Vrije Tijd

Inhoud:

• Een bezoekje aan de huisarts
• Even langs de tandarts
• Bescherming door vaccinatie
• Malariapreventie tijdig starten
• Vermijd oververmoeid te vertrekken
• Gekweld door reisziekte
• Jet-lag en andere vliegongemakken 
• Darmproblemen
• Zon en zee
• De reisapotheek
• Op reis met een voedselallergie
  

Vakantie… heerlijk nietsdoen! Prima, maar dat ontslaat je niet van bepaalde gezondheidsvoorschriften. Wie medicijnen neemt, een dieet volgt of bepaalde oefeningen moet doen, is daar tijdens de vakantie niet van vrijgesteld. En wil je ten volle van je vakantie genieten, dan mag je ook een aantal andere voorzorgsmaatregelen niet over het hoofd zien. Een goede voorbereiding van een 'gezonde' vakantie start zo'n vier tot zes weken voor het vertrek.

Een bezoekje aan de huisarts

Wie voor langere tijd vertrekt, naar een afgelegen gebied gaat of van plan is om zich tijdens zijn vakantie helemaal uit te leven in één of andere sportieve activiteit, doet er goed aan even bij zijn arts binnen te wippen. Deze kan je algemene gezondheidstoestand beoordelen, gericht advies geven en helpen bij de samenstelling van een reisapotheek 'op maat'.

Gebruikt u regelmatig medicijnen, dan neemt u best twee volledige sets mee van alle medicatie die u tijdens de reis zal nodig hebben. De ene set gaat in de handbagage (Houd wel rekening met de geldende beperkingen voor vloeistoffen in de handbagage!), de andere in de reiskoffer. Raakt één van beide verloren of loopt de reis door onvoorziene omstandigheden langer uit dan gepland, dan komt u alleszins niet in verkort van geneesmiddelen.

Terug naar begin

Gezond op reis

Inhoud:

• Een bezoekje aan de huisarts
• Even langs de tandarts
• Bescherming door vaccinatie
• Malariapreventie tijdig starten
• Vermijd oververmoeid te vertrekken
• Gekweld door reisziekte
• Jet-lag en andere vliegongemakken 
• Darmproblemen
• Zon en zee
• De reisapotheek
• Op reis met een voedselallergie
  

Vakantie… heerlijk nietsdoen! Prima, maar dat ontslaat je niet van bepaalde gezondheidsvoorschriften. Wie medicijnen neemt, een dieet volgt of bepaalde oefeningen moet doen, is daar tijdens de vakantie niet van vrijgesteld. En wil je ten volle van je vakantie genieten, dan mag je ook een aantal andere voorzorgsmaatregelen niet over het hoofd zien. Een goede voorbereiding van een 'gezonde' vakantie start zo'n vier tot zes weken voor het vertrek.

Een bezoekje aan de huisarts

Wie voor langere tijd vertrekt, naar een afgelegen gebied gaat of van plan is om zich tijdens zijn vakantie helemaal uit te leven in één of andere sportieve activiteit, doet er goed aan even bij zijn arts binnen te wippen. Deze kan je algemene gezondheidstoestand beoordelen, gericht advies geven en helpen bij de samenstelling van een reisapotheek 'op maat'.

Gebruikt u regelmatig medicijnen, dan neemt u best twee volledige sets mee van alle medicatie die u tijdens de reis zal nodig hebben. De ene set gaat in de handbagage (Houd wel rekening met de geldende beperkingen voor vloeistoffen in de handbagage!), de andere in de reiskoffer. Raakt één van beide verloren of loopt de reis door onvoorziene omstandigheden langer uit dan gepland, dan komt u alleszins niet in verkort van geneesmiddelen.

Terug naar begin

Even langs de tandarts

Ook een bezoekje aan de tandarts is vaak geen overbodige luxe als u uw vakantie niet wilt laten vergallen door kiespijn. Wie een bril draagt doet er goed aan een reserve-exemplaar mee te nemen. Lensdragers moeten ervoor zorgen voldoende lensvloeistoffen bij zich te hebben.

Mensen met een pacemaker doen er goed aan vooraf de batterijen te laten controleren. Het lijkt allemaal zeer voor de hand liggend, maar in de - vaak overhaaste - reisvoorbereiding worden deze dingen al te vaak over het hoofd gezien.

Terug naar begin

Bescherming door vaccinatie

Wie een verre reis maakt, moet tijdig denken aan de nodige vaccinaties. Vaccinatie is immers een manier om kunstmatig weerstand tegen ziekten op te bouwen en daardoor besmetting te voorkomen. Maar dat opbouwen van weerstand vergt tijd en dus mag de vaccinatie niet te laat gebeuren.

