"Aangezien de kleinkinderen deel uitmaken van een nieuw samengesteld gezin, met halfbroer en zus, willen we dat onze erfenis enkel naar onze eigen kleinkinderen gaat. Doordat onze dochter gehuwd is met algehele gemeenschap van goederen, kan dit enkel door de generatiesprong. Onze dochter is zelf ook voorstander van dit initiatief." C.D., Lombardsijde

Johan Adriaens (onafhankelijk vermogensplanner): Aangezien uw dochter gehuwd is met algehele gemeenschap van goederen, zal uw nalatenschap bij uw overlijden in haar huwgemeenschap vallen. Dit is uiteraard te vermijden omdat dan een deel van uw vermogen bij uw nieuwe schoonzoon en later bij zijn kinderen terecht zal komen, wat niet de bedoeling is. Om dit te vermijden is het inderdaad een goed idee om een testament op te maken waarbij u uw vermogen rechtsreeks legateert aan uw kleinkinderen, zeker als uw eigen dochter daarmee akkoord gaat. In theorie zou uw dochter achteraf wel haar reservataire deel kunnen opeisen (de helft bij één kind), maar die kans lijkt ons hier wel heel klein. Uw dochter moet dan trouwens naar de rechtbank stappen en de inkorting vragen tegenover haar eigen kinderen.
...

Johan Adriaens (onafhankelijk vermogensplanner): Aangezien uw dochter gehuwd is met algehele gemeenschap van goederen, zal uw nalatenschap bij uw overlijden in haar huwgemeenschap vallen. Dit is uiteraard te vermijden omdat dan een deel van uw vermogen bij uw nieuwe schoonzoon en later bij zijn kinderen terecht zal komen, wat niet de bedoeling is. Om dit te vermijden is het inderdaad een goed idee om een testament op te maken waarbij u uw vermogen rechtsreeks legateert aan uw kleinkinderen, zeker als uw eigen dochter daarmee akkoord gaat. In theorie zou uw dochter achteraf wel haar reservataire deel kunnen opeisen (de helft bij één kind), maar die kans lijkt ons hier wel heel klein. Uw dochter moet dan trouwens naar de rechtbank stappen en de inkorting vragen tegenover haar eigen kinderen. E. W., Linkebeek Johan Adriaens: Dat is inderdaad het grote voordeel van generation skipping. Eventueel kunnen uw ouders in hun testament ook kiezen voor tussenvormen waarbij jullie bijvoorbeeld het vruchtgebruik krijgen en jullie zoon (de kleinzoon) de blote eigendom. Eventueel kan men het vruchtgebruik zelfs beperken in de tijd (bijvoorbeeld 5 jaar of tot de zoon 25 jaar wordt). Fiscaal blijft dit even voordelig maar men kan meer op maat werken via deze tussenvormen. Johan Adriaens: Generation skipping blijft uiteraard een bewuste keuze en geen verplichting. Bovendien kan de tussengeneratie niet onterfd worden ten voordele van de kleinkinderen als ze niet meewerkt. Want bij generation skipping beschikt de ouder (de tussengeneratie) nog steeds over zijn reservataire erfdeel dat hem niet zomaar kan worden afgenomen. Volgens de nieuwe wet moet u de nalatenschap verwerpen opdat uw kinderen in uw plaats zouden komen (de zgn. plaatsvervulling). U kunt dus niet een stukje verwerpen, zodat uw kinderen een stukje in de plaats komen. Uiteraard kunnen uw ouders in hun testament zelf wel iets specifieks uitwerken, bijvoorbeeld dat u de helft krijgt en uw kinderen de andere helft. Johan Adriaens: Het is inderdaad zo dat de tussengeneratie moet verzaken aan haar erfenis vooraleer de kleinkinderen de reserve van hun ouders kunnen 'inpikken'. Maar juridisch is dit moeilijk te regelen op een 100% sluitende manier. Want als er voor het overlijden van de grootouders afspraken zouden worden gemaakt, zouden die nietig zijn vermits er in onze wetgeving geen overeenkomsten mogen worden gemaakt over nalatenschappen die nog niet opengevallen zijn. Sinds het cassatiearrest van 31 oktober 2008 zijn dergelijke afspraken slechts 'relatief' nietig. Bovendien is het altijd veel beter afspraken op papier te zetten (ook al zijn die relatief nietig) dan mondeling zaken overeen te komen. Vaak sterven de grootouders pas 10 of 20 jaar na de gemaakte afspraken, wat in de praktijk bijna altijd tot problemen leidt bij mondelinge afspraken. Johan Adriaens: Het is best mogelijk dat de verstandhouding met uw kinderen van die aard is dat u hen liever niet laat erven. In uw situatie kan dat gerechtvaardigd zijn. Maar er zijn andere situaties denkbaar waarbij ouders ten onrechte hun kinderen willen onterven. En dan is het feit dat de tussengeneratie moet beslissen of ze al of niet afziet van de erfenis een goede bescherming. Uiteraard kunt u wel een testament maken waarin u het grootst mogelijke deel (het zgn. beschikbare deel) legateert aan uw kleindochter. J.F., Diest Johan Adriaens: Het een sluit het andere niet uit. Het is best mogelijk dat u een testament maakt waarin u het beschikbare deel naar uw kleinkinderen laat gaan. Dat is nog altijd perfect mogelijk. Maar daarnaast kunnen uw eigen kinderen ook na uw overlijden beslissen om hun reserve niet op te eisen en ook dit deel naar hun kinderen (uw kleinkinderen) te laten gaan. Dit moet u niet in het testament hebben vastgelegd. Wat het nieuwe wetsvoorstel zegt, is het volgende: als een erfgenaam zijn erfenis weigert, komen zijn kinderen in de plaats. Dat kon vroeger niet. Johan Adriaens: Het belangrijkste voordeel van een testament ten opzichte van een schenking is het herroepbare karakter ervan. Een testament is dus een instrument voor successieplanning dat naderhand voortdurend kan worden bijgestuurd in functie van eventueel gewijzigde familiesituaties. Het is immers zo dat een recenter testament steeds een ouder testament vervangt. Het 'jongste' testament geldt dus. Het speelt hierbij uiteraard geen rol dat het oude testament een notarieel testament was en het recentere een eigenhandig testament.