Inhoud:

Wat was de keuze niet eens zo lang geleden nog simpel! Als we veel kilometers per jaar maalden, kozen we voor een krachtige middenklasseauto op diesel. Wilden we de wagen alleen gebruiken voor korte verplaatsingen en boodschappen, dan kochten we een kleine stadsauto op benzine. Vandaag zijn álle brandstofprijzen fors gestegen, maar die van diesel relatief méér dan van benzine. Als u deze zomer in Italië hebt rondgereden, hebt u allicht gemerkt dat daar aan de pomp vrijwel nergens meer een prijsverschil bestaat tussen diesel en superbenzine 95. Gaan we ook bij ons naar dit scenario? Bovendien moeten we nu ook, als milieubewuste én portemonneevriendelijke consument, rekening houden met de CO2-uitstoot, de fijne stofdeel-tjes en de forse fiscale voordelen voor schone auto's.

Vijf belangrijke vragen

Moet u in de komende weken of maanden beslissen over de aankoop van een nieuwe auto? Of wilt u anders gaan rijden? Dan kunt u zich het best eerst deze vragen stellen:

1. Hoeveel kilometers per jaar rijd ik vandaag? En zijn al die kilometers wel nodig?

2. Hoe gaat mijn rijgedrag evolueren in de eerstkomende vier jaar? Misschien gaat u volgend jaar met (brug)pensioen en bent u van plan in de nabije toekomst meer autoreizen te maken? Of te verhuizen naar een appartement in de stad, waar u veel vaker de fiets of de twee benen kunt gebruiken?

3. Rijd ik zuinig of eerder sportief? En wil ik dat veranderen?

4. Wat mag die nieuwe auto mij kosten? De aankoopprijs is maar één onderdeel van het totale plaatje.

5. Hoeveel belang hecht ik aan het milieu? Hoe belangrijk zijn elementen als CO2-uitstoot, roetfilter en duurzame mobiliteit voor mij?

Hebt u deze vragen beantwoord, dan bent u gewapend om uit onze opties degene te kiezen die het best bij uw situatie past.

Optie 1: een diesel

De jongste maanden hoor je steeds vaker dat een dieselwagen niet meer loont. Voorlopig blijft diesel aan onze pomp echter nog voordeliger dan benzine. Bovendien is diesel in België goedkoper dan in al onze buurlanden, Luxemburg uitgezonderd. Een diesel-auto heeft meestal een langere levensduur dan benzinewagens (200 000 km is heel gewoon). Hij is vrijwel altijd zuiniger in het verbruik dan een benzineauto en hij zal meer opbrengen als u hem nadien tweedehands wilt verkopen. Tal van constructeurs bieden nu superzuinige diesels met een lage CO2-uitstoot aan. De Opel Corsa 1,3 CDTI Ecoflex kondigt een CO2-uitstoot van slechts 109 g/km en een verbruik van 4,1 liter diesel per 100 km aan! Ook bij de nieuwste grotere diesels (zoals de Opel Zafira 1,7 CDTi en de Peugeot 307 Break HDi) zijn zowel het verbruik als de CO2-uitstoot gedaald, zoals bleek uit een ecotest van Touring.

Voor wie? Een nieuwe diesel blijft een valabele optie als...:

