Zuid-Europa en de Canarische eilanden zijn de trekpleisters bij uitstek voor overwinteraars. Maar ook Turkije, Marokko en Tunesië kunnen almaar meer Belgen die aan de koude wintermaanden willen ontsnappen, bekoren. Al zoeken sommigen het nog veel verder.
...

Zuid-Europa en de Canarische eilanden zijn de trekpleisters bij uitstek voor overwinteraars. Maar ook Turkije, Marokko en Tunesië kunnen almaar meer Belgen die aan de koude wintermaanden willen ontsnappen, bekoren. Al zoeken sommigen het nog veel verder. Als Europees burger hebt u enkel een geldige identiteitskaart of paspoort nodig om gedurende drie maanden naar om het even welk Europees land te reizen. Sommige landen vragen om uw aanwezigheid te melden. Een formaliteit die u meestal vervult door in uw tijdelijke verblijfplaats een document in te vullen. Als u langer dan drie maanden wegblijft, komt er meer administratie bij kijken. En ook voor landen buiten Europa maakt het een verschil of u er langer dan 90 dagen verblijft of niet. Erg handig als u een paar maanden wilt overwinteren in het zuiden zijn een bankkaart en een toegang tot pc-banking. Belgische pensioenen kunnen overal ter wereld worden uitbetaald aan Belgen, EU-burgers of inwoners van een land waarmee België een overeenkomst sociale zekerheid heeft gesloten. Betaling. Bent u loontrekkende of zelfstandige, dan betaalt de Rijksdienst voor pensioenen uw pensioen ook in het buitenland uit. Voor wie in de openbare sector werkte, gebeurt dat door de FOD Financiën (zie Nuttige adressen op p. 66). Gepensioneerden die definitief naar het buitenland verhuizen, laten hun pensioen meestal op een buitenlandse rekening storten. Maar wilt u als gepensioneerde maar enkele maanden in een warmer oord overwinteren, dan kunt u uw pensioen beter verder laten storten in België. De procedure om uw pensioen in het buitenland gestort te krijgen is namelijk behoorlijk omslachtig en moet elk jaar worden herhaald. IGO. Ontvangt u een inkomensgarantie voor ouderen (het vroegere gewaarborgde inkomen), dan moet u uw verblijf in het buitenland beperken. Verblijft u meer dan 29 dagen in het buitenland, dan vervalt uw recht op een IGO voor elke maand van dat kalenderjaar waarin u niet van de eerste tot de laatste dag in België verbleef of verblijft. Uitzonderingen op deze regel worden gemaakt voor een verblijf in het buitenland gedurende 30 of meer al dan niet opeenvolgende dagen: als u toevallig of tijdelijk in een ziekenhuis of een andere zorginstelling wordt opgenomen als uitzonderlijke omstandigheden dit verblijf wettigen en op voorwaarde dat de Rijksdienst voor Pensioenen hiervoor de toelating heeft gegeven. De Rijksdienst moet hier vooraf van op de hoogte worden gebracht. Als bruggepensioneerde (of werkloze met bedrijfstoeslag, zoals dat tegenwoordig heet) mag u maar een bepaalde periode per jaar in het buitenland verblijven. Bent u jonger dan 60 jaar, dan is dat 30 dagen. Bent u bruggepensioneerde en ouder dan 60 jaar, dan wordt van u verwacht dat u 'het grootste deel' van het jaar in België verblijft. Strikt genomen moet u dus zes maanden en één dag in België aanwezig zijn. Bijna zes maanden overwinteren in een warmer klimaat is voor u dus geen probleem. Blijft u langer weg, dan loopt u het risico dat uw gemeente u uit het bevolkingsregister schrapt en uw werkloosheidsuitkering wordt teruggevorderd. Voor gepensioneerden wordt de terugbetaling van de gezondheidszorg verzekerd in de landen van de Europese Unie, als het pensioenstelsel waartoe ze hebben bijgedragen de gezondheidszorg dekt. NIET VERGETEN! Verwittig voor uw vertrek uw ziekenfonds dat u een paar maanden in het buitenland zult verblijven. Terugbetaling gezondheidskosten In Europa. Kijk na of uw Europese Ziekteverzekeringskaart (EZVK) nog geldig is. Zo niet, vraag een nieuwe. Deze kaart bewijst dat u in orde bent met de ziekteverzekering in België en geeft recht op de terugbetaling van uw gezondheidskosten door een buitenlandse ziekenfonds. U wordt gelijkgesteld met een patiënt van het land waar u verblijft. In bepaalde landen betaalt u enkel het remgeld. In andere landen moet u de kosten voorschieten en ze daarna, ter plaatse, bij de buitenlandse verzekeringsinstelling terugvragen, aan het buitenlandse tarief. Dit is de regel voor Europa (de 28 