Word schandalig rijk!" De slagzin van Euro Millions is een blikvanger... en net als de andere Europeanen blijven de Belgen er niet ongevoelig voor. Elke week laat bijna twee miljoen landgenoten zijn formulier valideren. "Ik vind het ongelooflijke succes van Euro Millions niet echt verrassend," zegt Jan, die in Brussel een krantenwinkel uitbaat. "Je kunt er zo enorm veel mee winnen... De mensen geven niet meer geld uit dan vroeger, maar er zijn er die de Lotto laten vallen hebben en alleen nog op Euro Millions spelen. De verkoop van krasloten (Presto, Subito enz.) blijft stabiel. Het geheim van het succes van een spel? Zijn eenvoud! Als het te ingewikkeld is, gaat het publiek niet mee. Op vrijdag en zaterdag heb ik het gevoel dat ik van 's ochtends tot 's avonds formulieren van Euro Millions en van de Lotto valideer! Er zijn interessantere bezigheden, maar ik moet een bepaald aantal formulieren verkopen om op het einde van het jaar een premie te verdienen. Dat is me maar één keer gelukt, in het jaar van de lancering van Euro Millions."
...

Word schandalig rijk!" De slagzin van Euro Millions is een blikvanger... en net als de andere Europeanen blijven de Belgen er niet ongevoelig voor. Elke week laat bijna twee miljoen landgenoten zijn formulier valideren. "Ik vind het ongelooflijke succes van Euro Millions niet echt verrassend," zegt Jan, die in Brussel een krantenwinkel uitbaat. "Je kunt er zo enorm veel mee winnen... De mensen geven niet meer geld uit dan vroeger, maar er zijn er die de Lotto laten vallen hebben en alleen nog op Euro Millions spelen. De verkoop van krasloten (Presto, Subito enz.) blijft stabiel. Het geheim van het succes van een spel? Zijn eenvoud! Als het te ingewikkeld is, gaat het publiek niet mee. Op vrijdag en zaterdag heb ik het gevoel dat ik van 's ochtends tot 's avonds formulieren van Euro Millions en van de Lotto valideer! Er zijn interessantere bezigheden, maar ik moet een bepaald aantal formulieren verkopen om op het einde van het jaar een premie te verdienen. Dat is me maar één keer gelukt, in het jaar van de lancering van Euro Millions."Voor Euro Millions waren de Belgen tevreden met wat de Nationale Loterij te bieden had: 100.000 of 150.000 euro. Met Euro Millions is de prijzenpot tot het onredelijke toe gestegen. "In april 2003 kreeg ik een uitnodiging van Française des Jeux om in Parijs de voorstelling bij te wonen van een Europees spel, een initiatief van Frankrijk, Groot-Brittannië en Spanje", zegt Vincent Hoyat, directeur voor strategie en ontwikkeling bij de Nationale Loterij. "Er was toen sprake van een pot van 50 miljoen euro. Wij Belgen vonden dat overdreven en hadden twijfels over de moraliteit van een dergelijk spel. Toen Euro Millions in oktober 2004 in België werd gelanceerd, pakten wij uit met de Super Lotto, met een pot van 7 miljoen euro. Het was de eerste keer dat de Belgen dergelijke grote bedragen konden winnen."Sindsdien is de winst alleen maar toegenomen: 100, 150, 180 miljoen euro. Dat heeft onvermijdelijk polemieken uitgelokt. Sommige mensen vinden de bedragen onfatsoenlijk. Plus Magazinelezer Paul Bienbon is een van hen. "Twee jaar geleden verscheen het eerste van 7 reacties die ik via de pers heb verspreid en waarin ik de overdreven speelpotten van de Lotto en Euro Millions aanklaag", zegt hij. Diverse politici, onder wie staatssecretaris Bruno Tuybens, waren het met hem eens. Uiteindelijk heeft de Nationale Loterij het experiment stopgezet op zondag 24 december 2006. In plaats van volledig naar rang 1 te gaan, werd besloten de pot van 7 miljoen euro te verdelen over de winnaars in rang 1, 2 en 3. Het resultaat? Naast de 3 nieuwe miljonairs wonnen 24 spelers meer dan euro50.000 en 805 mensen werden euro7500 rijker. Is het niet waardevoller zoveel mensen gelukkig te maken, dan één winnaar onder 7 miljoen euro te bedelven? Dit is het bewijs dat schrijven naar de media kan helpen om bepaalde zaken te veranderen, dat de gewone man echt niet altijd machteloos staat. "De mensen spelen om de grote prijs te winnen," zegt Vincent Hoyat. "Hoe groter de winst, hoe meer er wordt gespeeld. Maar met Euro Millions heb je slechts één kans op 76 miljoen om het grote lot te winnen. Bij een krasbiljet heb je één kans op 500.000 op het