"Het is heel simpel", mailt lezer Rudi Scheers uit Beveren. "Je kind en je kleinkinderen laat je toch niet in de steek. Onze dochter is met haar twee kinderen tijdelijk terug naar huis gekomen en vanzelfsprekend hebben wij haar geholpen om de wereld weer aan te kunnen."

"Het is natuurlijk gemakkelijker bij mammie en pappie te komen uithuilen dan die nieuwe uitdaging het hoofd te bieden", meent dan weer Herman Bouckaert uit Gentbrugge. "Laat ze eerst eens zelf door die zure appel bijten, het zal hen misschien voorzichtiger maken in de toekomst!"

Deze reacties op het forum van deze website maken het duidelijk: het thema van volwassen kinderen die naar het ouderlijke huis terugkeren, ligt gevoelig. Begrijpelijk: als uw kind al jaren de deur uit is en dan ineens weer bij u intrekt, soms met één of meer kleinkinderen erbij, dan wordt uw leven grondig door elkaar geschud.

Een kind moet kunnen struikelen

De terugkeer naar huis van een volwassen kind kan alleen lukken als de twee partijen respect voor elkaar opbrengen (ook voor elkaars privacy!), vertrouwen hebben in elkaar en goede afspraken maken. Dat zegt het echtpaar Lydia Etienne en Jef Devolder. Beiden zijn vormingswerkers (*) en tegelijk ervaringsdeskundigen. Het toeval wil immers dat ze zelf met het probleem geconfronteerd werden, toen hun 23-jarige zoon Wim na een relatiebreuk weer naar huis kwam.

Lydia: "Ik leerde opkomen voor mezelf"
Jef: "Ik werd vader op een andere manier"

Wim, onze zoon, heeft het ouderlijke nest verlaten toen hij 19 was", vertellen Lydia en Jef. "Op een dag, hij was toen 24, kwam hij op bezoek en begon hij ineens in de keuken te huilen. Het gaat niet meer met mijn vriendin, zei hij, mag ik weer thuis komen wonen? We wisten dat er problemen waren, maar op zulk een moment bloedt je ouderhart. Toch hebben we het hoofd koel gehouden en goede afspraken gemaakt over het dagelijkse samenwonen. We hebben zelfs letterlijk plaats voor hem moeten maken, want zijn kamer was een bureau geworden. Hij is dan in de logeerkamer getrokken, bijna een jaar gebleven en nadien alleen gaan wonen. We zijn nu zes jaar verder. Hij is intussen getrouwd en wordt binnenkort vader. Zijn nieuw leven heeft hij zelf opgebouwd, wij waren alleen de halteplaats waar hij tot rust kon komen en zich heroriënteren. Toch hebben we nooit zo open met hem gecommuniceerd als in dat jaar. Voordien was onze relatie veel moeilijker."

"Zijn terugkeer was geen mislukking, maar een menselijk gebeuren en een stap in zijn zoektocht", zegt Lydia nog. "Dat jaar heeft ook mijn groei verstevigd. Ik moest aan een volwassene zeggen wat ik wilde en wat ik niet kon verdragen. Ik leerde opkomen voor mezelf."

"Ik voelde veel respect voor het feit dat Wim de stap durfde zetten om te breken met die vriendin en een nieuwe start te maken", besluit Jef. "Bovendien kon ik vader worden op een andere manier. Ik was verplicht veel met hem te praten, als volwassenen. Zo kon ik hem echt helpen in het leven te staan. Ik ben blij dat ik dit heb meegemaakt.

Zulk een terugkeer houdt best positieve mogelijkheden in voor de beide partijen, maar helaas ook valstrikken. "Je volwassen kind krijgt de kans om in een warm nest weer tot rust te komen en de dingen in zijn leven op een rij te zetten, zonder al zijn energie te moeten steken in praktische en financiële problemen", zeggen Lydia en Jef. "Als ouder kun je je kind in zulk een moeilijke episode daadwerkelijk ondersteunen, moreel én praktisch. Elk kind moet zijn eigen levensweg zoeken en daarin mag het best eens struikelen en met zijn kop tegen de muur lopen. Ouders krijgen dan ook de kans om anders met hun kind te leren omgaan, als gelijkwaardige volwassenen."

