Urineweginfecties pieken vaak tijdens de zomermaanden of op zonnige vakantieoorden. "Dat hangt samen met de warme temperaturen, die maken dat we meer zweten en vocht verliezen. Als dat onvoldoende wordt gecompenseerd door extra te drinken, geeft dat uitdroging waardoor bacteriën meer kans krijgen om toe te slaan in urinewegen en de blaas", legt uroloog dr. Nele Toussaint (ZNA Middelheim) uit.

Een kwestie van bacteriën

"Vrouwen worden er meer door urineweginfecties geplaagd omdat hun plasbuis een heel stuk korter is dan die van mannen. Daardoor is de afstand tot de bacteriën uit de darmen kleiner dan bij mannen. Deze bacteriën kunnen zich bij vrouwen dan ook vlotter een weg banen naar de urineleiders. De meest voorkomende ziekteverwekker bij urineweginfecties is de E.collibacterie, al komen er ook andere types voor. Deze bacteriesoort beschikt over een soort kleine haartjes die zich makkelijk vasthechten aan de blaaswand. Als je dan onvoldoende drinkt en je blaas niet helemaal leeg plast, kunnen deze bacteriën zich echt gaan vestigen op de blaaswand (koloniseren) en zo een blaasontsteking veroorzaken."

Risicofactoren

Een aantal risicofactoren verhoogt de kans dat dit scenario zich in je blaas voltrekt. "Seksuele contacten kunnen bij vrouwen urineweginfecties verder in de hand werken doordat er bij de penetratie ook bacteriën dieper in de plasbuis kunnen terechtkomen. Vandaar dat wordt aangeraden aan vrouwen om na het vrijen te gaan plassen. Bij vrouwen bij wie de infectie steeds gelinkt is aan seksueel contact, kunnen dit voorkomen door eenmalig een antibioticapil te nemen na het vrijen."

Ook de periode van menopauze en post-menopauze vraagt extra waakzaamheid. "De dalende hormonenproductie in deze levensfase verandert de vaginale flora en verdunt het slijmvlies van de vagina en de plasbuis. Precies dat slijmvlies vormt ook een natuurlijke barriëre tegen bacteriën. Bij vrouwen die erg veel urineweginfecties hebben - meer dan driemaal per jaar- wordt daarom vaak gekozen voor hormonentheraphie of voor een lokale hormonale crème. Daarnaast zijn er ook werkzame preparaten zonder hormonen beschikbaar om urineweginfecties te voorkomen. Bij heel wat vrouwen verbetert het wel na de overgang, maar niet bij iedereen."

Wel of geen klachten

Voel je pijn bij het plassen, moet je plots heel vaak voor heel kleine plasjes, voel je te vaak plasaandrang of is er bloed in de urine, dan heb je wellicht een urineweginfectie en/ of blaasontsteking. "Antibioticabehandeling is de standaard maar bij frequente infecties moet wel onderzocht worden of er geen andere onderliggende oorzaken meespelen zoals een afwijking van de urineleiders, poliepen in de blaas of fout plassen. Niet elke urineweginfectie geeft klachten. Soms vinden we bij urineonderzoeken bacteriën terug maar geen ontstekingscellen. Dan is er geen behandeling nodig. Daarnaast kunnen infecties zonder klachten geruisloos uitmonden in een nierbekkenontsteking. Dat kan ergere symptomen geven zoals koorts, pijn in de zij, misselijkheid."

Zo kan je je beschermen

1. Veel drinken.

Drink minstens 1,5 à 2 liter water per dag. "In heel wat gevallen kan veel drinken en plassen helpen om te voorkomen dat de E.collibacteriën zich op de blaaswand vasthechten en gaan infecteren. Door vooraf of vanaf de eerste klachten meteen veel te drinken kan je in veel gevallen de bacteriën doen wegspoelen en zo de infectie voorkomen of zelfs genezen."

2. Vitamine C.

Ook vitamine C maakt de blaaswand zuurder en dus minder vatbaar voor bacteriën. "Een geconcentreerde vorm, tabletten, is in dit geval beter dan voeding met vitamine C."

3. De juiste hygiëne.

"Intieme hygiëne met zeep of bepaalde producten die gepromoot worden voor de vrouwelijke hygiëne, verstoren de vaginale flora. Je wast je beter alleen met water of zeep zonder zeep. Katoenen ondergoed is beter dan synthetisch dat minder zweet afvoert. Ook inlegkruisjes kunnen irritatie geven en zo de vaginale barrière aantasten. "

4. Plassen voor en na het vrijen.

Seksueelcontact kan urineweginfecties verder in de hand werken doordat er bij de penetratie ook bacteriën in de plasbuis kunnen terechtkomen. Vandaar dat vrouwen wordt aangeraden om voor en na het vrijen te plassen. Bij vrouwen bij wie de infectie steeds gelinkt is aan seksueel contact, kan het helpen om na het vrijen telkens preventief eenmalig een antibioticum in te nemen.

5. De juiste plashouding.

"Van een WC bril krijg je geen urineweginfecties, wel van een verkeerde plashouding. Veel vrouwen hangen zo'n beetje boven het toilet, maar dan ontspan je onvoldoende en plas je je blaas onvoldoende leeg. Daar kunnen bacteriën voor infecties zorgen. Dus altijd zitten."

Mannenklachten

Urineweginfecties bij mannen gaan quasi altijd hand in hand met een prostaatontsteking die de blaasontsteking veroorzaakt. "Een gezwollen prostaat geeft dan symptomen zoals minder goed doorplassen, moeite om te starten, plasdrang maar niet kunnen plassen, urine die achterblijft in de blaas, koorts, grieperig gevoel... De klachten zijn doorgaans wat erger maar ze worden door dezelfde bacteriën verwekt. In zo'n gevallen moet altijd een urinestaal en een prostaatonderzoek gebeuren om na te gaan wat er precies speelt. De behandeling bestaat meestal uit een langere antibioticakuur om ook door te dringen in het prostaatweefsel.