1. HEB ZO WEINIG MOGELIJK SPIJT

"De levensles die er voor mij persoonlijk bovenuit steekt, is dat wie de dood wil vermijden, ook het leven mijdt. Bij alles wat ik onderneem pas ik de zogeheten sterfbedtest toe, die ik rond mijn 60ste heb leren kennen." Die test is gebaseerd op onderzoek van de Australische Bronnie Ware (64), die een boek schreef over haar jarenlange werk als palliatief verpleegkundige. Aan elke patiënt vroeg ze waar hij/zij eventueel spijt van had. De antwoorden waren opvallend gelijklopend. 'Ik zou willen dat ik meer trouw was gebleven aan mezelf, zonder altijd te proberen voldoen aan de verwachtingen van anderen', stond veruit op één. Gevolgd door 'Ik zou willen dat ik niet zo hard had gewerkt' en 'Ik wou dat ik meer had durven uitkomen voor mijn gevoelens'. "Die drie vragen zijn mijn leidraad", aldus Adriaens. "Op mijn sterfbed wil ik zo weinig mogelijk spijt hebben."
...

"De levensles die er voor mij persoonlijk bovenuit steekt, is dat wie de dood wil vermijden, ook het leven mijdt. Bij alles wat ik onderneem pas ik de zogeheten sterfbedtest toe, die ik rond mijn 60ste heb leren kennen." Die test is gebaseerd op onderzoek van de Australische Bronnie Ware (64), die een boek schreef over haar jarenlange werk als palliatief verpleegkundige. Aan elke patiënt vroeg ze waar hij/zij eventueel spijt van had. De antwoorden waren opvallend gelijklopend. 'Ik zou willen dat ik meer trouw was gebleven aan mezelf, zonder altijd te proberen voldoen aan de verwachtingen van anderen', stond veruit op één. Gevolgd door 'Ik zou willen dat ik niet zo hard had gewerkt' en 'Ik wou dat ik meer had durven uitkomen voor mijn gevoelens'. "Die drie vragen zijn mijn leidraad", aldus Adriaens. "Op mijn sterfbed wil ik zo weinig mogelijk spijt hebben." Afleren om te piekeren en meer in het nu leven, is een volgende houvast. "Sociologen hebben aangetoond dat van alle zaken waarover je je zorgen maakt, slechts 87% ooit echt gebeurt. Nog eens 6% valt bovendien op te lossen. Met andere woorden: een groot deel van dat eeuwige gepieker over wat je zou kunnen overkomen is compleet zinloos. Word ook niet zoals die toeristen die continu vanuit de bus alles fotograferen, maar vergeten te genieten van het moment zelf", waarschuwt Adriaens. "Technieken als meditatie of yoga zijn praktische hulpmiddelen om je focus te verleggen naar het nu. Hersenscans bevestigen het heilzame effect daarvan, onder meer ook op je veerkracht, flexibiliteit en positieve ingesteldheid." "De mooiste oudere mensen zijn de volwassenen die erin geslaagd zijn het innerlijke kind in zichzelf te bewaren. Die nog steeds oprecht verwonderd kunnen raken door het dagelijkse bestaan en helemaal kunnen opgaan in hun activiteiten", aldus nog Adriaens. Troubadour Willem Vermandere schreef dat je het vermogen moet cultiveren om levenslang tranen van ontroering te krijgen. Ook nostalgie kan daarbij nuttig zijn. Als je bij het horen van een liedje uit je jeugd nostalgische gevoelens krijgt, kijk je net rooskleuriger naar de toekomst. Dit gaat gepaard met een gevoel van sociale verbinding, wat je zelfvertrouwen en optimisme vergroot. De Nederlandse presentator Jos Brink onthulde dat hij zijn jeugd af en toe overdeed, door te gaan rondwandelen in de buurt waar hij opgroeide, om zo de sfeer te herbeleven. Vitale zestigers die nog steeds enthousiast in het leven staan, geven bijna allemaal aan dat die levenshouding het resultaat is van leren loslaten. "Iedereen krijgt tegenslagen en wordt op zijn pad met zaken geconfronteerd. Door uit elke ervaring de voedzame bestanddelen te halen en te elimineren wat niet nuttig is, blijf je niet blootgesteld aan de schadelijke resten. Deze zestigers leerden los te laten in het besef dat twijfel, pijn, verdriet en verlies van wat hun lief is, bij het bestaan horen, en konden zo de draad weer oppikken." Naast een materiële opruimactie en je huis ontdoen van wat je niet meer gebruikt, maak je best ook mentaal schoon schip. "Dat houdt in dat je soms afstand moet nemen van mensen die energievreters zijn geworden in je leven. Dat kan soms pijnlijk zijn, maar met ouder worden ben ik daar rigoureuzer in geworden", zegt Adriaens. Jezelf corrigeren of andere karaktertrekken aanleren kan op elke leeftijd. "Door jezelf de fouten te vergeven die je hebt gemaakt, krijg je het ook automatisch makkelijker met de volgende stap: het vergeven van anderen die je onheus hebben behandeld. Dat betekent niet dat je hun gedrag, dat jou heeft gekwetst, goedkeurt. Maar door die persoon te vergeven, kan je er voor jezelf afstand van nemen en vreet het niet langer aan je hart. Met 60 jaar levenservaring op de teller, neemt trouwens ook de durf en de behendigheid toe om eerlijker te zijn over je gevoelens. Heel wat psychische problemen ontstaan doordat we als jongere zo graag willen beantwoorden aan wat anderen van ons verwachten. Zestigers ervaren veel minder de nood om zich tegenover anderen te bewijzen en kunnen daardoor authentieker zijn en de komedie achterwege laten." Doordat je denksnelheid afneemt, groeit je wijsheid. We staren ons vaak blind op de gedachte dat ons brein achteruitgaat, terwijl nieuw onderzoek aantoont dat bepaalde vaardigheden net verbeteren. "Hersenkracht begint, net als spierkracht, al op jonge leeftijd af te nemen. Maar dat heeft ook voordelen. Doordat je wat trager denkt, overweeg je de dingen langer voor je een knoop doorhakt. Dat levert vaak wijzere beslissingen op", stelt Adriaens vast. En van die bron van wijsheid zou best meer gebruik worden gemaakt. Wereldwijd wordt de hoogste geluksbeleving bij ouderen opgetekent op het Japanse eiland Okinawa. Daar combineren ze een westerse levensstandaard met een Aziatische plek in de hiërarchie van de samenleving. Naast gezonde voeding en goede medische zorg, hebben Japanse zestigplussers, dankzij hun leeftijd, een hoog aanzien bij jongeren, die hen als bewonderenswaardige rolmodellen beschouwen.