Welke vaccinaties u nodig hebt, hangt af van uw reisbestemming, of u al dan niet avontuurlijk gaat reizen en of het een rust- of een actieve vakantie wordt. Vaccinaties die voor heel wat landen aanbevolen worden, zijn: DTP (difterie, tetanus en kinkhoest), polio, tyfus en hepatitis A.

Wie de drie basisinentingen van een DTP-vaccinatie heeft gehad, zou in feite in alle omstandigheden om de 10 tot 15 jaar een herhalingsvaccinatie moeten krijgen.

Andere inentingen die in bepaalde gevallen aanbevolen zijn: hepatitis B, meningitis (hersenvliesontsteking), rabiës (hondsdolheid) en gele koorts. Deze laatste inenting is in een aantal landen zelfs verplicht. In dat geval laat u het vaccin best toedienen in een erkend vaccinatiecentrum, dat u meteen een officieel vaccinatieattest kan afleveren. Berg dit op bij uw reisdocumenten in uw handbagage zodat u het, indien nodig, meteen aan de douanebeambte kunt voorleggen. Inlichtingen over verplichte en wenselijke vaccinaties kunt u steeds bekomen bij de TravelPhone van het Instituut voor Tropische Geneeskunde op het nummer 0900-10110 (€0,45/min 24/24 uur).

Terug naar begin

Malariapreventie tijdig starten 

Een andere dreiging bij een tropenreis is malaria of moeraskoorts. Tegen deze ziekte bestaat helaas nog geen vaccin. Malaria wordt overgedragen door een mug die zelf besmet is geraakt door het prikken van een persoon met malaria. Er bestaan diverse vormen van malaria die door verschillende parasieten worden veroorzaakt.

De beste preventieve maatregel bestaat er natuurlijk in te voorkomen dat u door een malariamuskiet gestoken wordt. Dat gebeurt haast uitsluitend tussen valavond en de ochtend.

• Draag daarom na het intreden van de schemering bedekkende kleding, sokken en gesloten schoenen.
• Smeer de onbedekte huid regelmatig in met een insectenwerend middel.
• Gebruik tijdens de nacht een muskietennet.
• Muskieten houden niet van airconditioning. Dus als die aanwezig is, maak er dan gebruik van.

Maar een insectenbeet is natuurlijk nooit helemaal te voorkomen. Daarom is het nodig preventief medicijnen te slikken tegen deze tropische ziekte. Welke tabletten het meest geschikt zijn, hangt af van het gebied waar u heen reist. Veel parasieten hebben immers al een resistentie tegen deze middelen opgebouwd. Denk eraan dat u deze medicatie ruim voor uw vertrek moet beginnen nemen en ook nog minstens vier weken na terugkeer moet voortzetten. Helaas biedt geen enkele medicatie 100 % bescherming. Krijgt u tijdens of tot een half jaar na uw terugkeer uit de tropen een grieperig gevoel met spier- en gewrichtspijn, gevolgd door hoge koorts, die regelmatig terug opduikt, raadpleeg dan meteen een arts en vertel dat u naar een tropisch gebied bent geweest.

Terug naar begin

Vermijd oververmoeid te vertrekken

Voor het grote vertrek, moet er helaas meestal nog heel wat gebeuren. Op het werk moeten nog allerlei dringende dingen afgehandeld worden, thuis moet er gewast en geplast worden, de dieren moeten een onderkomen hebben tijdens de vakantie, de tuin moet nog een beurt krijgen enz. Resultaat: we vertrekken oververmoeid op reis en hebben zowat de helft van onze vakantie nodig om te bekomen. Ook hier geldt weer de gulden regel: begin tijdig aan de voorbereiding. Wie oververmoeid vertrekt, vraagt om problemen. U bent sneller van de kaart door jet-lag, gevoeliger voor reisziekte en vatbaarder voor allerlei infecties.

Terug naar begin

Gekweld door reisziekte 

Reisziekte kan soms een serieuze domper zetten op de vakantievreugde. Misselijkheid, duizeligheid, braken, slaperigheid en transpiratie bederven de pret. Er bestaan een aantal doeltreffende geneesmiddelen tegen reisziekte. Denkt er echter aan dat u deze tijdig voor uw vertrek moet innemen en niet wanneer u de eerste tekens van reisziekte voelt.

Een aantal kleine trucjes leveren soms ook heel goede resultaten op.

