Een ongelukje in een winkel

13/03/08 om 00:00 - Bijgewerkt om 00:00

Een ongelukje in een winkel is vlug gebeurd. U bent een fractie van een seconde wat minder geconcentreerd en een peperdure vaas wordt omgetoverd tot tienduizend kristallen... scherven. Wie zal dat betalen?

Inhoud:

Bij een ongelukje in een winkel zijn er twee mogelijkheden: ofwel bent u het slachtoffer, ofwel bent u de dader. Maar is de dader altijd aansprakelijk? Of is de winkelier tegen dergelijke problemen verzekerd en mag u als klant op beide oren slapen? En hoe dwingt u een vergoeding af als de tegenpartij u niet wil vergoeden?

U bent het slachtoffer

Uiteraard wilt u vergoed worden voor de onkosten, het geleden ongemak en de materiële schade als u het slachtoffer bent van een ongeval in de winkel, zonder dat u zelf iets hebt misdaan. U vindt dat de uitbater dit allemaal moet betalen, dat is toch logisch! Maar is dat wel zo?

De aansprakelijkheid van de winkelier

Helaas is de praktijk minder eenvoudig dan u denkt. Heeft de winkeluitbater een fout gemaakt, dan moet hij inderdaad opdraaien voor de kosten. Uw taak bestaat er dan in, aan te tonen dat de winkelier wel degelijk een fout heeft gemaakt. Soms is de kans dat u daarin zult slagen reëel. Als er effectief een gladde plek in de winkel is bijvoorbeeld, of er slingeren zaken rond. Een winkelier moet ervoor zorgen dat er geen ongevallen kunnen gebeuren in zijn winkelruimte. Daartoe moet hij volgende voorzorgen nemen:

  • Mr. Proper! Hij moet niet te voorziene gevaren zo snel mogelijk neutraliseren. Resten van schoonmaakproducten, gevallen producten (glas, glibberige slablaadjes,...), lege verpakkingen en materialen moet hij opruimen.
  • Pas op voor het trapje! Zijn er blijvende gevaren, zoals een verraderlijke trap of een gevaarlijke trede, dan moet de winkelier dit duidelijk maken, bijvoorbeeld met een waarschuwingsbordje. Een verlaagd plafond moet hij signaleren met een geelzwarte streep. Doet hij dat niet en bezeert u zich, dan zal hij verantwoordelijk worden gesteld voor de eventuele schade die u lijdt.

Meestal zult u als klant in uw recht worden gesteld, maar absolute zekerheid hebt u niet. U moet immers ook uit uw doppen kijken. U moet, zoals dat in het juridische jargon heet ?de nodige voorzichtigheid in acht nemen" wanneer u door de winkel stapt. Gaat een klant een ruimte in die normaal niet voor hem toegankelijk is (een magazijn, een dienstlokaal,...) en valt hij over wat rommel, dan is dat vanzelfsprekend zijn eigen fout. De exploitant is dan niet verantwoordelijk.

Hoe reageert u het best?

Is de verantwoordelijke van de winkel bereid mee te werken, dan vraagt u om
samen met u een verklaring op te stellen. In deze verklaring beschrijft u de omstandigheden, de schade en de plaats van het ongeval. Kunt u een foto maken, dan is dat altijd mooi meegenomen.

Maak van deze verklaring een kopie (of stel ze in tweevoud op) zodat u over een exemplaar beschikt. Daarna stuurt de winkelier ze naar zijn verzekering.

VOORBEELD. De verklaring zou er als volgt kunnen uitzien.

Achterin de winkelruimte, ter hoogte van het groentestalletje, lag een platgelopen tomaat waarop ik ben uitgegleden. Op die plaats brandde een lichtpeertje van 60 watt dat een schaduw op de plaats van het ongeval wierp. Hierbij heb ik mijn linkerwijsvinger bezeerd en is mijn bril gebroken. De heer Van Middenstand, winkelverantwoordelijke en ikzelf, mevrouw/mijnheer X, hebben in onderling akkoord de omstandigheden van het ongeval en de schade vastgesteld. Dit onder alle voorbehoud en zonder enige nadelige erkentenis.

