Tekst en foto's: Paul Berger
...

Tekst en foto's: Paul BergerBadami, de eerste halte van onze reis. De minibus beklimt de steile flanken van het westelijke Ghât-gebergte, dat de kustzone van het plateau van Karnataka scheidt. De vrachtwagens, bijna allemaal van het merk Tata - de naam van een plaatselijke industriebaron - zijn hier koning. Voor de chauffeur is het een hele kunst om tussen de kuilen te laveren die door de laatste moesson vol water gelopen zijn. Bij valavond krijgen we hotel Badami Court in zicht, voor ons eerste contact met de Indiase keuken. Tan-doeri is pikant, maar nog net niet overdreven. Een ijskoude King Fisher, het lokale bier in flessen van 65 cl, maakt de culinaire kennismaking compleet. Het oude koninkrijk van de Chalukya heerste tussen de VIde en de IXde eeuw over India. Het pittoreske dorp Badami, dat tussen twee heuvels van rode zandsteen ligt geklemd, was ooit de hoofdstad. Op de flank van de falaise tonen vier in de rots uitgehouwen grotten het vakmanschap van de beeldhouwers van die tijd. Aapjes amuseren zich kostelijk en springen heen en weer tussen meer dan duizend jaar oude beelden van de goden Vishnu en Shiva. Op de top van de heuvel is het uitzicht schitterend. Tempels in de vorm van suikerbroden flankeren stenen trappen die afdalen naar het meer. Vrouwen in bonte sari's doen de was in het drabbige water. Een in het wit gekleed jongetje, in hachelijk evenwicht op een rotsblok, hengelt met een touwtje aan een stok. De dorpelingen zijn druk bezig met hun dagelijkse werk en beschouwen onze doortocht als een verstrooiing. Iedereen lacht. Hello, how are you? What's your name? Zoals overal komen lachende kinderen tevoorschijn. Ze hebben allemaal dezelfde kreet: School pen, school pen? Maar er wordt niet gebedeld. Tegen alle verwachtingen in zijn hier weinig sporen van diepe armoede. Een dertigtal kilometer verder ligt de Malaprabha, de rivier die twee andere sluimerende parels van het Chalukyakoninkrijk aan zijn oevers koestert. In totaal tellen we hier meer dan honderd tempels, stuk voor stuk hoogtepunten van de middeleeuwse hindoe-architectuur en de meeste zijn dan ook gerestaureerd en beschermd. Maar de twee gebedshuizen in het hart van het dorp dienen als... schuur - een bizar decor. Een autocar, enkele minibussen en 4x4's zetten hun toeristen af aan de voet van de site. Het zijn allemaal Indiërs: voor het merendeel hindoes maar ook enkele moslims die hun nationale erfgoed komen bezoeken. Bovenaan de trap domineert een indrukwekkende stier van zwarte steen het landschap vanop zijn eenzame hoogte. Een jonge priester, gehuld in een walm van wierook, verkoopt offergaven aan de bezoekers. In het begin van de XIVde eeuw bouwde het koninkrijk Vijayanagar zijn hoofdstad Hampi in de granietstreek langs de rivier Tungabhadra. Gedurende ruim twee eeuwen verfijnden vier dynastieën de principes van het hindoeïsme en stimuleerden ze kennis en cultuur. Over een cyclopenlandschap van 30 km2 liggen honderden tempels verspreid. Nadat ze door de moslimlegers werden geplunderd en in brand gestoken, raakten de bouwwerken overwoekerd door het woud en raakte Hampi in de vergetelheid. Maar de wildste legenden over het machtige verloren rijk leidden hun eigen leven... en werden steeds fantasierijker, steeds krasser. Het zou tot in de vorige eeuw duren vooraleer archeologen, nieuwsgierig gemaakt door al die glorieuze verhalen, de hoofdstad terugvonden. Het hoge, piramidale silhouet van de Virupakshatempel rijst op tussen platen graniet en rotsen. Dit is de grootste tempel en de enige die nog in gebruik is. Bij de fontein vouwen vrouwen sari's in lange, kleurige banen. Onder toezicht van zijn karnak (begeleider) en in ruil voor enkele roepies, zegent een olifant de toeristen met zijn slurf. Pelgrims volgen het voorgeschreven ritueel en bezoeken de verschillende cellen die versierd zijn met taferelen uit de hindoemythologie. Bij hun favoriete avatars (de incarnaties van god in een dierlijk of menselijk lichaam) blijven ze staan. Een brahmaan die het snoer van zijn kaste draagt, raakt zijn tikka (de traditionele rode stip op het voorhoofd) aan nadat hij een kokosnoot als offer aan de voet van de heilige lingam heeft neergelegd. Op de flanken van de heuvel herbergen gedrongen tempels met dikke granieten zuilen de andere figuren van het pantheon. Een van de drukst bezochte is Ganesh, de meest aanbeden en sympathiekste hindoegod met een olifantenhoofd en ronde buik. Het hoogtepunt van ons bezoek vormt echter de tempel van Vitthala, in het noorden van de koninklijke stad. Hier vindt u het