  • u minstens 20 000 km per jaar rijdt en als u deze afstanden vooral rijdt op auto- en expreswegen.
  • u kiest voor een model met een roetfilter en liefst ook met een versnellingsbak die het toerental van de motor laag houdt. Dieselwagens zijn immers de belangrijkste boosdoeners inzake de uitstoot van de fijnste stofdeeltjes in de lucht. Een roetfilter vermindert die uitstoot met gemiddeld 40%. Vanaf 1 januari 2010 is zo'n filter verplicht voor nieuwe dieselwagens in de hele Europese Unie. Maar nu al krijgt u bij de aankoop van een dieselwagen met een roetfilter een fiscaal voordeel van euro 200, als de auto minder dan 130 gram CO2 per km uitstoot. Dit bedrag wordt van de aankoopfactuur afgetrokken.
  • het verschil in de aankoopprijs tussen de dieselauto en een min of meer vergelijkbare benzineversie niet meer dan 8 % bedraagt. Dieselwagens zijn duurder dan benzine, maar het prijsverschil is sterk afhankelijk van merk en model. Bij de Ford Mondeo Clipper bijvoorbeeld bedraagt het verschil tussen een 1,8 TDCi diesel (125 pk) en een 2,0i benzine (145 pk) slechts 1,08 %. Bij een Opel Astra 5-deurs is een 1,3 CDTi diesel (90 pk) 7,6 % duurder dan een 1,4 benzine (90 pk). Goed vergelijken is dus de boodschap.

Optie 2: een benzineauto

Tussen 1 augustus 2007 en 1 augustus 2008 daalde het aantal benzineauto's in het Belgische voertuigenpark met 86 000, terwijl het aantal diesels met 172 000 stuks toenam. De sterke stijging van de benzineprijs heeft dus haar effect niet gemist. Toch beginnen benzineauto's elke dag betere troeven te krijgen. Ze zijn voordeliger in de aankoop en stoten geen fijn stof uit. En inzake verbruik beginnen ze de diesels in te halen.

Eind augustus pakte VAB uit met een vergelijkende test van benzine- en dieselauto's met evenwaardige motoren. De nieuwste benzinemodellen met een lager vermogen verbruikten nauwelijks 0,2 liter per 100 km méér dan de vergelijkbare diesels, op voorwaarde dat de chauffeur zuinig reed (ecodriving). De twee zuinigste benzinemotoren in deze test waren de 1,2-literversies van de Suzuki Splash en de Opel Agila. Ook de 1,4-literversies van vier Volkswagenmodellen scoorden een verbruik van amper 5,7 liter (Golf, Golf Plus, Jetta en EOS). En voor het milieu is een benzinemotor zonder meer beter dan een diesel. Hij heeft namelijk geen fijn stof in de uitlaat.

Voor wie?Een nieuwe benzine wordt een zinnige optie als...:

  • u minder dan 15 000 km per jaar denkt te zullen rijden. Dan bent u voordeliger af dan met een diesel.
  • u vooral in de stad rijdt of vooral korte trajecten (gemiddeld niet meer dan 25 km) aflegt. De koude dieselmotor en het vele schakelen zorgen voor een piek in de uitstoot van fijne stofdeeltjes.
  • de wagen is uitgerust met een direct injectiesysteem (zuiniger).
  • u kiest voor een kleiner en energiezuinig model. Voor een auto met een kleiner vermogen liggen zowel de jaarlijkse verkeersbelasting als de eenmalige belasting op de inverkeerstelling lager.
  • u ecologischer wilt gaan rijden: op autowegen niet meer dan 110 km/uur, files zoveel mogelijk vermijden, laag toerental aanhouden...

Optie 3: een hybride auto

Hybride auto's liggen goed in de markt (sinds 1 januari 2008 heeft Toyota in België bijna dubbel zoveel Priussen verkocht als vorig jaar in dezelfde pe-riode). Ze combineren een stille elektrische motor met een benzinemotor die elkaar automatisch aanvullen en afwisselen.

Bij lage snelheden rijdt een hybride auto puur elektrisch, bij hogere op benzine. Terwijl hij op benzine rijdt, laadt de accu weer op. Voordelen: een zeer lage CO2-uitstoot en een beperkt benzineverbruik (onder de 5 l per 100 km). Bovendien geniet hij het hoogst mogelijke fiscale voordeel dat er momenteel bestaat voor milieuvriendelijke auto's (zie Optie 4).

De grote drempel blijft echter de prijs: een basismodel kost snel euro 22 000, de opties niet meegerekend.