lidstaten plus Noorwegen, IJsland, Liechtenstein en Zwitserland). LET OP! Spanje beperkt tegenwoordig de zorg voor overwinteraars tot hoogdringende zorg, wat beperkter is dan noodzakelijke zorg, een categorie waar chronische ziekten en vooraf bestaande aandoeningen in zijn ondergebracht. Als overwinteraar kunt u zorg die ruimer is dan de hoogdringende zorg wel terugbetaald krijgen in België, maar dan moet u deze kosten in het buitenland wel eerst voorschieten. Buiten Europa. Overwintert u buiten Europa, dan hangt de manier van terugbetaling af van het feit of België een overeenkomst heeft gesloten met het land waar u naartoe trekt. Is dat het geval, dan geldt een gelijkaardig document als de EZVK en krijgt u uw kosten ter plaatse terugbetaald. Zo niet, moet u de kosten voorschieten en krijgt u ze later in België teruggestort. Dat is bijvoorbeeld het geval voor overwinteraars in Marokko. Aanvullende verzekering. Kijk na of u in orde bent met uw bijdrage voor de aanvullende verzekering. Via die aanvullende verzekering bij uw ziekenfonds hebt u recht op bijstand (repatriëring,...). Als u enkele maanden van huis bent, moet u ook op het administratieve vlak een paar zaken in orde brengen. Verblijft u maximaal drie maanden in een ander EU-land, dan vragen sommige landen om u te melden. Als u langer dan drie maanden in een ander land van de EU wilt verblijven, hebt u in de meeste landen een verblijfskaart of bewijs van inschrijving nodig. Die moet u binnen de drie maanden na uw aankomst op het plaatselijke gemeentehuis of politiekantoor aanvragen. U hebt uw identiteitskaart en enkele pasfoto's nodig en een document waaruit blijkt dat u een verblijfplaats hebt in het gastland (bijvoorbeeld een huurcontract). U moet ook aantonen dat u over een ziekte- en invaliditeitsverzekering beschikt voor uzelf en de familieleden die samen met u naar het buitenland zijn verhuisd. Verder moet u ook bewijzen dat u over een minimum inkomen beschikt (afhankelijk van land tot land). Het bewijs is vijf jaar geldig en kan nadien worden vernieuwd. Voor landen buiten Europa belt u best even met de ambassade van het land in kwestie. Verblijft u er minder dan 90 dagen, dan vindt u de vereiste documenten terug op www.diplomatie.be > Op reis in het buitenland. Ook al verandert u tijdelijk van verblijfplaats, u mag met uw Belgisch rijbewijs blijven rijden. Een rijbewijs dat afgeleverd is door een lidstaat van de Europese Unie wordt door de andere lidstaten erkend, als het maar geldig is. Met een voorlopig rijbewijs of document mag u echter niet in het buitenland rijden. Dit jaar werd gestart met de geleidelijke invoering van het Europese rijbewijs, dat 10 tot 15 jaar geldig zal zijn, afhankelijk van de lidstaat. Gaat u overwinteren buiten Europa, dan hebt u een internationaal rijbewijs nodig dat u aanvraagt bij uw gemeente. Als er thuis een aangetekende brief aankomt tijdens uw afwezigheid, dan wordt u verondersteld die te hebben ontvangen. Het argument dat u tijdelijk in het buitenland vertoefde en de brief dus niet kon afhalen, zal weinig indruk maken. U kunt deze discussie voorkomen door beroep te doen op de (weliswaar betalende) diensten van b-post. U kunt uw post (inclusief aangetekende brieven) naar uw verblijfplaats in het buitenland (€ 70, maximum vier keer per maand) of naar het adres van vrienden of familie laten sturen. Vermits u slechts enkele maanden in het buitenland verblijft en uw hoofdverblijfplaats in België blijft, blijft u onderworpen aan de Belgische personenbelasting. Vermits de aangifte in de zomer gebeurt, zult u als overwinteraar geen problemen ondervinden. Voor (onder andere) gepensioneerden maakt de fiscus trouwens een belastingvoorstel dat u enkel moet bevestigen (tenzij u zaken moet toe- voegen, zoals een aftrekbare gift). U hoeft dit voorstel zelfs niet te tekenen. Als er verkiezingen worden gehouden tijdens de periode dat u overwintert in het zuiden, voorzie dan een volmacht. Verblijft u tijdelijk in het buitenland tijdens de Belgische verkiezingen, dan hebt u ook een attest van tijdelijk verblijf in het buitenland nodig, getekend door uw burgemeester. De persoon die in uw plaats gaat stemmen moet dit attest, het volmachtformulier en uw oproepings- brief meenemen naar het stemlokaal. Peter Wiels, woordvoerder