Beginnen te roken is een jeugdzonde. Dat leren we van pneumoloog en rookstopspecialist Kris Nackaerts (UZ Gasthuisberg). "Mensen die roken zijn daar doorgaans voor hun twintigste mee begonnen", zegt hij. "Bijna niemand begint na die leeftijd nog."
...

Beginnen te roken is een jeugdzonde. Dat leren we van pneumoloog en rookstopspecialist Kris Nackaerts (UZ Gasthuisberg). "Mensen die roken zijn daar doorgaans voor hun twintigste mee begonnen", zegt hij. "Bijna niemand begint na die leeftijd nog." Stoppen met roken doen we omdat we dat echt willen of omdat we daartoe verplicht worden. "Als iemand te kampen krijgt met cardiovasculaire problemen, is dat een héél goede reden. En wie een longtransplantatie dient te ondergaan, wordt verplicht te stoppen." Dat stoppen zelf gebeurt op de meest diverse manieren: op eigen kracht, met de hulp van een rookstopcoach, met pleisters, kauwgom, pillen, neussprays. Vaak boeken we het meeste succes met een combinatie van een hulpmiddel met individuele begeleiding. Maar hét wondermiddel dat ons snel even van de verslaving afhelpt, bestaat niet. Ook de nieuwste uitvinding op dat gebied, een nicotinevaccin dat over enkele jaren op de markt zou kunnen komen, is geen wondermiddel. Zelfs als het de nicotineverslaving aan banden legt, blijft nog altijd de verslaving aan de rookgewoonte, het rookgedrag, over. Wilt u met succes stoppen met roken, dan doet u dat heel bewust en in vijf weloverwogen stappen waarop we verder in deze tekst dieper ingaan. Goed om te weten! Wie bepaalde geneesmiddelen neemt, stopt het best in overleg met de arts die hem behandelt. "Roken heeft immers vaak een invloed op medicatie. Op insuline bijvoorbeeld, maar ook op middeltjes tegen astma en bepaalde chemotherapieën. Daardoor kan het nodig zijn om de dosering aan te passen en het verloop van de aandoening goed in de gaten te houden." Wie wil stoppen met roken, moet dat in de eerste plaats écht willen. Nuttig is ook, te bepalen waarom u rookt, zodat u die situatie in de toekomst kunt vermijden. Daarna is het ogenblik aangebroken om een precies tijdstip te bepalen, bij voorkeur in een periode zonder extra stress en weinig emotionele momenten. Zodra u weet wanneer u wilt stoppen, kunt u zich voorbereiden op wat u nadien zult doen als... Hoe zal ik reageren als mijn buurvrouw op het werk vrolijk naar buiten huppelt voor een 'kleine troostpauze'?Hoe ga ik reageren als nonkel Frans op het familiefeest zijn onvermijdelijke nicotinestokjes aansteekt?Denkt u wat steun te kunnen gebruiken, dan kunt u die tegenwoordig zo goed als op maat kiezen. Mutualiteiten, verenigingen, bedrijven,...: allemaal organiseren ze rookstopprogramma's in groepsbegeleiding. U kunt ook opteren voor individuele begeleiding en daarnaast zijn er een resem onzichtbare coaches (zie verder). Er zijn rookstoptelefoonlijnen, virtuele coaches op het internet en zelfs dé rookstopgoeroe, wijlen Allen Carr, die u nu ook met een rookstopcomputerspelletje een hart onder de riem steekt op uw Nintendo DS. En waarom zouden acupunctuur, hypnose en andere alternatieve behandelingen niet kunnen helpen? Uiteindelijk speelt een groot deel van een verslaving zich tussen de oren af... Eén hulpmiddeltje heeft de overheid al voor u georganiseerd: het rookverbod op het werk en op restaurant. "Ik zou het wel appreciëren als dat rookverbod zou uitgebreid worden tot café's", stelt Kris Nackaerts. "We zijn in België al zo laat gestart met maatregelen te nemen. In sommige staten van de V. S. dalen de sterftecurves als gevolg van longkanker nu al..." In Californië, de staat die het eerst een (en ook het strengste) rookverbod oplegde, daalde het sterftecijfer ingevolge longkanker bij mannen de eerste zes jaar gemiddeld met maar liefst 2,8 %. Een aantal hulpmiddelen hebben nadelen. Zo krijgt u met nicotinepleisters, kauwgom of nicotinetabletten nog altijd -zij het tijdelijk- nicotine in uw lichaam en wordt de lichamelijke verslaving dus minder snel afgebouwd. "Maar nicotine is niet de enige schadelijke stof die vrijkomt bij het roken en die andere bent u toch kwijt", zegt Kris Nackaerts. Ook bij het tijdelijk gebruiken van een nepsigaret, worden vragen gesteld. Hier wordt wel de lichamelijke verslaving aangepakt, maar niet - of pas nadien - de gewoonte. Snoepen levert u snel enkele extra kilo's op. Omdat uw reuk- en smaakzin al na enkele dagen aanzienlijk verbeteren, gaat u ongemerkt meer eten. Soms wordt het antidepressivum bupropion (beter bekend onder de merknaam Zyban) ingezet. Daarnaast is er varenicline (Champix), dat de ontwenningsverschijnselen vermindert. "Het zijn efficiënte middelen", weet Kris Nackaerts, "maar geen wonderpilletjes. Het is en blijft de (ex)roker zelf die de belangrijkste inspanning moet leveren." Stoppen met roken moet u zélf doen, maar uw omgeving kan helpen, al was het maar door nooit meer te roken in uw aanwezigheid. Door risicosituaties te ontwijken en/of door erop voorbereid te zijn, zult u minder makkelijk hervallen. Vaak helpt het, eraan te denken dat die aandrang meestal maar heel even duurt, om de bui te laten overwaaien. In feite blijft u rookvrij door steeds opnieuw die eerste sigaret uit te stellen. "Anders bent u zo weer aan het roken want de nicotinereceptoren worden dan opnieuw geactiveerd." Ariane De Borger