De lijst met niet-beschikbare geneesmiddelen wordt elke dag langer. Op deze lijst staan onder meer antibiotica, bloedverdunners enz.

Bij de Vlaamse zorgkoepel Zorgnet-Icuro kennen ze de problematiek. Die "is al heel wat jaren gekend en lijkt inderdaad de laatste maanden toe te nemen", zegt dr. Marc Geboers, directeur algemene ziekenhuizen bij de koepel. De problemen stellen zich vooral bij vrij unieke geneesmiddelen, of medicatie waarvoor geen of nauwelijks een alternatief bestaat, klinkt het.

De voorzieningen onder de zorgkoepel - onder meer ziekenhuizen, vzw's voor ouderenzorg of geestelijke gezondheidszorg - gaan daar op een "getrapte manier" mee om, vertelt hij. "In eerste instantie wordt gezocht naar alternatieve geneesmiddelen die wel beschikbaar zijn op de markt. Het gaat dan vooral om alternatieven binnen dezelfde medicatieklasse. Als dat niet mogelijk is, wordt gekeken of de medicatie in het buitenland voorhanden is en ingevoerd kan worden. Dit vraagt een bijzondere administratieve procedure, maar laat wel toe om de originele medicatie te verkrijgen, of een alternatief." Als ook dat geen optie is, zoeken de zorgvoorzieningen naar een alternatieve behandeling. "De globale therapie van een patiënt wordt bekeken en dan wordt, indien mogelijk, het schema aangepast om de medische problematiek op een goede manier op te vangen", aldus Geboers.

Strengere boetes

Volgens Zorgnet-Icuro moeten de overheid en het geneesmiddelenagentschap FAGG een "meer pro-actieve rol" spelen in het dossier. "Het heeft toch wel heel vaak te maken met commerciële benaderingen vanuit de firma's, die het medicatieschema onder druk zetten. De overheid zou in haar relatie met de farmaceutische sector een meer sturende rol moeten opnemen", zegt Geboers.

Sp.a is het eens met de analyse van Zorgnet-Icuro, zegt Kamerlid Karin Jiroflée. "Wij volgen Zorgnet als zij stellen dat het FAGG meer sturend moet optreden", maar "daarvoor moet het agentschap echter ook de middelen krijgen." Volgens Jiroflée kan het FAGG de betrokken bedrijven nu onvoldoende streng beboeten. De overheid kan daar een mouw aanpassen door de boetes te verhogen, vindt ze.

N-VA-Kamerlid Kathleen Depoorter pleit voor hoge boetes voor geneesmiddelenfirma's die bewust de markt afschermen. Ze wil ook dat apothekers meer vrijheid krijgen om alternatieven te voorzien. "Wij willen dat eerst de meldingsplicht wordt aangescherpt: wanneer geneesmiddelenproducenten een geneesmiddel niet langer in de handel brengen, moeten zij dit vandaag al melden aan de overheid. Maar als zij dit niet doen, volgt er geen enkele sanctie. Ook worden geneesmiddelenproducenten niet verplicht om een accurate verklaring te geven voor hun beslissing", zegt Depoorter.