Handtekening + plaats en datum


Is er geen verantwoordelijke aanwezig of weigert hij zijn medewerking, noteer dan de namen en gegevens van mensen die willen getuigen. Bel ook de politie, zeker wanneer u gewond bent. Stuur nadien een aangetekende brief naar de supermarkt of winkel waar het ongeval zich voordeed. Daarin wijst u hen expliciet op hun aansprakelijkheid en stelt u hen in gebreke voor uw schade.

?Wees gerust, we zijn verzekerd!"

Doorgaans veroorzaken zulke ongelukjes niet veel heisa. De meeste winkeliers hebben een verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid afgesloten. De verzekeringsmaatschappij van de winkelier zal u dus zonder problemen vergoeden. Toch willen we uw aandacht vestigen op een aantal mogelijke discussiepunten.

Niet wettelijk verplicht! De meeste bonafide winkeliers hebben een dergelijke polis Burgerlijke Aansprakelijkheid maar het is niet wettelijk verplicht. Vraag bij de minste twijfel aan de uitbater of hij over zulke verzekering beschikt en -voor alle zekerheid - de naam van de verzekeringsmaatschappij of zijn agent.

Let op de termijnen! Doet een schadegeval zich voor, dan moet de uitbater tijdig aangifte doen. De termijn waarbinnen dit moet gebeuren, staat in principe in zijn verzekeringspolis vermeld. Doorgaans is dit 8 dagen na het ongeval. Wilt u zeker spelen, informeer dan na enkele dagen of hij zijn aangifte al heeft ingediend. Vraag het referte- of polisnummer zodat u eventueel zelf bij de maatschappij kunt controleren of er aangifte is gedaan. Waarom al die moeite? Als de exploitant niet tijdig aangifte deed, kan de verzekering weigeren te betalen en bent u de dupe.

De verzekering betaalt niet altijd! Dat de winkelier verzekerd is, betekent niet dat u automatisch vergoed wordt voor uw schade. De verzekeringsmaatschappij stelt voorwaarden. Vooral moet aangetoond worden dat de verantwoordelijke eigenaar van de zaak of een personeelslid in de fout is gegaan. De BA-uitbating zal enkel tussenkomen als samen aan de volgende vier voorwaarden is voldaan:
1. de uitbater of zijn personeel moet een fout hebben begaan
2. het slachtoffer moet lichamelijke of materiële schade opgelopen hebben
3. er moet een verband zijn tussen de fout en de schade
4. de fout moet gebeurd zijn tijdens en door de uitoefening van het beroep.

Ligt de fout bij de uitbater of zijn personeel, dan komt de BA-uitbating zonder problemen tussen. Het tapijt waarover uw schoonmoeder in een winkel struikelde bijvoorbeeld mocht niet losliggen, punt aan de lijn. Hier is geen discussie mogelijk. Struikelt schoonmama echter uit pure onhandigheid over haar paraplu, dan is het best mogelijk dat de verzekering niet tussenkomt. Let wel, dit is het principe maar er bestaan verzekeringspolissen BA-uitbating in alle maten en gewichten.

Komt de verzekeringsmaatschappij niet over de brug, dan kunt u het best de winkelier dagvaarden voor de rechter (de vrederechter of de rechter in eerste aanleg - zie verder). Contacteer een advocaat en ga na of u zelf verzekerd bent voor rechtsbijstand.

Wat als de winkelier niet verzekerd is?

Als de winkelier geen BA-verzekering gesloten heeft, zijn er 2 mogelijkheden:

  • Hebt u geen lichamelijke schade, dan stapt u naar de rechter. Bedraagt de schade minder dan ? 1860, naar de vrederechter. Gaat het om een groter bedrag, dan moet u naar de rechter van eerste aanleg.
  • Hebt u wel lichamelijke schade, dan dient u een klacht in bij de politie.

"Niet verantwoordelijk voor gebeurlijke ongevallen"

Vaak hangt in winkels een bordje met de tekst: "De directie is niet verantwoordelijk voor gebeurlijke ongevallen". Als een klant dan gaat klagen over één of ander ongevalletje, verwijst de winkelier - met enig leedvermaak - prompt naar het bordje. "Zoals u ziet zijn we niet verantwoordelijk, mevrouw." Is dat dan het einde van de discussie? Neen, helemaal niet! De winkelier kan zich namelijk niet verschuilen achter bordjes waarmee hij zijn verantwoordelijkheid probeert te ontlopen. Als hij een fout heeft begaan, is en blijft hij verantwoordelijk. En dat is maar goed ook want anders zouden bordjes zoals "Opgepast voor rollende tomaten" in een groentewinkel of "Kijk uit voor vallende boeken" in een boekhandel schering en inslag worden!