Voor wie? Het is verstandig de aankoop van een hybride auto te overwegen als...:

  • u zich de aankoopprijs kunt veroorloven.
  • u veel en lange verplaatsingen maakt en zeker 35 000 km per jaar denkt te rijden. Hoe meer kilometers u per jaar doet, hoe groter de kans wordt dat u de meerkost van de aankoop op een jaar of vier kunt recupereren via het fiscale voordeel en het lagere verbruik.
  • u comfort belangrijk vindt.
  • u gefascineerd bent door nieuwe technologie en/of vindt dat de bescherming van ons milieu iets mag kosten.

Optie 4: een schone wagen

De uitstoot van CO2 en van fijne stofdeeltjes is een belangrijk aspect in de keuze van een nieuwe auto geworden. Als u een milieuvriendelijke wagen koopt, geniet u bovendien van een interessant fiscaal voordeel. Nog leuker: u moet geen twee jaar meer wachten op deze belastingaftrek, het bedrag wordt nu meteen bij de aankoop van de oorspronkelijke aankoopprijs afgetrokken.

  • U krijgt een vermindering van 15 % (met een maximum van euro 4270) als de auto minder dan 105 g CO2 per km uitstoot. Dat zijn de auto's die een groene ster hebben gekregen.
  • De vermindering bedraagt 3 % van de aankoopprijs (met een maximum van euro 760) als de auto tussen de 105 en 115 g CO2 per km uitstoot (wagens met een witte ster).
  • Welke auto's hiervoor in aanmerking komen, vindt u op de website www.energievreters.be/auto (doorklikken op Vergelijken en dan op De beste keuze). Eind augustus waren er 41 modellen met een groene en 119 met een witte ster. Bij de groene sterren gaat het om kleine stadswagens (Smart, Seat Ibiza, Volkswagen Polo, Daihatsu Cuore en Mini Cooper) en om Priusmodellen. Bij de witte sterren zult u ook al middenklassewagens aantreffen. In de twee categorieën hebben dieselmotoren een sterk overwicht.
  • Als u uw autokosten fiscaal inbrengt als bedrijfskosten, dan mag u bij de aankoop van een nieuwe auto 80 % van de kosten (met uitzondering van de brandstof) in plaats van 75 % aftrekken als die wagen minder CO2 uitstoot (tussen 105 en 115 g/km voor een diesel, tussen 120 en 130 g/km voor benzine). Is de CO2-uitstoot nog lager (minder dan 105 g/km voor diesel en minder dan 120 g/km voor benzine), dan neemt de aftrekbaarheid zelfs toe tot 90 %.
  • In het Waalse gewest geldt bovendien een ecobonus bij de aankoop van een weinig (of minder) vervuilende auto. De eigenaar kan eenmalig een premie tussen 100 en 1000 euro ontvangen als de CO2-uitstoot laag blijft. De hoogste premie geldt voor de laagste uitstoot (minder dan 105 g/km). Deze regionale premie mag je combineren met het federale fiscale voordeel (meer info: tel. 081 33 00 08 en op http://fiscalite.wallonie.be). Omgekeerd betaalt u in Wallonië een heffing tussen 100 en 1000 euro bij aankoop van een auto die meer dan 196 g CO2 per km uitstoot.

Voor wie?Het is zinvol te kiezen voor een schone auto als...:

  • u zich tevreden kunt stellen met een kleinere auto (die dan ook minder vervuilt).
  • u milieubewust bent en dat bewustzijn wilt combineren met financiële voordelen.
  • u denkt aan de toekomst. In Duitsland moet u nu al een milieuvignet (Umweltplakette) op de voorruit plakken als u 28 steden wilt binnenrijden. Milieuonvriendelijke auto's betalen meer (rood vignet) en mogen bepaalde zones niet meer in.

