We ademen in de eerste plaats om te overleven. Dankzij deze reflex halen onze longen zuur-stof uit de lucht en verdelen ze die over onze lichaamscellen. Daarna worden het kooldioxide en de toxines die ons lichaam opstapelt, door de longen verwijderd. Op deze manier nemen we in één dag ongeveer 500 liter O2 op.
...

We ademen in de eerste plaats om te overleven. Dankzij deze reflex halen onze longen zuur-stof uit de lucht en verdelen ze die over onze lichaamscellen. Daarna worden het kooldioxide en de toxines die ons lichaam opstapelt, door de longen verwijderd. Op deze manier nemen we in één dag ongeveer 500 liter O2 op. We kunnen op twee manieren ademhalen, namelijk door middel van de borst- of van de buikademhaling. In het eerste geval wordt de zuurstof snel over de cellen verdeeld, wat ons een opgepept gevoel geeft. Deze ademhaling gebruiken we spontaan wanneer we sporten en bang of kwaad zijn. Dan trekken de spieren rond onze ribben samen en komt de lucht alleen in het bovengedeelte van de longen terecht. We ademen kort, snel, ongecontroleerd en gejaagd. Als we uitsluitend door de borst blijven ademen, kunnen we zelfs een situatie van permanente stress creëren: de spieren blijven opgespannen en we beginnen te hyperventileren, onze vingers jeuken, we voelen ons niet lekker, duizelig of beklemd, we krijgen last van hartkloppingen,... We houden echter bijna allemaal de hele dag onze adem in. Ten eerste omdat we voortdurend gespannen zijn en ten tweede omdat we constant onze buik intrekken... om er elegant uit te zien! Overdag zouden we vooral de buik-ademhaling moeten gebruiken. Hierbij speelt het middenrif, de spier tussen de borstkas en de buik, een belangrijke rol. Telkens we inademen, gaat deze spier omlaag en masseert zij zachtjes onze buikorganen. Wanneer we uitademen, ontspant ze opnieuw en helpt ze alle lucht uit onze longen te verwijderen. We ademen dieper in en voelen ons minder gestresseerd doordat meer afvalstoffen (zoals kooldioxide en melkzuur) afgescheiden worden, en ons lichaam meer zuur-stof krijgt. Dankzij de buikademhaling voelt ons hele lichaam heerlijk ontspannen aan. In onze cultuur weten we niet meer hoe we onszelf tot rust kunnen brengen door diep in te ademen. Toch blijven fysiotherapeuten en osteopaten fervente voorstanders van de buik-ademhaling. Zij vermindert niet alleen de kans op verkramping maar verzacht ook rugpijn. Zangers en acteurs gebruiken de buikademhaling voor ze het podium op moeten, als remedie tegen plankenkoorts. U gaat daarbij als volgt te werk: 1) Of u nu rechtstaat, zit of ligt (in het begin is het makkelijker wanneer u ligt): adem diep in en maak uw longen leeg. Plaats uw handen op uw buik ter hoogte van de navel. 2) Adem vervolgens langzaam in door uw schouders te rechten en de buikwand omhoog te duwen. Uw vingers worden traag opgetild. Adem door de neus om de lucht te verwarmen, vochtig te maken en te filteren. 3) De longen én de buik zwellen op. 4) Adem na een korte pauze langzaam uit door eerst uw buik en daarna uw longen leeg te maken. U ziet uw handen opnieuw omlaag gaan. Er zijn natuurlijk nog andere manieren om optimaal te ademen. Dokter Henri Rubinstein, die zich in de materie verdiepte, stelde vast dat lachen een specifieke manier van ademhalen vereist die nauw aanleunt bij die van yoga: kort inademen, even de adem inhouden en vervolgens lang en hortend uitademen. Wanneer we in lachen uitbarsten, verwijden 400 miljoen longblaasjes. Dat is drie keer meer dan wanneer we normaal ademen, genoeg om onze bloedsomloop een flinke oppepper te geven! Ook geeuwen is een natuurlijke reflex die niet alleen onze slaapneuronen maar ook al onze lichaamscellen een energieboost geeft. Door de lucht dieper in onze longen te laten komen, stimuleren we onze bloedsomloop, daalt het kooldioxidegehalte in het bloed (wat een slaapverwekkend effect veroorzaakt) en ontspannen we onze spieren. Tijdens het geeuwen doorloopt onze ademhaling drie fasen: een lange inademing, een pauze en een snelle uitademing. Op anatomisch gebied ontspannen onze ademhalingsspieren (middenrif, tussenribspieren) en onze gezicht- en nekspieren. Misschien moet u geeuwen wanneer u dit artikel leest. Dat is volstrekt normaal want door over geeuwen te spreken, moeten we geeuwen! Kijk maar eens naar iemand die geeuwt... of doe het begin van een geeuw na en u zult zien dat u automatisch echt zult moeten geeuwen. Maar let op, want deze reflex is niet zomaar een goedkope Prozac! Uit zeer recent onderzoek is gebleken dat we door te geeuwen, ons lichaam meedelen dat onze staat van waakzaamheid gewijzigd is. Alsof we ons lichaam ervoor willen waarschuwen dat het tijd is om zijn werking te veranderen. Zo geeuwen we om ons weer in beweging te zetten maar ook wanneer we honger hebben, of net goed gegeten hebben, wanneer we zwanger of moe zijn, of net wakker worden... Te vaak geeuwen kunt u dus niet: er is geen gevaar voor een overdosis. Het enige risico dat al te enthousiaste geeuwers lopen, is dat ze... hun onderkaak ontwrichten! Michèle Rager