Terug naar begin

U bent de dader

U winkelt in een warenhuis en stoot toevallig met uw winkelwagentje tegen enkele flessen sterkedrank. Of u schat de bocht verkeerd in en ramt een kristallen vaas. Moet u uw portemonnee bovenhalen?

Uw gezond verstand...

Als u iets van een geringe waarde breekt, zal de winkeluitbater u daar meestal niet op aankijken. Breekt u echter iets van waarde, dan zal hij zich wellicht niet zo soepel opstellen en een vergoeding eisen.
In dergelijke omstandigheden luidt regel één: laat u niet overdonderen, want u hoeft niet altijd te betalen!

Uw fout niet? Niet betalen!
Om uit te maken of u al dan niet moet betalen, moet men terugvallen op artikel 1382 van het burgerlijk wetboek.

Samengevat komt het erop neer dat de klant die een fout heeft begaan waardoor de winkelier schade heeft geleden, hiervoor moet betalen. Helaas is het begrip fout niet makkelijk te omschrijven. Baseer u gewoon op uw gezond verstand. Volgens de rechter begaat u een fout als u zich niet als een normaal, zorgvuldig persoon gedraagt, m.a.w. ?als een goede huisvader of huismoeder".

Hou er wel rekening mee dat zelfs een goede huisvader niet perfect is. Als u bijv. toevallig met uw winkelwagentje tegen een rek stoot begaat u in principe geen fout!

Voorspelbaar? Niet betalen!

Ook de winkelier moet zich gedragen als een normaal, zorgvuldig handelaar. Doet hij dit niet, dan moet hij instaan voor de schade. Wanneer gaat de handelaar zoal in de fout? Wanneer hij breekbare voorwerpen op plaatsen zet waar ze makkelijk omgestoten kunnen worden (bijvoorbeeld op een hoek van een winkelrek), zodat problemen voorspelbaar worden. Hij moet er ook voor zorgen dat de rekken stevig genoeg zijn, zodat er geen producten uitvallen als u er toevallig met uw winkelwagentje tegen botst. Enhij moet ervoor zorgen dat de klanten gemakkelijk aan de waren kunnen, zonder gevaar. Staat er geen laddertje of krukje en valt het product uit uw handen naar beneden, dan treft u in principe geen schuld.

Het is niemands fout!

We weten het allemaal: in het leven is iets zelden zwart of wit. Wanneer het niet zo duidelijk is wie er een fout heeft begaan of als beide partijen een fout begingen, dan zoekt u het best naar een minnelijke oplossing.
Houd er rekening mee dat u in een comfortabele positie zit om te onderhandelen, zeker als het om een klein bedrag gaat. U kunt voorstellen dat ieder de helft betaalt, of om in elk geval een ander product aan te kopen. Als de handelaar niet op uw redelijk voorstel wil ingaan, dan kunt u simpelweg de discussie staken. De kans dat hij u voor enkele tientallen (of zelfs honderden) euro's voor de rechtbank zal dagen, lijkt klein.

Laat u niet intimideren!

Dreigt een oververhitte handelaar met de politie, blijf dan kalm en besef dat u als consument bepaalde rechten hebt. U bent geen misdadiger!

  • Meestal zijn de winkeliers wel degelijk van goede wil en is er geen probleem.
  • Hebt u als klant een probleem veroorzaakt of bent u onzorgvuldig geweest, dan heeft de winkelier het volste recht om daarvoor een vergoeding te vragen. Maar hij mag u enkel laten opdraaien voor de werkelijke schade.
  • Weet dat u enkel moet betalen als u werkelijk een fout hebt gemaakt.
  • Overhandig uw identiteitskaart alleen aan de politie, niet aan een winkelbediende.

... en daarna uw verzekering

Als u zelf over een gezinspolis beschikt, kunt u de schade aangeven bij uw verzekeringsmaatschappij. Er is evenwel een franchise van ongeveer ? 177 (het bedrag dat u altijd zelf moet betalen) maar van de resterende... ? 50.000 voor die kristallen vaas, bent u dan tenminste verlost!

Terug naar begin

Onze partners