Meestal is een cystitis een onschuldige aandoening, maar wel pijnlijk en hinderlijk. Naar schatting krijgt één vrouw op de twee er in haar leven minstens één keer mee te kampen en bij de helft van hen dreigt de aandoening terug te keren.

De twee belangrijkste symptomen zijn herhaalde plasaandrang en een branderig gevoel tijdens het plassen. Voorts kan de urine troebel zijn en stellen we soms vast dat er bloed in zit (zichtbare of macroscopische hematurie). Dit verontrustende symptoom is eigenlijk geen complicatie, maar wijst op een ernstigere ontsteking.

Doorgaans ligt een bacterie aan de basis van de ontsteking. In de overgrote meerderheid van de gevallen gaat het om de bacterie Escherichia coli die uit de darmen komt.

Hoe die dan tot aan de blaas raakt? Via besmetting vanaf de anale streek. De infectie neemt uitbreiding, stijgt op en maakt zich ook meester van de urinebuis, dat is het korte kanaaltje waarlangs de urine het lichaam verlaat.

Ons ecosysteem verstoord

Sommige mensen zijn prima gastheren voor de bacteriën die infecties veroorzaken, omdat ze slecht gewapend zijn om zich te verdedigen. Vaak ligt de verklaring bij een verstoring van de normale (gezonde) bacteriële flora in de vaginaholte. Deze flora helpt namelijk om daar de gunstige omstandigheden te behouden (een bepaalde zuurheid bijvoorbeeld) die beletten dat ziekteverwekkers vrij spel krijgen. Een slechte hygiëne mag dan al een voedingsbodem zijn voor ziekteverwekkers, ook overdreven hygiëne (het gebruik van agressieve zepen en douchegels, herhaalde vaginale douches) kan het zure milieu van de vagina verstoren en de kolonies van gezonde bacteriën verzwakken. Overigens vernietigen ook diabetes en bepaalde antibiotica dit evenwicht en ook hormonale factoren spelen een rol. De inname van bepaalde anticonceptiepillen alsook een naderende menopauze - allebei situaties waarin het oestrogeengehalte daalt - wijzigen het evenwicht in de vagina en verzwakken de heilzame flora. Constipatie ten slotte werkt de woekering van ziekteverwekkers in de darm en de verspreiding ervan nog in de hand .

Enkele tips

Met een paar goede gewoontes kunt u vermijden dat uw bacteriële flora verstoord raakt:

  • drink veel water (1,5 tot 2 liter per dag) om uw blaas optimaal te spoelen
  • vermijd constipatie, want daardoor neemt het risico op een blaasont-steking toe
  • nadat u naar het toilet bent geweest, veegt u zich schoon van voren naar achteren, om geen pathogene bacteriën in de richting van de urinebuis te wrijven
  • seksuele betrekkingen werken infecties van de urinewegen in de hand: vergeet dus niet na het vrijen te gaan plassen om uw blaas en urinebuis te ledigen
  • hygiëne is prima maar overdaad schaadt. Was uw vagina dus niet met agressieve zeep en overdrijf niet met vaginale douches.

'Valse' blaasontstekingen

Een cystokèle of blaasbreuk kan qua klachten er lijken op een blaasontsteking. Maar in dit geval gaat het eigenlijk om een verzakking van de blaas. In de menopauze verslappen de weefsels die de blaas ondersteunen en verzakt de blaas in de vagina. De vrouw heeft daar dan een zwaar gevoel en plasaandrang. Maar het ledigen van de blaas - wat soms trouwens slechts gedeeltelijk gebeurt - brengt niet noodzakelijk verlichting.

De behandeling bestaat dan uit oefeningen ter versterking van het perineum en soms een heelkundige ingreep.