Symbool van de campagne 2012 is een banaan die verwijst naar de grote verscheidenheid aan vlekjes die op de huid kunnen voorkomen, van onschuldige moedervlekjes, over actinische keratose, basocellulair -en spinocellulair carcinoom tot melanoom.

De vereniging Euromelanoma, die in 1999 in België van start ging, maar intussen in 29 landen actief is, waarschuwt ervoor dat huidkanker één van de snelst stijgende kankers is in Europa. Nochtans is hij goed zichtbaar en dus in een vroeg stadium opspoorbaar. Dat veronderstelt echter dat voldoende aandacht wordt besteed aan huidvlekjes. Huidvlekjes zijn volkomen normaal. Iedereen heeft er. Maar nu en dan kan een huidvlekje een signaal zijn van een veel gevaarlijker letsel. Daarom is het belangrijk om te leren wat belangrijk is en hoe men huidvlekjes moet bekijken. Vooral nieuw bijgekomen of van uitzicht veranderende vlekjes moeten extra andacht krijgen. Bij twijfel moet een huisarts of huidspecialist worden geraadpleegd.

Tijdens de week van 7 mei, kunt u uw vlekjes gratis laten controleren bij een hele reeks deelnemende huidspecialisten. Inschrijven is echter noodzakelijk. Dat kan via de website www.euromelanoma.org/belgium/campaign-2012

Wie loopt risico?

Men schat dat één op de 6 Europeanen tijdens zijn leven huidkanker zal krijgen. Mensen met een verhoogd risico zijn mensen die een lichte huid hebben of snel verbranden in de zon; die veel tijd in de zon doorbrengen (werk of vrije tijd); die gedurende korte periodes aan intense zonnestraling werden blootgesteld (tijdens de vakantie bijvoorbeeld); die veel zonnebank gebruikten; die mensen in de familie hebben met huidkanker; die ouder zijn dan 50 jaar of die een orgaantransplantatie hebben ondergaan.

Vier groepen vlekjes moeten de aandacht trekken

Men onderscheidt vier soorten kwaadaardige huidletsels: actinische keratosen, basocellulaire carcinomen, spinocellulaire carcinomen en melanomen. De laatste groep - de melanomen - is veruit de gevaarlijkste maar ook de huidtumoren en de precancereuze letsels van de andere groepen kunnen aanzienlijke schade aan de huid aanrichten en zich in een later stadium ontwikkelen tot potentieel dodelijke vormen van kanker. Vroege opsporing en behandeling van elk van deze letsels blijft dus ontzettend belangrijk!.

Actinische keratosen
Deze roodbruine, schilferende en ruwe huidvlekken komen meestal voor bij oudere mensen en op blootgestelde delen van de huid: gelaat, nek, oren, handrug, hoofdhuid (bij kalende mannen). Deze veelvoorkomende vlekken wijzen dikwijls op intense blootstelling aan de zon. Het zijn precancereuze letsels die zich in 10 tot 15% van de gevallen tot een spinocellulair carcinoom kunnen ontwikkelen.

Basocellulaire carcinomen
Dit is de meest voorkomende vorm van huidkanker, maar gelukkig ook de minst gevaarlijke. Deze carcinomen hebben typisch de vorm van een gekleurd huidknobbeltje met een glanzende parelmoerachtige rand, een wondje dat niet geneest of een traag groeiend, lichtjes korstig knobbeltje in een verder gevorderd stadium. Deze vorm van huidkanker breidt zich niet naar andere lichaamsdelen uit, maar kan indien niet tijdig behandeld verzweren en naar diepere weefsels doorgroeien.

Spinocellulaire carcinomen
Dit is de tweede meest voorkomende vorm van huidkanker die typisch optreedt op delen van de huid die intens aan de zon werden blootgesteld, zoals het gelaat en de hoofdhuid. Deze carcinomen zien eruit als een korstig knobbeltje maar kunnen sneller groeien en in dat geval verzweren en vocht afscheiden. Heel zelden kunnen ze uitzaaien, vooral als ze op de lippen, oren en vingers voorkomen of bij patiënten met verminderde immuniteit. Ze moeten dus steeds behandeld worden.

Melanomen
Dit zijn de minst voorkomende tumoren maar ze zijn gevaarlijker omdat ze kunnen metastaseren. Zij kunnen op jongere leeftijd voorkomen dan de hierboven beschreven basocellulaire en spinocellulaire carcinomen. Zij zien eruit als pigmentvlekken die over een periode van weken of maanden donkerder worden en een onregelmatig rand of meerdere, ongelijkmatige kleuren krijgen. Heel zelden gaat het om een roze of rood niet-gepigmenteerd knobbeltje, dat doorgaans sneller groeit. Melanomen vereisen onmiddellijke behandeling.

Lees ook het artikel Zonnen zonder zorgen