Het varicella herpes-zostervirus dat zona (gordelroos) veroorzaakt, slaat vooral toe bij zestigplussers. Wie deze pijnlijke ziekte al doormaakte, kan bovendien opnieuw getroffen worden. Zona is eigenlijk het gevolg van windpokken tijdens de kinderjaren. Sindsdien circuleert dat virus sluimerend in je lichaam. Van zodra je eigen afweersysteem tegen varicella-zoster onder druk komt te staan, loop je kans dat zona zich ontwikkelt, waarna een uitbraak van blaasjes en jeuk de kop opsteekt. Bij zo'n 5 procent van de gevallen volgt nadien een maanden- tot jarenlange zenuwpijn. De ziekte kan bij deze groep zelfs invaliderend zijn.

Leeftijd

Leeftijd is in het geval van gordelroos een erg bepalende factor. Vanaf 50 jaar neemt de kans toe dat het virus, dat quasi iedereen in zijn kindertijd heeft opgelopen, opnieuw actief wordt. Vanaf 60 jaar gaat die curve steiler omhoog en maakt de ziekte nog meer slachtoffers. Wie 85 is, loopt 50 % kans dat hij getroffen wordt door gordelroos, aldus het rapport van de Nederlandse Gezondheidsraad.

Nieuw vaccin

Tot voor kort was er slechts één vaccin om zona te voorkomen. Het ging om een zogeheten levend afgezwakt vaccin dat niet geschikt was voor mensen met een immuniteitsprobleem. Dat niet terugbetaalde vaccin wordt in ons land aanbevolen bij mensen tussen 65 en 79 jaar. Maar de bescherming die dit vaccin biedt, neemt over een periode van tien jaar gestaag af en de effectiviteit ligt -zeker bij ouderen - ook niet zo hoog.

Sinds vorig jaar is een compleet nieuw vaccin voor Europa geregistreerd en toegelaten. Dit Shingrix vaccin werkt preventief tegen 9 van de 10 gevallen van zona en die bescherming blijft bovendien jarenlang op een hoog peil. Dat is belangrijk aangezien de immuniteit ook afneemt met de leeftijd. Maar voorlopig is dit vaccin niet beschikbaar in ons land of Nederland.

Vaccin-shopping

In een aantal grote westerse landen zoals de Verenigde Staten, Canada en Duitsland was het vaccin al eerder op de markt en is de vraag ernaar erg hoog, doordat daar al langer wordt aanbevolen om vanaf 50 jaar te vaccineren tegen gordelroos. Het gevolg is dat er vanuit Nederland nu al aan vaccin-shopping wordt gedaan bij de oosterburen. Volgens het farmaceutisch bedrijf zal het ook nog een poos duren voor die tekorten zullen worden opgelost.

In ons land verandert er voorlopig niets aan het advies van de Hoge Gezondheidsraad dat dateert van 2017. "Gezien de onbeschikbaarheid van het nieuwe vaccin op de Belgische markt, maakt zo'n aangepast advies momenteel weinig uit", aldus Joris Moonens woordvoeder van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Wie zich wil beschermen is voorlopig nog steeds aangewezen op het enige beschikbare vaccin.