mooiste beeldhouwwerk van Hampi. In het kleine fort op de top van Matanga Hill is het uitzicht over de grillige kammen onovertroffen. De beklimming van de honderden eeuwenoude treden naar de top vraagt een goede conditie, maar de beloning is evenredig met de inspanning. De zonsondergang is wondermooi! Na een week van druk toerisme keren we met plezier terug naar de nonchalance die in Goa heerst. Alle wegen leiden hier naar de hoofdstad Panaji. In het hart van de stad bezoeken we de resten van de oude Portugese buurt Fontainhas, met haar pannendaken en azulejo's. Hoewel de Portugezen nog niet zo lang geleden vertrokken zijn - in december 1961 - dreigen vele vervallen huizen in de nabije toekomst te verdwijnen. De Indiërs lijken zich daar niet al te veel van aan te trekken, maar het is triest om de unieke mengeling van culturen en stijlen die Goa zo charmant maakt, te zien wegkwijnen. En dan plots, tussen de palmen van Emilio Gracies Road, duikt de witte kerk van Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekte-Ontvangenis op, in de zuiverste barokstijl. Je waant je in Brazilië! Ook een bezoek aan Old Goa, de vroegere Portugese hoofdstad op tien kilometer van Panaji, loont de moeite. In minder dan een dag kunt u haar eeuwenoude abdijen, kerken en kloosters makkelijk bekijken. Langer kan het bezoek trouwens niet duren, want een fatsoenlijke logeermogelijkheid is er niet. Woensdag is de dag van de legendarische Flea Market in het kuststadje Anjuna. Tussen de kokospalmen puilen de kraampjes uit van de stoffen, ambachtelijke objecten van hout of papier-maché en kleren. Geïmproviseerde bars en restau- rantjes op het strand beloven koelte en schaduw in een luilekkere sfeer. Sommige producten komen van ver, zoals de authentieke pasjmina's, omslagdoeken van wol uit Kasjmier. Afpingelen is verplicht! Met een glimlach en wat geduld lukt dat prima. De Indiërs zijn gewiekste handelaren maar blijven hoffelijk. De vrouwen, in het rood gekleed en rijkelijk behangen met juwelen, bieden hun snuisterijen aan. Ook een sadou (priester) in oranje gewaad werpt al zijn commerciële talenten in de strijd. Hippies van het derde millennium en hun langharige voorgangers uit de mei 68-tijd ontbreken evenmin. De sfeer is toeristisch maar ludiek. Arambol, in het uiterste noorden van Goa, is een van de laatste toevluchtsoorden van de hippies. Hier is van massatoerisme nog geen sprake. U kunt voor een appel en een ei een strohut huren, op voorwaarde dat u genoegen neemt met comfort à la Robinson Crusoë. In ruil kunt u bijvoorbeeld genieten van de unieke weg van Mapusa naar Arambol: een vrijwel verlaten route tussen rijstvelden en kokospalmen. De bus zet ons af in de buurt van Palolem, in het zuiden van de deelstaat. Bij eb is het strand hier indrukwekkend weids. Vissers herstellen hun netten tussen de lange boten waarvan sommige een kruis als boegbeeld hebben, wat ons eraan herinnert dat 25% van de Goanen katholiek is. Aan de rand van het dichte kokosbos liggen bars en restaurants van bamboe en gevlochten bladeren tussen de strohutten die de toeristen kunnen huren. Borden maken reclame voor ayurvedische massages. En toch blijft Palolem een authentiek dorpje. Het leeft vooral van de kokosnoten, waarvan onder meer de beroemde Fenny, de plaatselijke alcohol, wordt gemaakt. De eigenaren en de arbeiders verzetten zich heftig tegen de bouw van grote hotelcomplexen en worden daarin gesteund door de plaatselijke overheid. Langs de hoofdstraat van Palolem leunt het kraampje van de ene winkel aan bij dat van de volgende, met stoffen en specerijen, moto's en (huur)fietsen. De prijzen van de internet- en telefoonwinkels zijn niet te kloppen. Soms is de installatie rudimentair: een telefoon op batterijen, een digitaal schermpje, een lintprinter, allemaal op een tafel op een vloer van gestampte aarde. En toch werkt het allemaal! Maar het is tijd om de laatste restjes stress van ons af te schudden. We laten ons inpalmen door de magie van deze plek! In het midden van het strand lonkt een groot terras, bekleed met matten en kussens. Het is de ideale plaats om de middag door te brengen, een glas te drinken, te zwemmen en een boek te lezen... Onze hippieburen lijken in meditatie verzonken, andere stamgasten vertellen elkaar reisver- halen. Enkele meters verder stalt een Indiase vrouw uit Gujerat haar sieraden uit voor een paar toeristen. Een groepje koorddansers en slangenmensen spant snel een kabel tussen twee paaltjes en voert een verbluffend nummertje op. Veel te vroeg kruipt de zon naar de horizon en is het einde van de dag nabij... n