste doet niet veel meer dan de wonde (min of meer) afdekken, de nieuwe materialen daarentegen spelen een actieve rol: zij bevorderen de littekenvorming. De nieuwste materialen worden hydrocolloïden genoemd omdat ze een gel bevatten die belet dat de huid uitdroogt. Ze zorgen voor een perfecte ontsmetting en bevorderen de migratie van de herstellende cellen, ze werken als een tweede huid, zijn hypoallergisch en voorkomen dat zich een dikke en/of gezwollen korst vormt op de wonde want dit kan voor blijvende, onesthetische littekens zorgen. Overigens raden experten in littekenvorming tegenwoordig af om een wonde aan de lucht bloot te stellen. Ze adviseren integendeel, ze vochtig te houden omdat op die manier de littekenvorming tweemaal zo snel verloopt. "Een verband aanbrengen op een wonde heeft twee bedoelingen: haar beschermen tegen externe, agressieve factoren en een milieu scheppen waarbij de wonde sneller en mooier heelt", legt Walter De Vleeschhouwer uit. "Het verband werkt een beetje zoals die nieuwe textielsoort, gore-tex: het absorbeert, behoudt en verlucht het exsudaat, dat is de vloeistof die uit een wonde loopt." Kiemdodend.Sommige materialen bevatten kiemdodende producten met antibacteriële eigenschappen. Zilverzouten bijvoorbeeld, die in een paar uur vrijkomen, onderdrukken ontstekingen en staan een betere regeneratie van de weefsels toe. De nieuwste verbanden zijn trouwens vloeibaar! Ze bedekken de wonde met een transparante en ondoordringbare film, wat een esthetischer en hygiënischer resultaat geeft. Ze zijn dus ideaal om die zones te verzorgen waar een pleister moeilijk houdt: de delen dicht bij het oog, het gelaat, de handpalm, de voetzool... Zelfs onder de douche! Er zijn ook pleisters waar niet meer moet naar omgekeken worden, maar die wel voor een perfecte littekenvorming zorgen. Zelfs onder de douche zijn ze ondoorlaatbaar wat een bijkomende ontsteking van de wonde voorkomt en de aanhechting van nieuwgevormde cellen bevordert. Deze verbanden mogen pas verwijderd worden wanneer de randen beginnen los te laten, en dit is na ongeveer 4 of 5 dagen. Doe dit heel voorzichtig en ziet u dat de wonde nog niet helemaal is geheeld, leg er dan een nieuw verband op. Zeer gespecialiseerd. Lichte brandwonden vergen andere pleisters, soepeler en op basis van synthetische elastomeren. Zij zorgen eveneens voor een snellere genezing. Om gave en regelmatige wonden te verzorgen, die bijvoorbeeld veroorzaakt werden door een snijdend voorwerp, gebruikt u kleine zelfklevende reepjes die de randen van de wonde naar elkaar toetrekken en die zo een zeer esthetisch resultaat geven. Ze worden ook gebruikt in de spoeddiensten van de ziekenhuizen. Hier is er geen probleem wat het verwijderen betreft: de reepjes laten vanzelf los na enkele dagen. Duur! Aan al dit prima technologisch verbandmateriaal is één groot minpunt verbonden en dat is de kostprjs, die wel vijf keer zo hoog is als de simpele pleisters uit oma's verbandkistje. Het is dan ook niet onlogisch dat u dit speciale verbandmateriaal achter de hand houdt voor ergere wonden of voor personen bij wie een wonde minder gemakkelijk geneest. De moeilijkste littekenvorming gebeurt bij volwassenen met een dikke, gepigmenteerde, donkere huid voorzien van sproeten, en ook bij oosterlingen en blonde mensen met een lichte teint. Zonder dat we weten waarom, krijgen deze huidtypes vaak te maken met een lelijke littekenvorming. Ook de familiale component moet in het oog worden gehouden: indien een van uw ouders moeilijkheden heeft met littekenvorming, houdt u dat het best ook bij uzelf en bij uw kinderen in de gaten. En morgen? Een intelligente pleister werd ontwikkeld (maar nog niet gecommercialiseerd) door onderzoekers van de Amerikaanse universiteit in Rochester. Deze pleister verandert van kleur wanneer ziektekiemen zich vermenigvuldigen in de wonde. Hij kan zelfs het type bacterie detecteren en zal in de toekomst ook kunnen nagaan of een antibioticum werkzaam is of niet. Mooie toekomstmuziek, maar nog niet voor morgen! n