Extralegale voordelen: zijn ze nuttig?

29/04/10 om 00:00 - Bijgewerkt om 00:00

Maaltijdcheques, een bedrijfswagen, een gsm,... Zijn ze interessant voor u? Betaalt u er belasting op? Sociale bijdragen? En tellen ze mee voor uw pensioen, of zult u dàn de echte rekening gepresenteerd krijgen?

Uiteraard kan een extralegaal voordeel aantrekkelijk zijn voor een werknemer, zelfs al moet u er in bepaalde gevallen sociale bijdragen op betalen en belastingen. Veel hangt af van hoeveel u betaalt, of de voordelen meegerekend worden voor het bepalen van uw vakantiegeld, een eventuele opzegvergoeding en het pensioen.

Maaltijdcheques

Met maaltijdcheques kunt u maaltijden en boodschappen betalen. Ze zijn op naam en blijven 3 maand geldig.

Fiscaal. U wordt in principe niet belast als u maar één cheque krijgt per gepresteerde werkdag en de waarde ervan mag niet groter zijn dan euro7 per cheque. Daarvan moet u zelf minstens euro1,09 betalen zodat elke cheque u dus maximaal euro5,91 netto oplevert.

Sociaal. Op maaltijdcheques die aan de vermelde voorwaarden voldoen, zijn geen sociale bijdragen verschuldigd door de werknemer. Ze tellen niet mee voor uw vakantiegeld, maar de werkgeversbijdrage (maximaal euro5,91) telt wél mee voor de berekening van de opzegvergoeding.

Ecocheques

Met ecocheques koopt u ecologische producten en diensten. Ze zijn op naam, blijven 2 jaar geldig en mogen niet ingeruild worden tegen geld.

Fiscaal. U betaalt geen belastingen. De waarde van de cheques mag echter niet meer bedragen dan euro10 en sinds 2010 mag u er maximaal voor euro250 per jaar krijgen.

Sociaal. Als de cheques aan deze voorwaarden voldoen, moeten er geen sociale bijdragen op betaald worden. Ze worden niet in aanmerking genomen voor het vakantiegeld en de opzegvergoeding.

Geschenken (-cheques)

Om op geschenken geen belastingen en (meestal) geen sociale bijdragen te betalen, moet de waarde onder een maximumbedrag blijven (zie tabel p. 79 bovenaan). Geschenkencheques worden niet meegeteld bij de berekening van het vakantiegeld en de opzegvergoeding.

Aanleiding belastbaar? sociale bijdragen? maximumbedrag
Eindejaar * nee nee ? 35 + ? 35 per kind ten laste
Verjaardag * nee ja ? 35
Geboorte nee nee een 'geringe waarde'
Communie nee ja een 'geringe waarde'
Huwelijk nee nee ? 200
Anciënniteit nee nee maandloon na 25 jaar, dubbel maandloon na 35 jaar
Eervolle onderscheiding nee nee ? 105
Pensionering nee nee ? 35 per jaar dienst **

* Als de werkgever een eindejaarsgeschenk geeft, kan jij geen belastingvrij geschenk meer geven bij een verjaardag (of adersom)

** Kost het geschenk meer dan ? 875, dan moeten er sociale bijdragen betaald worden, maar nog steeds geen belastingen.

Sport- en cultuurcheques

U kunt ze gebruiken om bijv. het lidgeld van een sport- of fitnessclub, een ticket van een concert of een theatervoorstelling te betalen bij een instelling die ze aanvaardt. Ze kunnen niet in geld omgeruild worden.

Fiscaal. U wordt niet belast als u er voor maximaal euro100 per jaar krijgt. De cheques moeten op naam zijn, de geldigheid moet beperkt zijn tot 15 maanden.

Sociaal. Als aan dezelfde voorwaarden is voldaan, zijn er geen sociale bijdragen verschuldigd. De cheques komen niet in aanmerking voor de berekening van het vakantiegeld en de opzegvergoeding.

Hospitalisatie-verzekering

Uw werkgever kan de premie van een hospitalisatieverzekering betalen waarvan u de begunstigde bent (en ev. uw inwonende gezinsleden).