• Reis steeds in het stabielste deel van het vervoermiddel: vooraan in de wagen of de bus, tussen de vleugels van het vliegtuig of in het midden van een schip.
• Speel geen spelletjes en lees niet tijdens de trip.
• Eet met regelmatige tussenpozen kleine porties, drink voldoende, maar wees alleszins matig met alcohol en caffeïnehoudende dranken.
• Zorg dat je voldoende frisse lucht krijgt en sluit je ogen of kijk ver voor je uit naar de horizon.

  Terug naar begin

Jet-lag en andere vliegongemakken

Het tijdsverschil tussen de plaats van vertrek en aankomst kan het slaap-waakritme verstoren, de zogenaamde jet lag. Als u naar het oosten reist, zijn die problemen groter dan wanneer u in westelijke richting gaat. Het gevolg is dat u de eerste dagen slaapproblemen hebt, u zich moeilijk kan concentreren en uw maag en darmen durven opspelen. Hoe sneller u zich aanpast aan het ritme van het land van bestemming, hoe sneller u over deze problemen heen bent. Het minste last geven vluchten waarbij u 's avonds toekomt, zodat u meteen kan gaan slapen.

Voldoende drinken tijdens de vlucht is een absolute noodzaak. De luchtvochtigheid in vliegtuigen is immers erg laag, zodat u heel snel vocht verliest, wat op zich al problemen kan geven.

Vliegtuigreizen kunnen trouwens nog andere ongemakken geven. Als het vliegtuig opstijgt en daalt kan het drukverschil een onaangename, soms zelfs pijnlijke invloed hebben op de trommelvliezen. Slikken, geeuwen of kauwgom kauwen kan dit probleem verlichten.

De geringe luchtvochtigheid in het vliegtuig kan ook oogproblemen geven, zeker bij lensdragers. Daarom is het nuttig steeds kunsttranen (die verkocht worden in dosissen voor één toepassing) bij de hand te hebben.

Tracht tijdens de reis regelmatig even beweging te nemen om problemen met de bloedcirculatie in de benen te voorkomen. Denk eraan dat alcohol deze problemen in de hand werkt!

Terug naar begin

Darmproblemen

Eenmaal in uw paradijselijke vakantieoord toegekomen, mag u gerust volop genieten. Maar laat de pret niet bederven door al te nonchalant om te springen met de hygiëne. En let vooral op wat u eet en drinkt. Laat u niet verleiden door mooi helder water, zelfs al wordt dit door de plaatselijke bevolking gretig gedronken. Zij zijn door de jaren heen resistent geworden tegen bepaalde kiemen, die bij ons wel heel wat narigheid kunnen veroorzaken. Drink dus steeds water uit een - ongeopende! - fles en gebruik dit ook om uw tanden te poetsen. Is er geen flessenwater voorhanden, dan moet u het water minstens vijf minuten flink later doorkoken.

Plant u een avontuurlijke reis, dan kunt u bij de apotheker chloortabletten of -druppels kopen om het water te ontsmetten. Gebruik nooit ijsblokjes waarvan u niet weet met welk water ze bereid werden.

Rauwe voeding en onvoldoende gebakken vlees en vis zijn ten allen prijze te vermijden. Hetzelfde geldt overigens voor niet-gepasteuriseerde melk en - wat zeker niet altijd even gemakkelijk is - ijsjes waarvan u de herkomst niet kent. Let vooral op met alles wat u op markten en bij straatventers koopt. Zo'n fris stuk watermeloen kan er heel verleidelijk uitzien, maar weet u wel hoe lang het er al ligt en hoeveel insecten er sindsdien al even op geland zijn. Koop liever fruit en groenten die u kunt schillen.

Ondanks al deze goede raadgevingen krijgt zo'n 30 tot 50 % van alle reizigers naar de (sub)tropen last van reizigersdiarree. Meestal is dit een onschuldig ongemak dat na enkele dagen spontaan overgaat. Maar door de diarree verliest u heel wat vochten zouten. Indien u dat verlies niet voldoende compenseert, riskeert u uitdroging. Drink daarom 3 tot 5 liter per 24 uur ORS (orale rehydratatie oplossing, een product dat u koopt bij de apotheker en oplost in mineraalwater) of en zelfgemaakte mengeling van 5 koffielepels suiker en een halve koffielepel zout per liter mineraalwater. Eet daarbij meerdere kleine maaltijden op basis van rijst, deegwaren of geroosterd brood.

