Artsen weten al sinds enkele decennia dat kleuren een niet te verwaarlozen rol spelen in onze gezondheid. De kleur waarin de muren van een consultatiekamer bijvoorbeeld zijn gehuld, kunnen ons helpen om er meer of minder gespannen bij te zitten tijdens een doktersbezoek. Warme of neutrale tinten stellen ons onbewust meer op ons gemak dan felle kleuren.

Hersenen

De kleur van pillen beïnvloedt dan weer hoe we denken over de effecten van die middelen. In de jaren '90 toonde een overzichtsstudie in de British Medical Journal al aan dat de kleur de werking van het geneesmiddel bij patiënten kon veranderen, zowel in positieve als negatieve zin. Dat komt doordat onze hersenen blijkbaar bepaalde kleuren linken aan bepaalde acties en verwachtingen.

Epidemiologen van de Universiteit van Amsterdam vlooiden uit dat mensen rode, gele en oranje tabletten vaak associëren met stimulerende effecten zoals bij medicatie die gebruikt wordt om concentratie te verbeteren of bij de behandeling van narcolepsie. Zijn de pillen uitgerust met een blauw of groen kleurlaagje, dan gaan we eerder uit van rustgevende effecten zoals bij anti-depressiva, kalmeer- of slaapmiddelen.

Match werkt

Die verwachtingen in ons brein hebben bovendien ook effect op de werkzaamheid van de medicatie, zo stelden de onderzoekers vast. Tenminste als de match klopt. Als de kleur van de pil overeenstemt met de beoogde werking ervan zoals een blauwe pil om te kalmeren, dan was het effect ervan bij patiënten significant beter. Omgekeerd kwam ook aan het licht dat bij een mismatch tussen verwachtingen - een rode pil om te helpen inslapen bijvoorbeeld - het geneesmiddel minder goede resultaten gaf in vergelijking met neutrale of kleurloze medicatie.

Een gelijkaardig fenomeen deed zich ook voor wanneer fabrikanten de pillen om een of andere reden plots van kleur veranderden. Amerikaanse en Britse onderzoekers gingen de gevolgen daarvan na bij zo'n 60 000 epilepsiepatiënten. Toen hun dagelijkse pillen plots in een andere kleurtje uit de doos kwamen, was ruim een kwart van de patiënten geneigd af te haken, wat hun risico op een aanval aanzienlijk zou verhogen.

Therapietrouw

De kleur en het voorkomen van een pil wordt al geruime tijd gelinkt aan de mate van therapietrouw bij patiënten. In deze laatste studie werd ook duidelijk aangetoond dat er een verband is tussen de specifieke fysieke kenmerken van een tablet en de mate waarin patiënten dit middel trouw slikken. De onderzoekers menen dat de verklaring daarvoor ligt in het vertrouwen dat patiënten onbewust opbouwen in de kleur van hun pil. Als die dan wijzigt, beginnen ze twijfelen of de pil wel even goed werkt of niet gevaarlijk is voor hun gezondheid.

Groen- blauwe operatiekamers

Niet alleen bij medicatie, ook in de ruimtes waar medische zorgen worden verstrekt, speelt kleur mee. Net zoals we thuis ervaren hoe de kleuren van woon-en slaapkamers ons gemoed in deze of gene richting kunnen sturen, geldt dat bijvoorbeeld ook voor het interieur van ziekenhuizen. Oranje wanden blijken de appetijt te stimuleren terwijl blauwe kleuren de eetlust net onderdrukken. Geel wordt dan weer best geweerd van materniteitsafdelingen. Deze kleur wordt wel geassocieerd met vrolijkheid en energie maar blijkbaar doet het baby's ook meer huilen.

Consultatieruimtes waar warme of neutrale tinten het decor uitmaken, ervaren mensen als het meest geruststellend. Operatiekamers tenslotte zijn meestal uitgerust met blauw tot groene wanden. Deze tinten neutraliseren het best de effecten op de ogen van de chirurgen en verpleegkundigen wanneer die tijdens ingrepen langdurig moeten kijken naar de dieprode kleuren van open wonden.