Dat laatste is essentieel. Je zet met een groot hart je deur weer open en dan heb je al snel de neiging om te denken dat het weer net zo gezellig zal worden als vroeger. Daarin schuilt een grote valstrik. "Het is een illusie dat je de klok weer terug kunt draaien en het lege nest kunt vervangen door een vol. Als je je zoon of dochter weer in huis neemt om egocentrische redenen, bijvoorbeeld uit nostalgie naar vroeger of om je kleinkinderen vaker te zien, dan gaat het gegarandeerd fout."

Neen zeggen, mag!

Eén ding is zeker: uw volwassen kind weer thuis laten wonen moet een bewuste keuze zijn. Zomaar uw deuren openzetten, is vragen om problemen. U moet alles goed afwegen, ook uw eigen belang, uw eigen draagkracht en uw eigen grenzen. Neen zeggen, is niet egoïstisch. Er kunnen vele goede redenen zijn om het te weigeren.

Plaatsgebrek kan er één zijn (misschien woont u nu kleiner of hebben de kinderkamers een nieuwe bestemming gekregen). Als uw relatie met uw volwassen kind slecht is, kan samenwonen de spanningen en conflicten nog sterker maken. Misschien zit u zelf niet goed in uw eigen relatie en dan zal uw kind niet in een warm nest terechtkomen. Ook dat u het financieel niet erg breed hebt, kan een zeer valabele reden zijn om Liever niet te zeggen.

Lydia: "De terugkeer van een kind kan uw nieuwe leven grondig verstoren en dan kunt u nooit de steun bieden die uw kind nodig heeft. U kunt uw kinderen trouwens op andere manieren steunen dan door ze in huis te nemen. Een deel van de huur van een flat betalen, andere financiële steun bieden, voor ze koken, vaker op de kleinkinderen passen, ze mee op vakantie nemen,..."

Het kan ook zijn dat u zelf inmiddels een nieuwe partner hebt gevonden. Dat hoeft geen reden te zijn om een terugkeer te weigeren, maar het kan het wel zijn. Jef: "Het is altijd een keuze waar je met z'n tweeën achter moet staan."

Goede afspraken

Terugkeren naar huis moet een tijdelijke noodoplossing zijn, zelfs al kan ze een jaar of twee duren. We zullen wel zien is zowat de meest foute zin die u kunt zeggen als uw kind voor de deur staat. Wil de terugkeer goed aflopen, dan moet u in de eerste dagen duidelijke afspraken maken. Over de financiële bijdrage, maar ook over de huisregels. Geen enkel onderwerp mag taboe zijn. Rommel in de keuken, haren in het bad of de wastafel, etenstijden, de vaat en de was, de schoonmaak, het passen op het kleinkind enz.

"De beste manier bestaat erin dat iedereen gewoon zegt wat hij of zij graag heeft", zegt Jef. " We kijken graag naar dit of dat tv-programma. We hebben graag dat je 's nachts stil thuis komt, maar ook niet té stil, zo weten we dat je thuis bent. Ik wil niet dat je mijn post leest..."

Minstens zo belangrijk zijn de financiële afspraken. Het is niet onredelijk een financiële vergoeding te vragen voor kost en inwoon (inclusief het verbruik van de elektriciteit, water, gas...). Bekijk met uw kind wat zijn financiële draagkracht is en spreek een bedrag af. Voor iemand die werkt, is ? 300 per maand niet overdreven. Heeft uw kind een kind en eet dat kleinkind al mee, dan mag u gerust ? 100 extra rekenen. Is uw zoon of dochter werkloos, dan kunt u een lagere bijdrage vragen in afwachting dat hij of zij werk vindt."