grote lot maar ook één kans op 5 (of op 3) om een klein bedrag te winnen. En toch speelt iedereen met Euro Millions! Minder dan een jaar na zijn lancering was er enkele weken op een rij geen winnaar in rang één. Uiteindelijk won een Ierse vrouw 115 miljoen euro. Opeens deed iedereen mee. In februari 2006 won iemand zelfs een pot van 183 miljoen."Is een dergelijke som winnen schandelijk? Vanaf welk bedrag wordt de winst amoreel? Of is het fenomeen gewoon een bewijs dat in onze maatschappij het geld koning is? Claude Javeau, socioloog aan de Brusselse Universiteit, heeft het fenomeen bestudeerd: "Onze samenleving maakt zichzelf graag bang met woorden. Het gebruik van een term als schandelijk rijk geeft het spel een pejoratieve klank, maar op een grappige manier. Het schokt. Vroeger werd je rijk door hard te werken of door je geld verstandig te beleggen. Met de Loterij en vooral met Euro Millions kun je rijk worden zonder iets te doen, door het toeval te laten beslissen. Dat is symbolisch voor een maatschappij waarin fraudeurs die met miljoenen aan de haal gaan, mediasterren worden en waarin de vedetten Paris Hilton heten! De kans om zulke enorme bedragen te winnen, is de hoop op een veilige toekomst, een heel grote appel voor de dorst in een wereld waar alles onzeker is. Winnen is niet immoreel, want de Loterij is niet illegaal. Maar je kunt het wel amoreel noemen, in een christelijke samenleving waarin men altijd in het zweet zijns aanschijns de kost heeft verdiend." Waar ligt de grens? Is 50.000 euro sympathiek, 1 miljoen consequent en 180 miljoen schandelijk? "Alles hangt af van het land. In Brazilië, een arm land, had je vroeger elke dag een loterij. Bedragen die wij belachelijk vonden, waren voor hen indrukwekkend. Als je in Kinsjasa euro2500 wint, vinden ze dat daar misschien schandelijk. Wie kan het zeggen? Ach, morgen bedenken ze wel weer iets anders. Word walgelijk rijk!Word ziekelijk rijk! Ik kijk nergens meer van op. " Het internet verandert ons dagelijkse leven tot in de kleinste details. Ook in het spel! Het succes van Euro Millions heeft uiteraard een weerslag op de andere loterijspelen. "De populariteit van Euro Millions gaat ten koste van de Lotto", stelt Vincent Hoyat vast. "Maar het heeft geen grote weerslag op de andere kansspelen. Wij hebben bijvoorbeeld luxekrasloten gelanceerd die meer kosten maar waarmee je ook meer kunt winnen en meer kans hebt om te winnen. Onze grootste concurrent is wellicht het internet omdat de kansspelen daar volkomen illegaal zijn. De operators die ze organiseren werken in het buitenland, met vergunningen die ze in Malta, Gibraltar, Costa Rica of Antigua krijgen. En ze hebben veel succes bij de spelers van 18 tot 35 jaar. Het is een markt die heel snel groeit en die niemand kan controleren. In Brussel krijgen wij ook te maken met de concurrentie van het nieuwe casino, dat heel veel succes heeft. "Vooral kinderen die op het internet surfen, dreigen meegesleept te worden in de spiraal van het spel. "Er ligt een wetsontwerp voor de uitbreiding van de bevoegdheden van de Kansspelencommissie ter studie", vertelt Etienne Marique, de voorzitter van de Commissie. "De Nationale Loterij behoudt haar monopolie op de krasloten en de Lotto. In het domein van de gokspelen is ze van plan nieuwe sportspelen te lanceren die onder onze controle zouden vallen. Mijn prioriteit? Zorgen dat er een wetgeving komt voor de kansspelen op het internet. De Commissie moet zich voorlopig beperken tot het opstellen van pv's tegen de organisatoren van illegale spelen, maar het echte doel moet erin bestaan hun aantal te beperken, hen te regulariseren en te controleren. Dat kan als wij er de middelen voor krijgen. Onze echte rol is de bescherming van de speler, vooral van de minderjarige die ook toegang heeft tot die spelen. Daarom geven wij ons advies. Niet zo lang geleden had de Loterij plannen om een nieuw spel te lanceren dat Rapido zou heten. Toen wij waarschuwden dat wij een negatief advies zouden uitbrengen omdat wij vonden dat het spel verslavond zou kunnen werken, heeft de Loterij afgezien van dat project. De Commissie houdt dus een oogje in het zeil, maar het is de rol van het parlement om eventueel op te treden en de wetgeving te wijzigen." n Gilda Benjamin