Fiscaal. U wordt niet belast op de premies en evenmin op de eventuele uitkeringen van de verzekering.

Sociaal. Als het een collectieve polis betreft (voor alle werknemers van eenzelfde categorie), dan moeten er geen sociale bijdragen worden betaald. Een hospitalisatieverzekering telt niet mee voor uw vakantiegeld, maar wel voor uw opzegvergoeding.

Groepsverzekering

De groepsverzekering keert (gewoonlijk) een eenmalig kapitaal uit, in principe ten vroegste op uw 60ste en ten laatste op uw 65ste verjaardag, tenzij u eerder zou overlijden. Meestal kunt u als werknemer bijkomende stortingen doen.

Fiscaal. U wordt niet belast op de premies, maar wel op de uitkering. Het tarief bedraagt in principe 16,5 %, maar dit wordt verlaagd tot 10 % als de uitkering gebeurt op de wettelijke pensioenleeftijd én u ook tot dan blijft werken. Hebt u zelf bijdragen gestort, dan wordt het deel van het kapitaal dat daarop betrekking heeft belast tegen 10 % als de premies gestort werden ná 1 januari 1993 en tegen 16,5 % als ze eerder gestort werden. De winstdeelname die u krijgt is altijd vrijgesteld van belasting.

Sociaal. Er zijn geen sociale bijdragen verschuldigd, maar op de uitkering wordt wel een solidariteitsbijdrage (maximaal 2 %) en RIZIV-bij- drage (3,55 %) geheven. De groepsverzekering telt niet mee voor uw vakantiegeld, maar de werkgeversbijdrage wordt wel in aanmerking genomen voor uw opzegvergoeding.

Computer en internet

Uw werkgever betaalt uw internetabonnement en hij stelt u een pc ter beschikking, die u ook privé mag gebruiken.

Fiscaal. Voor het privégebruik wordt u belast op een voordeel van alle aard voor een vast bedrag van euro240 per jaar (euro180 voor de computer, euro60 voor het internet).

Sociaal. Er zijn sociale bijdragen verschuldigd. Het bedrag telt ook mee voor het vakantiegeld en de opzegvergoeding.

GSM

U krijgt een gsm van uw werkgever waarmee u ook privé mag bellen.

Fiscaal. Als u geen vergoeding moet betalen voor uw privégesprekken, wordt u belast op een voordeel van alle aard, wat een soort loon in natura is. Het voordeel is in theorie gelijk aan de werkelijke kostprijs van uw privégesprekken. In de praktijk wordt daar vaak een forfaitair bedrag op geplakt, bijv. euro 10 per maand.

Sociaal. Op het privégebruik zijn sociale bijdragen verschuldigd. Vaste regels om dat voor-deel te bepalen, bestonden tot nu toe niet, maar daar komt verandering in. Op het gsm-voordeel krijgt u vakantiegeld en het telt mee voor de opzegvergoeding.

NIEUW! In principe vanaf 1 april 2010 stelt de RSZ dit voordeel gelijk aan euro 12,50 per maand, tenzij bewezen kan worden dat het werkelijke privégebruik lager is.

PC-privéplan

U krijgt een tegemoetkoming van uw werkgever als u zelf een pc en randapparatuur koopt.

Fiscaal. U wordt er niet op belast als die tegemoetkoming maximaal euro760 bedraagt en uw bruto belastbaar jaarloon niet hoger is dan euro 29.900 (voor 2009 en 2010).

Sociaal. Als die voorwaarden voldaan zijn, zijn er evenmin sociale bijdragen verschuldigd. U krijgt er geen vakantiegeld op en er wordt geen rekening mee gehouden bij het bepalen van uw opzegvergoeding.

Firmawagen en tankkaart

U krijgt van uw werkgever een auto, ook voor privéverplaatsingen, en een tankkaart.

Fiscaal. Vermits u de auto ook privé gebruikt, wordt u belast op een voordeel van alle aard. Tot vorig jaar werd dit berekend op basis van de fiscale pk, sinds dit jaar op de CO2-uitstoot. Er wordt uitgegaan van 5000 of 7500 privékilometers per jaar (naargelang u maximaal 25 km van uw werk woont of méér):

Diesel: privékm x CO2-uitstoot x 0,0023

Benzine (en LPG): privékm x CO2-uitstoot x 0,0021.