Acht sleutels voor een geslaagde terugkeer

Het succes of het mislukken van de terugkeer kunnen we in acht vuistregels samenvatten:

1. Speel niet opnieuw voor vadertje en moedertje. Vraag niet elke avond "Wat heb je gedaan vandaag?" of "Ga je nu weer uit?"

2. Begin niet te preken over alles wat uw kind fout heeft gedaan.

3. Toon respect voor hun keuze. Ga niet zitten vissen naar wat er fout is gelopen in hun relatie.

4. Maak in de eerste dagen duidelijke afspraken over alle aspecten van het samenleven.

5. Praat op een open manier, ook over wat u niet zint. Onderhandel desnoods over een compromis, dat is beter dan een conflict.

6. Wees soepel over de afspraken en evalueer ze op een informele manier. Nodig uw kind om de twee of drie maanden uit voor een etentje in een restaurant. Dat is een leuke manier om een balans op te maken, afspraken te wijzigen en te praten over de toekomstplannen.

7. Het is niemands schuld. Praat uw kind, zijn ex of uzelf dus geen schuldgevoelens aan.

8. Spreek een redelijke termijn af over de duur van de terugkeer. Pin uw kind niet vast op een exacte datum maar geef een richting aan: "Vind je het realistisch om binnen het jaar een definitieve oplossing te vinden?"

(*) Het centrum PRH (Persoonlijkheid en Relaties) biedt onder meer cursussen aan voor ouders die een moeilijke relatie hebben met hun volwassen kinderen. Zij kunnen baat vinden bij de cursus 'Assertiviteit Anders' (3 avonden, start op 3 maart in Sint-Niklaas, op 8 april in Hasselt en op 15 april in Asse). Info: Otto Veniusstraat 15, 2000 Antwerpen, tel. 03 226 53 25 en www.prh.be

