Een behandeling met de hirudo medicinalis of medicinale bloedzuiger kent een lange voorgeschiedenis die teruggaat tot de klassieke oudheid. De Grieks-Romeinse arts Galenus en zijn navolgers gingen er namelijk van uit dat het lichaam pas gezond kon zijn als de vier lichaamssappen in evenwicht waren: bloed, lymfevocht, gele gal en zwarte gal. Ziekte was het gevolg van een onevenwicht tussen die vochten en werd behandeld met zweetkuren, bra...

Een behandeling met de hirudo medicinalis of medicinale bloedzuiger kent een lange voorgeschiedenis die teruggaat tot de klassieke oudheid. De Grieks-Romeinse arts Galenus en zijn navolgers gingen er namelijk van uit dat het lichaam pas gezond kon zijn als de vier lichaamssappen in evenwicht waren: bloed, lymfevocht, gele gal en zwarte gal. Ziekte was het gevolg van een onevenwicht tussen die vochten en werd behandeld met zweetkuren, braakmiddelen, lavementen en aderlatingen om bloed af te tappen. De Franse arts Broussais maakte hiervoor massaal gebruik van bloedzuigers.Die manier van geneeskunde bedrijven hield stand tot in de 19de eeuw, toen men inzag dat de theorie over de vochtsamenstelling geen steek hield en aftappen van bloed zelfs eerder nadelig was. Maar niet alle therapieën uit die tijd werden overboord gegooid.Medicinale bloedzuigers, die in de vorige eeuw nog verkrijgbaar waren bij de apotheker, komen vandaag minder aan bod, maar voor bepaalde klachten doen artsen er nog steeds beroep op. De techniek wordt zeker niet dagelijks toegepast, maar wel af en toe ingezet na (micro)chirurgie. Bij het aanhechten van kleinere ledematen zoals vingers, handen enz, worden kleine adertjes en slagadertjes aan elkaar gezet. Als die niet voldoende open blijven, stapelt het bloed zich op en ontstaat er stuwing, wat kan leiden tot verlies van het lidmaat. Een bloedzuiger is hier erg nuttig: hij brengt de stof hirudine in waardoor het bloed op die plek niet gaat stollen en zuigt op een eenvoudige manier het overtollige bloed door de huid weg, waardoor de stuwing verdwijnt. Op die manier kan de bloedcirculatie weer op gang komen.Het is erg belangrijk dat hierbij steeds kiemvrije dieren worden gebruikt, die speciaal voor medische doeleinden worden gekweekt. Een bloedzuiger die besmet is, kan immers bacteriën overdragen. Een bloedzuiger wordt ook steeds naar bij één patiënt ingezet.Over het nut van bloedzuigers bij andere aandoeningen zoals gewrichtsklachten of peesontstekingen is er niet veel wetenschappelijk bewijs voorhanden. Mogelijk kan het een positief effect teweegbrengen. De beet van de bloedzuiger werkt licht pijnstillend en bevordert de doorbloeding.KARI VAN HOORICK