Optie 5: LPG

LPG is weliswaar ook duurder geworden door de hogere gasprijzen, maar is door het verschil met de hoge diesel- en benzineprijzen interessanter dan ooit! En toch willen we van LPG vreemd genoeg steeds minder weten. De hogere prijs voor de installatie van de tank en de bijkomende jaarlijkse verkeersbelasting (van euro 89,16 via euro 148,68 tot euro 208 volgens het fiscale vermogen van de wagen) schrikken ons blijkbaar af, net als het ruimteverlies, het kleinere aantal LPG-pompen en de vrij beperkte reële tankinhoud (meestal rond de 45 liter).

Voor wie?Met de huidige brandstofprijzen wordt LPG opnieuw het overwegen waard als...:

  • u een grote auto wenst.
  • u zeker 25 000 km per jaar rijdt. In dat geval verdient u de meerkosten op 3 jaar terug.
  • u Zwitserland, Zuid-Italië, Oostenrijk en Spanje als bestemmingen vermijdt (weinig verkooppunten).

Optie 6: tweedehands

Vroeger keken we tweedehands vooral uit naar zwaardere en duurdere auto's die we ons nieuw niet konden permitteren. De dure brandstofprijzen hebben ons aankoopgedrag heel recent veranderd. Sinds begin 2008 kopen we, volgens cijfers van de VAB, meer tweedehandse auto's met een lichte motor en meer compacte modellen.

Voor wie?Tweedehands kan vandaag vooral de moeite zijn als...:

  • u niet te veel geld wilt besteden.
  • u niet per se de nieuwste versie, het meest modieuze model of de hipste kleur wilt (een auto is voor u in de eerste plaats een basisvervoermiddel).
  • de CO2-uitstoot van uw mogelijke aankoop niet te hoog ligt. Blijf bij voorkeur onder de 160 g/km voor een benzine en 145 g/km voor diesel. U kunt dat nagaan op www.energievreters.be /auto (doorklikken op C02-Gids bestellen).
  • het eventueel om een dieselwagen gaat die al een roetfilter heeft.

Optie 7: geen eigen auto meer

Bewust gaan leven zonder eigen auto levert een grote besparing op, zowel voor uw portemonnee als voor het milieu. Uiteraard maakt u dan wel radicaal een keuze voor een andere levensstijl. Uw mobiliteit zal anders worden, want u zult alternatieve vervoersvormen moeten afwisselen: te voet gaan, fietsen, een bromfiets kopen of het openbaar vervoer nemen. Voor buitenlandse reizen kunt u eventueel een auto huren. En als u thuis toch een auto nodig hebt, kunt u denken aan autodelen. Daarvoor bestaan twee formules:

Cambio: een aantal auto's (vaak nieuwe modellen) staan ter beschikking van de Cambioabonnees op een standplaats, meestal in de buurt van een station. Momenteel zijn er standplaatsen in Antwerpen, Bergen, Brugge, Brussel, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Luik, Mechelen, Namen en Ottignies/Louvain-la-Neuve. U belt of mailt naar de Cambiocentrale om een auto te reserveren. Na gebruik brengt u hem terug naar de standplaats. Er bestaan meerdere formules naargelang u veel of weinig kilometers denkt te rijden. In de Startformule betaalt u voor het lidmaatschap op dit moment een eenmalige financieringsbijdrage die bij opzegging wordt terugbetaald (? 150), een eenmalige instapkost (? 33) en een maandelijks abonnement (? 3,30). Voor elk gebruik van de auto betaalt u een bedrag per uur (? 2) en een bedrag per afgelegde kilometer (volgens de brand-stofprijzen: begin september was dat ? 0,34/km tot een afstand van 100 km, ? 0,22/km vanaf 101 gereden kilometers). Meer info vindt u op het internet (www.cambio.be) en tel. 070 22 22 92 (Vlaanderen), tel. 02 227 93 02 (Brussel) of tel. 010 23 58 01 (Wallonië).

Particulier autodelen: u spreekt met een kleine groep af om samen een auto aan te kopen (eventueel tweedehands) en alle kosten onderling te delen. In Vlaanderen helpt de vereniging Autopia particulieren om een dergelijke groep op te starten en de auto te delen volgens zo eerlijk mogelijke regels (contact: www.autodelen.net en tel. 09 242 32 75).

