Anders dan je misschien denkt, zijn botten levende weefsels. Botten groeien vanaf je geboorte en rond je 25 jaar bereik je je maximale hoeveelheid botmassa: de zogenaamde botpiekmassa. Hoe hoger deze botmassa en hoe dikker je botten, hoe lager je risico op osteoporose. Daar waar je als je jong bent meer botmassa aanmaakt dan je verliest, gaat je lichaam eens je deze botpiekmassa bereikt, permanent oude botmassa afbreken en nieuwe botmassa opbouwen. Zijn beide processen uit evenwicht, dan ga je meer botmassa afbreken dan je aanmaakt en krijg je misschien last van osteoporose of botbroosheid. Hoe meer botmassa je verliest, hoe groter je kans op botbreuken. Hoewel osteoporose vroeger vooral gelinkt werd aan de menopauze en gekend stond als een vrouwenziekte, kunnen mannen evengoed osteoporose krijgen. Wereldwijd lijden 1 op 3 vrouwen en 1 op 5 mannen ouder dan 50 jaar aan osteoporose.
...

Anders dan je misschien denkt, zijn botten levende weefsels. Botten groeien vanaf je geboorte en rond je 25 jaar bereik je je maximale hoeveelheid botmassa: de zogenaamde botpiekmassa. Hoe hoger deze botmassa en hoe dikker je botten, hoe lager je risico op osteoporose. Daar waar je als je jong bent meer botmassa aanmaakt dan je verliest, gaat je lichaam eens je deze botpiekmassa bereikt, permanent oude botmassa afbreken en nieuwe botmassa opbouwen. Zijn beide processen uit evenwicht, dan ga je meer botmassa afbreken dan je aanmaakt en krijg je misschien last van osteoporose of botbroosheid. Hoe meer botmassa je verliest, hoe groter je kans op botbreuken. Hoewel osteoporose vroeger vooral gelinkt werd aan de menopauze en gekend stond als een vrouwenziekte, kunnen mannen evengoed osteoporose krijgen. Wereldwijd lijden 1 op 3 vrouwen en 1 op 5 mannen ouder dan 50 jaar aan osteoporose.Ondanks het feit dat osteoporose een veelvoorkomende ziekte is, merken patiënten er in het beginstadium weinig van. In een meer vergevorderd stadium duiken er meestal botbreuken op na relatief onschuldige ongelukken. Als je valt, breek je bijvoorbeeld normaal gezien geen botten. Bij mensen met osteoporose kan een onschuldige val wel gepaard gaan met een botbreuk. Na zo'n botbreuk, heb je zonder behandeling 5 keer meer kans op een tweede breuk in de twee komende jaren, zo blijkt uit een recent rapport van de International Osteoporosis Foundation. Tot de meest ernstige breuken horen heupbreuken, wat meestal leidt tot een langdurige stijging van de afhankelijkheid door het lange herstel. 'Een jaar na een heupbreuk kan 40% van de patiënten niet zonder hulp wandelen en is 80% nog altijd beperkt in de dagelijkse activiteiten, zoals met de wagen rijden of naar de winkel gaan', zo gaat het rapport verder. Toch krijgen 85% van de Europese vrouwen met een botbreuk als gevolg van osteoporose geen behandeling. Jammer, want in Europa zijn botbreuken met fragiele botten als oorzaak de vierde oorzaak van chronische ziekten. Enkel hartziekten, dementie en longkanker gaan osteoporose voor. De kosten voor de ziektezorg zijn enorm en zullen alleen maar stijgen door de toenemende vergrijzing.Ondanks de torenhoge kost voor de gezondheidszorg en het verlies aan levenskwaliteit bij de patiënten, is de preventie van osteoporose relatief eenvoudig en goedkoop. Gezonde botten begint bij lichaamsbeweging. Als jij de botten belast en druk uitoefent op de botten, dan gaat je lichaam zelf de botstructuur en botmassa verbeteren. Squash, tennis, hardlopen, voetbal en gewichtheffen zijn daarom mooie preventieve activiteiten. Fietsen en zwemmen houdt je mobiel, maar heeft wel minder effect op je botten. Verder vermijd je best (passief) roken, een overdaad aan alcohol, een hoge bloedsuikerspiegel en ondervoeding. Een absolute must is voldoende calcium, een van de belangrijkste bouwstenen voor je botten. Wist je dat onze botten voor 99% uit calcium bestaan? Een gebrek aan dit mineraal kan voor zwakke botten of botafbraak zorgen. Bovendien is de calcium in onze botten een soort van reservevoorraad voor de nodige calcium in het bloed, essentieel voor gezonde spieren en zenuwen! Vrouwen in de menopauze en mannen ouder dan 70 jaar hebben dagelijks ongeveer 1200 mg calcium nodig, dat is 200 mg meer dan jongere volwassenen. Meestal is het noodzakelijk dat je de toevoer van calcium uit zuivelen andere producten (denk aan broccoli en boerenkool) aanvult met een voedingssupplement. Een dosering van 500 mg per dag is doorgaans voldoende als je gevarieerd eet.Als we inzoomen op voeding, is extra calcium alleen onvoldoende voor de preventie van osteoporose. Calcium komt niet zomaar terecht in je botten, daarvoor heb je vitamine K2 nodig. Deze vitamine haalt calcium uit de bloedvaten en brengt het mineraal naar de botten. Bij een gebrek aan deze vitamine, kan het calcium zich opstapelen in de bloedvaten en zachte weefsels. Heb je hart- en vaat-problemen, dan stijgt het risico op artherosclerose. Je vindt vitamine K2 in ge-fermenteerde voeding zoals yoghurt of kaas, maar evengoed in eierdooiers, vis, gevogelte en lever. Eet je deze voeding, dan heb je doorgaans voldoende vitamine. Een andere noodzakelijke vitamine voor een optimaal gebruik van calcium is vitamine D. Via de huid maak je onder invloed van zonlicht vitamine D aan. Doordat onbeschermd in de zon komen het risico op huidkanker doet stijgen en we veel tijd binnen doorbrengen, komen vitamine D-tekorten vaak voor. Daarom kies je best een calciumsupplement met vitamine D (bijvoorbeeld: Vista-Cal D), zodat je dagelijks aan 800 à 1.000 internationale eenheden vitamine D komt. Supplementen met een dosering van 20 tot 50 keer hoger die je maandelijks toegediend krijgt, zijn niet aangewezen. Doordat de dagelijkse inname van de supplementen volhouden de grootste uitdaging is, kiest je best voor een calcium- en vitamine D-supplement dat je makkelijk kunt innemen, zonder smaak en zonder belasting voor je maag. Overleg dit altijd met je arts of apotheker.