Seksualiteit maakt integraal deel uit van onze gezondheid, verzekert seksuologe en ge-riater Elisabeth Vander Stichele (AZ Sint-Jan, Brugge-Oostende). Zij is de eerste en voorlopig enige in Europa die beide specialismen combineert. "Het is een basisbehoefte, al heeft natuurlijk niet iedereen er evenveel nood aan. Het beschermt niet alleen preventief. Ook als je ziek bent kan het troost bieden en zelfs je herstel bevorderen. Mensen geloven vaak dat je dan beter niet intiem bent, en bij sommigen zal hun hoofd daar inderdaad niet naar staan, maar dat klopt lang niet voor iedereen."
...

Seksualiteit maakt integraal deel uit van onze gezondheid, verzekert seksuologe en ge-riater Elisabeth Vander Stichele (AZ Sint-Jan, Brugge-Oostende). Zij is de eerste en voorlopig enige in Europa die beide specialismen combineert. "Het is een basisbehoefte, al heeft natuurlijk niet iedereen er evenveel nood aan. Het beschermt niet alleen preventief. Ook als je ziek bent kan het troost bieden en zelfs je herstel bevorderen. Mensen geloven vaak dat je dan beter niet intiem bent, en bij sommigen zal hun hoofd daar inderdaad niet naar staan, maar dat klopt lang niet voor iedereen." Seks werkt in op tal van gezondheidsbevorderende lichaamsprocessen. Zo is het een lichte vorm van cardiotraining. "Vergelijk het met een gezapige work-out, waarbij je hartslag licht verhoogt en verschillende spieren en gewrichten aan het werk worden gezet." Tijdens het vrijen komt ook je hormonenhuishouding onder stoom. "Zowel mannen als vrouwen produceren dan oxytocine, beter bekend als het knuffelhormoon, dat een rustgevend en angstremmend effect heeft en een gevoel van verbondenheid en (zelf)vertrouwen opwekt." Ook de aanmaak van endorfine, het gelukshormoon, wordt mee gestimuleerd. Volgens sommige studies (o.a. Universiteit van New Jersey) kan een orgasme daarom helpen om pijn te verzachten, omdat deze stof inwerkt op de pijndrempel. Zelfs seksuele opwinding zonder orgasme kan al pijnstillend werken. Dat je na een vrijpartij vlotter indommelt, is ook al toe te schrijven aan bedrijvige hormonen. Na een orgasme stijgt de productie van prolactine, vooral dan bij mannen, veel minder bij vrouwen. Dit hormoon maakt slaperig en relaxed, waardoor je vrij snel onder zeil raakt en je slaapkwaliteit verbetert. Je weerstand vaart wel bij een actief seksleven. Verschillende studies suggereren zelfs dat seks je immuniteit effectief naar een hoger niveau tilt. Dat heeft te maken met een hogere concentratie immunoglobuline A (IgA). "Deze antistof in je bloed vormt zowat de eerste barrière tegen ziekteverwekkers zoals virussen, bacteriën en andere indringers. Door te kussen en te vrijen, kortom door lichaamssappen uit te wisselen met elkaar, neemt de IgA-concentratie toe en wordt je immuunbarrière versterkt. Dat gaat zowel om heel algemene als specifieke bescherming. Zo is seksuele opwinding zelfs voor de meeste hartpatiënten gunstig. Je hartslag versnelt wat en bereikt zijn piek rond het orgasme, wat voor een betere bloeddoorstroming zorgt en dus positief is voor hart en bloedvaten. Het is eerder bij verboden seksualiteit, of wanneer de intimiteit moet worden onderdrukt, dat er sprake kan zijn van negatieve stress voor het hart." Onderzoek (Georgia State University) heeft ook aangetoond dat vrijen of op een andere manier intiem zijn met een geliefde gelinkt kan worden aan een lagere bloeddruk. Vooral de systolische waarde (of bovendruk) wordt daarbij gunstig beïnvloed. Er bleek ook een verband met hoe de deelnemers hun vrijpartij ervaarden. Hoe beter het orgasme, hoe lager hun bloeddrukwaarden op de dag van de vrijpartij. Bijna één op de drie vrouwen krijgt af te rekenen met een verzwakte bekkenbodem. Die spieren trainen om ze te versterken is onder meer belangrijk om je blaas onder controle te houden. Ook seks kan hierbij helpen. Tijdens een orgasme trekken je bekkenbodemspieren immers krachtig samen, waardoor ze aan kracht winnen. Omgekeerd beleven vrouwen met sterkere bekkenbodemspieren meer plezier aan intimiteit. Dat het libido van vrouwen keldert na de menopauze blijkt een mythe. "Onderzoek door de Nederlandse seksuologe Ellen Laan heeft aangetoond dat zowel jonge als oudere vrouwen even vochtig kunnen worden door seksuele stimulatie. Bij vrouwen na de menopauze duurt het alleen iets langer en is de clitoris op wat meer stimuleren aangewezen. Fysiologisch kan je je dus aanpassen." Hoe troostend seks kan zijn, ontdekte een studie bij koppels die een slechtnieuwsgesprek over een kankerdiagnose achter de rug hadden. "Ongeveer tien procent van de koppels geeft aan dat ze in de weken meteen daarna veel vaker vrijden. Vanuit een soort rouwreactie en een verhoogde levenslust willen ze hun partner dichtbij voelen, wat heel mooi aantoont wat seks vermag." De meeste gezondheidsvoordelen gelden trouwens ook bij soloseks. "Al zal dan het gevoel van verbinding door het vrijkomen van oxytocine wat minder aanwezig zijn. Maar bij masturbatie, waarbij je lichaam ook opspant en loslaat, hebben je hormonen net zo goed een heel relaxerend effect en reduceer je je stresspeil. Niet toevallig wordt er veruit het meest gemasturbeerd tijdens examenperiodes. Seks is een prima uitlaatklep bij spanningen, voor iedereen, ongeacht de leeftijd of ziekte. Ook bij mensen met een beperking of dementie, die deze behoefte hebben, moet hier meer aandacht voor zijn, zodat zij het op hun manier en zonder grensoverschrijdend te zijn, ook kunnen beleven."