"Het is heel simpel", mailt lezer Rudi Scheers uit Beveren. "Je kind en je kleinkinderen laat je toch niet in de steek. Onze dochter is met haar twee kinderen tijdelijk terug naar huis gekomen en vanzelfsprekend hebben wij haar geholpen om de wereld weer aan te kunnen." "Het is natuurlijk gemakkelijker bij mammie en pappie te komen uithuilen dan die nieuwe uitdaging het hoofd te bieden", meent dan weer Herman Bouckaert uit Gentbrugge. "Laat ze eerst eens zelf door die zure appel bijten, het zal hen misschien voorzichtiger maken in de toekomst!" Deze reacties op het forum van deze website maken het duidelijk: het thema van volwassen kinderen die naar het ouderlijke huis terugkeren, ligt gevoelig. Begrijpelijk: als uw kind al jaren de deur uit is en dan ineens weer bij u intrekt, soms met één of meer kleinkinderen erbij, dan wordt uw leven grondig door elkaar geschud. De terugkeer naar huis van een volwassen kind kan alleen lukken als de twee partijen respect voor elkaar opbrengen (ook voor elkaars privacy!), vertrouwen hebben in elkaar en goede afspraken maken. Dat zegt het echtpaar Lydia Etienne en Jef Devolder. Beiden zijn vormingswerkers (*) en tegelijk ervaringsdeskundigen. Het toeval wil immers dat ze zelf met het probleem geconfronteerd werden, toen hun 23-jarige zoon Wim na een relatiebreuk weer naar huis kwam. Zulk een terugkeer houdt best positieve mogelijkheden in voor de beide partijen, maar helaas ook valstrikken. "Je volwassen kind krijgt de kans om in een warm nest weer tot rust te komen en de dingen in zijn leven op een rij te zetten, zonder al zijn energie te moeten steken in praktische en financiële problemen", zeggen Lydia en Jef. "Als ouder kun je je kind in zulk een moeilijke episode daadwerkelijk ondersteunen, moreel én praktisch. Elk kind moet zijn eigen levensweg zoeken en daarin mag het best eens struikelen en met zijn kop tegen de muur lopen. Ouders krijgen dan ook de kans om anders met hun kind te leren omgaan, als gelijkwaardige volwassenen." Dat laatste is essentieel. Je zet met een groot hart je deur weer open en dan heb je al snel de neiging om te denken dat het weer net zo gezellig zal worden als vroeger. Daarin schuilt een grote valstrik. "Het is een illusie dat je de klok weer terug kunt draaien en het lege nest kunt vervangen door een vol. Als je je zoon of dochter weer in huis neemt om egocentrische redenen, bijvoorbeeld uit nostalgie naar vroeger of om je kleinkinderen vaker te zien, dan gaat het gegarandeerd fout." Eén ding is zeker: uw volwassen kind weer thuis laten wonen moet een bewuste keuze zijn. Zomaar uw deuren openzetten, is vragen om problemen. U moet alles goed afwegen, ook uw eigen belang, uw eigen draagkracht en uw eigen grenzen. Neen zeggen, is niet egoïstisch. Er kunnen vele goede redenen zijn om het te weigeren. Plaatsgebrek kan er één zijn (misschien woont u nu kleiner of hebben de kinderkamers een nieuwe bestemming gekregen). Als uw relatie met uw volwassen kind slecht is, kan samenwonen de spanningen en conflicten nog sterker maken. Misschien zit u zelf niet goed in uw eigen relatie en dan zal uw kind niet in een warm nest terechtkomen. Ook dat u het financieel niet erg breed hebt, kan een zeer valabele reden zijn om Liever niet te zeggen. Lydia: "De terugkeer van een kind kan uw nieuwe leven grondig verstoren en dan kunt u nooit de steun bieden die uw kind nodig heeft. U kunt uw kinderen trouwens op andere manieren steunen dan door ze in huis te nemen. Een deel van de huur van een flat betalen, andere financiële steun bieden, voor ze koken, vaker op de kleinkinderen passen, ze mee op vakantie nemen,..." Het kan ook zijn dat u zelf inmiddels een nieuwe partner hebt gevonden. Dat hoeft geen reden te zijn om een terugkeer te weigeren, maar het kan het wel zijn. Jef: "Het is altijd een keuze waar je met z'n tweeën achter moet staan." Terugkeren naar huis moet een tijdelijke noodoplossing zijn, zelfs al kan ze een jaar of twee duren. We zullen wel zien is zowat de meest foute zin die u kunt zeggen als uw kind voor de deur staat. Wil de terugkeer goed aflopen, dan moet u in de eerste dagen duidelijke afspraken maken. Over de financiële bijdrage, maar ook over de huisregels. Geen enkel onderwerp mag taboe zijn. Rommel in de keuken, haren in het bad of de wastafel, etenstijden, de vaat en de was, de schoonmaak, het passen op het kleinkind enz. "De beste manier bestaat erin dat iedereen gewoon zegt wat hij of zij graag heeft", zegt Jef. " We kijken graag naar dit of dat tv-programma. We hebben graag dat je 's nachts stil thuis komt, maar ook niet té stil, zo weten we dat je thuis bent. Ik wil niet dat je mijn post leest..." Minstens zo belangrijk zijn de financiële afspraken. Het is niet onredelijk een financiële vergoeding te vragen voor kost en inwoon (inclusief het verbruik van de elektriciteit, water, gas...). Bekijk met uw kind wat zijn financiële draagkracht is en spreek een bedrag af. Voor iemand die werkt, is ? 300 per maand niet overdreven. Heeft uw kind een kind en eet dat kleinkind al mee, dan mag u gerust ? 100 extra rekenen. Is uw zoon of dochter werkloos, dan kunt u een lagere bijdrage vragen in afwachting dat hij of zij werk vindt." (*) Het centrum PRH (Persoonlijkheid en Relaties) biedt onder meer cursussen aan voor ouders die een moeilijke relatie hebben met hun volwassen kinderen. Zij kunnen baat vinden bij de cursus 'Assertiviteit Anders' (3 avonden, start op 3 maart in Sint-Niklaas, op 8 april in Hasselt en op 15 april in Asse). Info: Otto Veniusstraat 15, 2000 Antwerpen, tel. 03 226 53 25 en www.prh.be