van Assuralia, de beroepsvereniging van de verzekeraars, geeft enkele adviezen aan overwinteraars. Als u voor enkele maanden de auto meeneemt naar Zuid-Europa hoeft u niets speciaals te ondernemen. Uw autoverzekering is geldig in heel Europa en een stukje daarbuiten. De landen waar uw burgerlijke aansprakelijkheid geldt, staan vermeld op uw groene kaart. Maar laat u de auto thuis, raadpleeg dan uw verzekeraar voor een eventuele opschorting (onderbreking) van uw autoverzekering(en). Er bestaan geen specifieke regels voor dit soort situaties. Het komt er dus op aan een akkoord te vinden met uw verzekeraar of makelaar. Aan de onderbreking van de dekking en de hierbij beoogde vermindering van de premie zijn wel een paar voorwaarden verbonden. Uw voertuig mag zich geenszins in het verkeer bevinden of begeven. Met andere woorden: uw auto mag niet op straat staan, u moet hem in uw garage stallen of minstens op uw oprit (privédomein). Om er zeker van te zijn dat uw voertuig niet onverzekerd rondrijdt tijdens uw afwezigheid kunt u uw verzekeraar bijvoorbeeld voorstellen uw nummerplaat in te leveren. WEETJE Wanneer u later eventueel zou verhuizen naar het buitenland, zult u uw auto in dat land moeten inschrijven en daar verzekeren. Wilt u voor langere tijd uw woning onbewoond achterlaten, lees dan zeker uw brandpolis even na. Een verzekeringscontract omvat rechten maar ook plichten. Zo dringen verzekeraars in hun polissen aan op preventiemaatregelen die samenhangen met bepaalde risico's. Bijvoorbeeld: als u uw huis tijdens de winter achterlaat, hoort u de water- en verwarmingsinstallatie te beschermen tegen de gevolgen van vrieskou. Ledig de leidingen voor uw vertrek of zorg voor extra beschermende isolatie op plaatsen die gevoelig zijn voor de winterkoude. U kunt er ook voor opteren om uw woning minimaal te verwarmen zodat de kans op lekkende leidingen na forse vrieskou een stuk kleiner wordt. Wanneer de expert bij waterschade vaststelt dat er een manifest gebrek aan voorzorgsmaatregelen was, hoeft de verzekeraar de schade niet te vergoeden. Vergeet niet de juiste bepalingen in uw polis na te kijken, ze verschillen van verzekeraar tot verzekeraar. Als uw woning ook verzekerd is tegen diefstal, besef dan dat dit risico niet gedekt is bij een afwezigheid van meer dan 60 of 90 dagen (naargelang het contract). Vraag een oplossing aan uw verzekeraar zodat de dekking - tegen betaling van een bijpremie - blijft doorlopen tijdens uw lange afwezigheid. Waarschijnlijk zal hij u vragen bijkomende maatregelen te nemen om uw woning afdoende te beveiligen. TIP Overweeg homesitting. Vraag aan familieleden of vrienden om een tijdje uw woning te betrekken of minstens regelmatig langs te gaan (zie p.65). Wanneer thuis uw inboedel verzekerd is, dan zijn de goederen die u meeneemt of tijdelijk verhuist naar uw vakantiewoning in het buitenland eveneens gedekt voor schade en diefstal. Maar let op: uw goederen zijn beschermd via uw woonverzekering wanneer de schade zich voordoet in een huurwoning. Voor schade tijdens uw verblijf in een hotelkamer gelden specifieke regels, eigen aan die sector. Let wel, de maximale vergoeding voor inbraak en diefstal op uw tijdelijke verblijfplaats is beperkt. TIP Kijk het verzekerde bedrag en de verzekerde periode na in uw polis. De familiale verzekering is en blijft een must. Ze biedt een brede bescherming voor alle leden van het gezin en geldt ook in het buitenland. Ook als u tijdens uw winterverblijf schade veroorzaakt aan anderen, zal ze tussenbeide komen. U kunt via die gezinsverzekering ook een beroep doen op rechtsbijstand. U krijgt juridisch advies en indien nodig een advocaat als u in het zuiden zelf het slachtoffer wordt van een ongeval waarvoor iemand anders aansprakelijk is. De grote meerderheid van de mensen die aan individueel pensioensparen doen betalen dit in de maand december. Vergeet dit dus niet te regelen als u op dat moment in het buitenland vertoeft. Maakt u gebruik van pc-banking, dan voert u die spaarverrichting uit wanneer en waar u maar wilt. Dat kan zelfs een zonnig terrasje zijn met internetverbinding in het zuiden. Regelt u dit alles liever vooraf, plan dan de storting op het pensioenspaarcontract met de hulp van uw bank of verzekeraar. Jocelyne Minet, Annemie Goddefroy