Leven met een ernstige ziekte betekent ook leven met een lichaam dat verandert. De confrontatie met de spiegel, elke ochtend, kan moeilijk zijn. De blikken van de anderen nog erger... "Toch is het belangrijk dat je naar jezelf durft te kijken," zegt psycholoog Vincent Baro. "Een goed zelfbeeld is essentieel in de strijd tegen een ziekte. Door je mooi te kleden en te maquilleren, krijg je weer vertrouwen in je lichaam. Zelfs tijdens een etentje met de familie zal dit het contact bevorderen. Mensen zoeken makkelijker toenadering tot iemand die zich verzorgt."
...

Leven met een ernstige ziekte betekent ook leven met een lichaam dat verandert. De confrontatie met de spiegel, elke ochtend, kan moeilijk zijn. De blikken van de anderen nog erger... "Toch is het belangrijk dat je naar jezelf durft te kijken," zegt psycholoog Vincent Baro. "Een goed zelfbeeld is essentieel in de strijd tegen een ziekte. Door je mooi te kleden en te maquilleren, krijg je weer vertrouwen in je lichaam. Zelfs tijdens een etentje met de familie zal dit het contact bevorderen. Mensen zoeken makkelijker toenadering tot iemand die zich verzorgt."In 2001 speelde het Luikse Centre Hospitalier Chrétien een pioniersrol door de patiënten de diensten van een sociale schoonheidsspecialiste oncologie aan te bieden. Sindsdien hebben andere ziekenhuizen het voorbeeld gevolgd. "Wij geven massages, om het contact met het lichaam terug te vinden, naast lichaams- en gezichtsverzorging. Alles is gratis", vertelt Christine Rome, sociaal schoonheidsspecialiste oncologie in Luik. De patiënten kunnen ook raad vragen bij de keuze van een pruik, de manier waarop ze een sjaaltje kunnen strikken, make-up, lichaamsverzorging in het algemeen... "Wij helpen hen om zich te ontspannen, zich te verzoenen met hun zelfbeeld en weer een evenwicht te vinden. Jezelf een pleziertje doen is belangrijk.""Vrouwen zijn vaak erg bang voor de haaruitval die meestal na de tweede sessie chemotherapie optreedt. Om zich erop voor te bereiden en de confrontatie te vergemakkelijken, raden wij patiënten met lang haar aan om het in een of twee keer te laten knippen. Het eerste voordeel is dat het de haaruitval minder spectaculair maakt. Het tweede dat zij langzaam aan hun nieuwe look kunnen wennen. Vervolgens raden wij aan om vanaf het begin van de behandeling te beslissen of ze een pruik (haarprothese) zullen dragen. Al ze dat willen, kunnen ze naar een gespecialiseerde winkel gaan terwijl hun haar nog intact is: ze kunnen dan makkelijker een pruik kiezen die op hun natuurlijke kapsel lijkt. Het kan goed zijn dat de vrouw zich tijdens die aankoop laat vergezellen door een vertrouwenspersoon, een vriendin of een familielid, zodat ze vrij kan kiezen maar toch een beetje raad krijgt van iemand die ze kent. Nog steeds voor het haar begint uit te vallen, kan de patiënte met haar pruik naar de kapper gaan. Die kan ze dan zo knippen en kleuren dat ze zo goed mogelijk op het oorspronkelijke kapsel lijkt. Kappers kunnen écht wonderen verrichten."In afwachting dat het haar opnieuw begint te groeien, is het ook mogelijk creatief met accessoires te spelen: foulards, tulbanden, haarbanden, juwelen... Met of zonder pruik brengen ze variatie in de stijl en in de kleur, en benadrukken ze de vrouwelijkheid. "Steeds meer vrouwen willen trouwens geen pruik meer", merkt Christine Rome op. "Je kunt immers ook aantrekkelijk blijven met accessoires, juwelen en make-up alleen. Sommige vrouwen zijn daar heel creatief in. Ik raad ze aan veel accessoires mee te brengen, zoals grote foulards, mutsjes, hoeden... We proberen dan verschillende manieren uit om ze te knopen en te combineren... We leggen de nadruk op vrolijke, warme kleuren en warme kleurencombinaties. Koude kleuren zoals grijs, groen of zwart zijn minder geschikt. Om volume te scheppen, kun je met verschillende lagen werken of zelfs stukken schuimrubber gebruiken en daar een foulard rond vouwen. Het is de bedoeling de schedel goed te bedekken, dus zijn petjes niet ideaal. Op het vlak van de materialen is katoen of stretchkatoen beter dan kunstvezels, omdat je daaronder gaat transpireren, of dan zijde dat te glad is.""De wenkbrauwen zijn essentieel", legt Christine Rome uit. "Ze geven het gezicht karakter. Daarom is het belangrijk dat je de wenkbrauwen maquilleert naarmate ze uitvallen, en wel zo natuurlijk mogelijk. Je hebt twee potloden met een verschillende tint nodig, een donkere en een lichte. Je tekent een streepje en dan ga je er met een kwastje over om nuances aan te brengen."Voor de make-up van de wimpers is voorzichtigheid geboden. "De huid van de oogleden is altijd teer, maar tijdens de behandeling wordt ze extra gevoelig. Een licht streepje fijn potlood (grijs of bruin, geen zwart) zal voor wat reliëf zorgen. Valse wimpers zijn meestal uitgesloten want die hebben een drager nodig en de natuurlijke wimpers zijn te teer of te schaars om die rol te spelen."Kankerbehandelingen hebben de neiging de huid uit te drogen dus worden hydraterende en voedende producten aangeraden. Een verzorging voor heel het lichaam: scrub, peeling, masker... "Na zo'n verzorging merk je het verschil. Het doet deugd en het zelfvertrouwen groeit. Ik heb meegemaakt dat vrouwen na de verzorging op de gang gingen wandelen... om zich te laten bewonderen", vertelt Christine Rome. "De familie merkt dat verschil natuurlijk ook en komt het ons vertellen."De handen worden evenmin vergeten. "Je handen zie je altijd, ook zonder spiegel", benadrukt Christine Rome. "Daarom is het essentieel dat ze ook aan bod komen, met een goede hydratatie, een massage met een crème, tot de vingers en de nagelriempjes toe. De nagels zelf kunnen door de behandeling bros worden. Ik raad aan ze kort te knippen en de handen altijd goed schoon te houden. Kunstnagels raad ik af want zij vergroten het gevaar op een infectie. Een goede nagellak, gecombineerd met een verharder daarentegen, biedt een efficiënte bescherming."Zich tijdens de ziekte mooi kleden kan een positieve weerslag hebben op de mentale weerbaarheid. "Maar je moet in alle omstandigheden proberen je persoonlijkheid trouw te blijven, vooral niet plots van kledingstijl veranderen. Het is belangrijk dat je een evenwichtig silhouet behoudt en de verleiding weerstaat om te strakke, te nauwsluitende kleren te gaan dragen, zelfs als je afgevallen bent. Ga voor soepele, zachte lijnen en lange kleren: pantalons, lange rokken,... En vergeet je lingerie niet: er bestaan aangepaste modelletjes voor vrouwen die een borstkankeroperatie hebben ondergaan." nGwenaëlle Ansieau