Moet u de brandstof zelf betalen, dan mag deze eigen bijdrage van dat voordeel afgetrokken worden.

Sociaal. U betaalt geen sociale bijdragen op het privégebruik, maar uw werkgever moet er wél een solidariteitsbijdrage op betalen, die afhangt van de CO2-uitstoot. Op dit voordeel krijgt u geen vakantiegeld, maar er wordt wel rekening mee gehouden voor de opzegvergoeding.

En wat, als u ziek wordt?

Na een ziekteperiode (1 maand voor bedienden, 7 dagen voor arbeiders) vallen werknemers terug op een uitkering van het ziekenfonds. Ze bedraagt een percentage van uw (begrensd) loon, dat varieert naargelang de duur van de arbeidsongeschiktheid. Voor de ziekte-uitkering wordt enkel het loon in aanmerking genomen waarop sociale bijdragen werden betaald. Dubbel vakantiegeld telt niet mee. Hebt u een brutoloon onder de loongrens (euro 3693 per maand omgerekend naar de 5-dagenweek) en krijgt u daarnaast veel extralegale voordelen waarop geen sociale bijdragen worden ingehouden, dan houdt u er beter rekening mee dat uw uitkering enkel op uw loon zal berekend worden, niet op de voordelen!

Onkostenvergoeding

Uw werkgever betaalt u een onkostenvergoeding voor allerlei uitgaven zodat u daar geen onkostennota meer voor hoeft in te dienen. Dit kan een forfaitair bedrag zijn, een kilometervergoeding of een dagvergoeding.

Fiscaal. Een onkostenvergoeding is niet belastbaar. In principe is het bedrag ervan beperkt tot de bedragen waar de ambtenaren recht op hebben. Zo bedraagt de kilometervergoeding euro0,3026/ km en de dagvergoeding voor werknemers voor dienstverplaatsingen in België euro12,05 per dag. Voor buitenlandse dienstreizen gelden andere tarieven die afhangen van de bestemming. Voor forfaitaire onkostenvergoedingen moet het bedrag verantwoord kunnen worden.

Sociaal. U betaalt geen sociale bijdragen. Ook voor vakantiegeld en opzegvergoeding telt ze niet mee.

Woon-werk-vergoeding

U krijgt van uw werkgever een vergoeding voor uw woon-werkverkeer.

Fiscaal. Als u uw werkelijke beroepskosten aftrekt in uw belastingaangifte, dan wordt u op de woon-werkvergoeding volledig belast. Als u uw werkelijke kosten niet bewijst. In dat geval is het van belang hoe u naar het werk gaat. Gaat u met het openbaar vervoer, dan is het bedrag dat u zelf betaalde volledig vrijgesteld. Kreeg u méér terug van uw werkgever dan wat u zelf betaalde, dan wordt u op dat verschil belast. Maakt u geen gebruik van het openbaar vervoer, dan is de tegemoetkoming van uw werkgever slechts voor maximaal euro350 vrijgesteld (2009 en 2010). Als u het openbaar vervoer combineert met een ander vervoermiddel dan geldt er een combinatie van beide regelingen.

Sociaal. U moet geen sociale bijdragen betalen. De vergoeding wordt niet meegerekend voor het vakantiegeld en de opzegvergoeding.

Fietsvergoeding

De werkgever vergoedt u als u met de fiets naar het werk komt.

Fiscaal. U wordt niet belast als de vergoeding niet meer bedraagt dan euro0,20 per km (2009 en 2010). Dit geldt ook als u uw werkelijke beroepskosten bewijst. In principe kan een belastingvrije fietsvergoeding echter niet gecombineerd worden met de vrijstelling van een woon-werkvergoeding, hoewel dit volgens de minister toch kan als u een deel van het traject aflegt met de fiets (volledig vrijgesteld) en een deel met bijv. de auto (vrijgesteld voor max. euro350).

