Er zijn de oorlogsromans waarin schrijvers personages in een ontwrichtende context plaatsen en beschrijven wat dat met hen doet. Amanda Hodgkinson zette zo Janusz, Silvana en hun zoon Aurek neer in een huis aan Brittannia Road 22 (Orlando - euro 15 - isbn 9789022959879). Het jonge Poolse gezin probeert weer samen een toekomst op te bouwen nadat het in het begin van WOII uit elkaar werd getrokken: Janusz ondergedoken in Frankrijk, Silvana en Aurek met moeite overlevend in de Poolse ...

Er zijn de oorlogsromans waarin schrijvers personages in een ontwrichtende context plaatsen en beschrijven wat dat met hen doet. Amanda Hodgkinson zette zo Janusz, Silvana en hun zoon Aurek neer in een huis aan Brittannia Road 22 (Orlando - euro 15 - isbn 9789022959879). Het jonge Poolse gezin probeert weer samen een toekomst op te bouwen nadat het in het begin van WOII uit elkaar werd getrokken: Janusz ondergedoken in Frankrijk, Silvana en Aurek met moeite overlevend in de Poolse bossen. De emoties gieren: mensen die keuzes moeten maken die ze niet willen moeten maken, in een hel waarvoor ze niet gekozen hebben. Maar er komen na al die jaren ook nog waargebeurde verhalen bovendrijven. Dat van Mirjam Blits. Auschwitz 13917 (Just - euro 19,95 - isbn 9789089751775) is een heruitgave van het verhaal dat ze optekende toen ze na twee jaar nazigevangenschap naar Amsterdam terugkeerde en ontdekte dat haar hele familie uitgeroeid was. Neef Jeroen Krabbé schreef er een emotioneel voorwoord voor. De vader van de Nederlandse schrijfster Marja Vuisje overleefde Auschwitz en vertelde zijn kinderen er wel over, maar het lot van de rest van zijn familie kon hij niet over zijn lippen krijgen. Dochter Marja ging op zoek naar de familiegeschiedenis en schreef ze neer in Ons kamp (Atlas - euro 21,95 - isbn 9789045016177), een bittere verwijzing naar het boek van de man die zoveel oorlogsellende op zijn geweten heeft. En dan is er nog Süsskind (Alex van Galen - AP - euro 17,50 - isbn 9789029579216), het geromantiseerde, maar echt gebeurde verhaal van Walter Süsskind die vanuit de Hollandsche Schouwburg zoveel mogelijk Joodse kinderen probeerde te redden, maar uiteindelijk zelf ten onder ging in de genocide. Wist u dat enkel in ons land ooit een trein naar de gaskamers tegengehouden werd? Daarover is nu een stripverhaal gemaakt, waarvan het eerste deel - Het gewicht van het verleden - net uit is. Beroy en Toussaint construeerden met Het Konvooi (Casterman - euro 6,95 - isbn 9789030365648) op hun manier de geschiedenis van drie levens die in het verhaal meegezogen worden. Zelfs die oorlog van nog eens 26 jaar eerder is nog niet helemaal verleden tijd. In Flanders Fields (Robert Declerck en Margit Sarbogardi - Davidsfonds - euro 19,95 - isbn 978905826 8532) heet de verzamelbox met 25 wandelingen langs de belangrijkste historische plaatsen uit de Eerste Wereldoorlog in West-Vlaanderen. Om te kuieren, te bezichtigen en ons nog maar eens voor te nemen dat dit nooit meer mag gebeuren. Ariane De Borger