Voor wie?Een leven zonder eigen auto maakt meer kans op slagen als...:

  • u in de stad woont of werkt in een buurt waar veel diensten en winkels aanwezig zijn.
  • u veel tijd kunt besteden aan alternatief vervoer.
  • u niet meer werkt of heel dicht bij uw werk woont.
  • u het niet breed hebt. Vergeet niet dat u recht hebt op een gratis abonnement van drie jaar op De Lijn (Vlaanderen) of de TEC (Wallonië) als u uw nummerplaat inlevert. Dit abonnement geldt voor alle leden van uw gezin als u de enige gezinswagen inruilt. In Brussel kunt u kiezen tussen een jaarabonnement op de MIVB, op Cambio en/of een fietspremie.

Optie 8: soms een auto, soms niet

Meer en meer mensen kiezen voor een combinatie: ze kopen een zuinige nieuwe auto en proberen niet meer dan 10 000 km per jaar te rijden. Ze kunnen dan een voordeliger 10 000 km-autoverzekering nemen. Vaak kopen ze samen met de auto ook een fiets of een scooter aan. Wanneer het even kan, kiezen ze voor de fiets, de scooter of de brommer. Voor verplaatsingen naar het werk stappen ze over op het openbaar vervoer of op carpoolen. Bij Taxistop, de organisatie die kandidaat-pendelgenoten samenbrengt (www.taxistop.be/1/carpool), zagen ze in de eerste zes maanden van dit jaar bijna vier keer zoveel carpoolinschrijvingen als in de eerste helft van 2007. Carpoolen hoeft trouwens niet meer beperkt te blijven tot het woon-werkverkeer. Eurostop, de internationale liftservice van Taxistop, zag in de voorbije julimaand 20 % méér aanvragen van mensen die kostendelend naar hun vakantieplek wilden rijden. Tegen mei 2009 wil de organisatie ook eventpooling uitbouwen, een dienst om samen met anderen naar optredens, sportwedstrijden of culturele manifestaties te rijden.

Voor wie?De combinatie eigen auto-alternatieven getuigt van gezond verstand als...:

  • u een auto niet kunt missen en toch wilt besparen.
  • u graag fietst (of geen schrik hebt van een brommer of scooter).
  • u vastgeroeste gewoontes kunt ombuigen.
  • u sociaal ingesteld bent (samen rijden).

Optie 9: enkele jaren wachten

In de komende jaren gaat er heel wat bewegen in de autowereld. Vanaf 1 september 2009 treedt de Euro 5-norm in werking: nieuwe auto's mogen van dan af 80 % minder roetdeeltjes uitstoten dan op dit moment. Tal van constructeurs werken momenteel aan middenklasseauto's met benzinemotoren die minder dan 4,5 l per 100 km verbruiken. Het aanbod aan hybride auto's zal bovendien in de eerstvolgende jaren gevoelig toenemen. Door het gebruik van voordeliger batterijen moet hun aankoopprijs behoorlijk kunnen zakken.

Ook de waterstofauto komt eraan. Op het tankstation langs de E19 in Ruisbroek staat sinds begin juni de eerste waterstofpomp van ons land. Vele grote merken zijn bezig met de ontwikkeling van plug-ins. Dat zijn elektrische auto's op krachtige lithium-ionbatterijen (en niet meer op nikkel) die zeker 60 km puur elektrisch kunnen rijden eer we ze aan het stopcontact moeten leggen. De eerste (Chevrolet Volt) mogen we al verwachten in 2010, al zal die wel rond de 27.000 euro kosten.

Conclusie: misschien is het slim nu nog geen keuze te maken. Als u uw huidige auto nog tot pakweg 2011 kunt houden, wordt die keuze wellicht een pak eenvoudiger. Of u kunt het eens enkele jaren zonder proberen en dan weer kijken wat de markt biedt!