Sociaal. Als de fietsvergoeding niet groter is dan euro0,20 per km worden er geen sociale bijdragen op betaald. Ze telt niet mee voor vakantiegeld of opzegvergoeding.

Gunsttarieven

U kunt bij uw werkgever producten of diensten kopen tegen een prijsje.

Fiscaal. U moet geen belastingen betalen op de korting zolang u niet méér koopt dan wat u zelf nodig hebt en de producten niet onder de kostprijs verkocht worden. U wordt wel belast als u korting krijgt op duurzame goederen met een hoge waarde (lees: luxeproducten).

Sociaal. Op de korting zijn onder dezelfde voorwaarden geen sociale bijdragen verschuldigd als ze niet groter is dan 30 % van de normale verkoopprijs. Ze telt niet mee voor vakantiegeld en opzegvergoeding.

Meer voordelen = minder pensioen?

Voordelen zijn fiscaal interessant en op een aantal worden ook geen socialezekerheidsbijdragen ingehouden. Maar tellen ze mee voor uw pensioen? Of zal elk voordeel dat u nu krijgt, u later zuur opbreken?

Dirk Van Strijthem, director sociaal recht bij PricewaterhouseCoopers, legt uit.

Het principe: "Ons huidig pensioenstelsel is gebaseerd op het storten van bijdragen. Eenvoudig gezegd: enkel het loon waarop sociale bijdragen worden betaald, telt mee voor het latere pensioen."

De nuance: "In ons pensioensysteem zit ook een jaarlijkse loongrens ingebouwd: het loon van een bepaald jaar waarin u gewerkt hebt (of gelijkgestelde periodes zoals ziekte) wordt maar tot een bepaald plafond meegeteld voor het pensioen. Voor 2009 lag die loongrens op euro47.171. Al wat u daarboven verdiende, wordt niet meegerekend. Voor wie een loon heeft dat zich boven de grens bevindt, stelt de vraag zich dus niet. Het extra inkomen via één of meerdere voordelen telt toch niet mee voor zijn of haar pensioen. Dan bent u beter af met een extra inkomen waarop u geen belastingen of sociale bijdragen betaalt zodat u netto meer overhoudt."

En voor wie minder verdient: Anders is het voor wie een brutoloon heeft dat onder de loongrens zit. "Stel dat je als werknemer een niet-belast voordeel in natura krijgt van euro100 per maand. Dit geeft euro1200 per jaar. Als je dat in bruto had gekregen, dan had je euro1400 gekregen, want er komen nog vakantiegeld en een eindejaarspremie bij op die euro100. Van die 1400 bruto had je netto ongeveer euro650 overgehouden. Het pensioenbedrag dat deze euro1400 oplevert (het dubbele vakantiegeld telt niet mee voor het pensioen) is: euro 1300 x 1/45 x 75 % (of x 60 % voor een alleenstaande) = euro 21 per jaar.

Conclusie: dit extra bruto zou nog geen euro2 bruto extra maandelijks pensioen opleveren per gewerkt jaar. Als je een volledige loopbaan van 45 (!) jaren gewerkt hebt, zou je maximaal ongeveer euro90 bruto per maand pensioen verliezen. Stel dat je toch voor het bruto-inkomen kiest, dan heb je dus elk jaar euro550 (1200 - euro650) minder om later euro90 bruto per maand meer pensioen te krijgen."

De echte keuze: "De echte keuze is: kies ik voor een hoger netto vandaag, of voor een uitgesteld inkomen gebaseerd op een hoger bruto, maar waarop ik meestal tegen de grens van de 50 % belastingen betaal? Dit uitgestelde inkomen is dan ook nog eens onzeker, want wie zegt ons vandaag wat ons pensioen binnen 20 jaar zal voorstellen?"

De balans: "Uiteraard moet je opletten dat de balans niet overhelt. Als een groot stuk van uw loon opgebouwd is uit voordelen terwijl je brutoloon laag ligt, zou je bij langdurige ziekte, werkloosheid of pensioen wel eens kunnen schrikken. Zet dus waar dat kan een stukje van je extra netto-inkomen van vandaag opzij voor later!"

Onze partners