Mocht de diarree te hinderlijk zijn (tijdens verplaatsingen bv.) dan kunt u steeds een geneesmiddel tegen diarree innemen. Gebruik dit echter nooit langer dan 48 uur. Is de diarree na deze periode niet verdwenen, dan moet u een arts raadplegen die eventueel een behandeling met specifieke antibiotica kan voorschrijven. Hetzelfde geldt wanneer de ontlasting bloederig of slijmerig is of wanneer je ook koorts maakt.

Terug naar begin

Zon en zee

Het zonnetje kan zo heerlijk zijn en het is leuk om met een mooi kleurtje van vakantie terug te komen. Maar zonnen is niet zonder gevaar. Daarom moet u altijd een aangepaste zonnecrème met een hoge beschermingsfactor gebruiken, ook op je lippen en oorschelpen!. Denk er echter aan dat geen enkele crème volledige bescherming biedt. Matigheid blijft dus geboden, zeker de eerste dagen. Zout op de huid, maakt deze extra gevoelig. Spoel de huid daarom af na het zwemmen in zee en droog u goed af. Breng ook meteen terug zonnecrème aan.

Smeer u na het zonnebaden steeds in met een goede aftersun. En raakt u toch verbrand, gun uw huid dan zeker enkele dagen rust. Bij pijnlijke verbranding kan een bad met lauw of koud water verlichting brengen.

Tracht de warmste uren tussen 11 en 15 uur uit de zon te blijven. Niet alleen de zon, maar ook de hitte kan immers aardig wat problemen geven. Bescherm uw hoofd met een hoed met brede rand en draag lichtgekleurde kleding.

Drink veel, zelfs als u geen dorst hebt, eet niet te zwaar en zoek regelmatig de schaduw op. Raakt iemand toch door de hitte bevangen en voelt die zich misselijk en duizelig, breng die persoon dan zo snel mogelijk naar een schaduwrijke, koele plek en probeer hem regelmatig kleine hoeveelheden water te doen drinken.

Als u een duik in zee wil nemen, doet u er goed aan eerst na te gaan of baden op die plek toegestaan is. Draag watersandalen om te voorkomen dat u per ongeluk op een zee-egel of een ander akelig dier trapt. Kwallenbeten zijn meestal niet erg gevaarlijk, maar kunnen wel een jeukende, branderige plek veroorzaken. Deppen met azijn helpt om het kwallengif te neutraliseren. De plaatselijke bevolking kent meestal de gevaren in de eigen streek het best. Sla hun raadgevingen niet in de wind!

Laat u door dit alles echter zeker niet afschrikken. Vakantie is en blijft in de eerste plaats immers lekker genieten, uit de dagelijkse sleur breken, andere mensen en culturen leren kennen. Vergeet dat vooral niet!

Terug naar begin

De reisapotheek

Een reisapotheek stel je best samen in functie van je eigen gezondheidstoestand, de plaats waar je naartoe gaat en het soort vakantie dat je plant: een zonvakantie, een actieve reis, een avontuurlijke trip. Uw huisarts of uw apotheker kunnen u hierbij waardevolle adviezen geven.

Een basisreisapotheek omvat minstens volgende dingen:

• een verbandtrommel met een ontsmettingsmiddel, steriel gaasverband, crepe-windels, gaaswindels, verbandhaakjes en veiligheidsspelden, kleefpleisters, een schaar en een splinterpincet.
• een koortsthermometer
• tabletten tegen pijn en/of koorts (vb. paracetamol)
• een middel tegen keelpijn
• een middel tegen reisziekte
• een middel tegen spijsverteringsstoornissen
• een middel tegen diarree
• bloedstelpende watten en gewone watten
• wondhelende zalf
• zalf tegen allergie, insectenbeten en brandwonden
• zalf tegen verstuikingen en blauwe plekken
• een insectenwerend preparaat, bij voorkeur op basis van DEET
• ontsmettende oogzalf
• zonnecrème en beschermingsstick voor de lippen
• ORS (oral rehydratation salts) om vocht en zoutverlies te compenseren

Naargelang uw bestemming moet u hier de nodige middelen aan toevoegen zoals:

• de voorgeschreven preventieve malariabehandeling
• antibiotica...

Vergeet niet een voldoende hoeveelheid van uw gebruikelijke medicatie mee te nemen. Neem ook de bijsluiters mee zodat u deze eventueel aan een lokale arts kunt tonen als u in uw bestemmingsoord gezondheidsproblemen mocht krijgen.

Vraag aan uw arts een (liefst Engelstalig) attest voor de geneesmiddelen die u regelmatig moet nemen. De invoer van bepaalde sterke pijnstillende middelen is in sommige landen immers aan regels gebonden. Hetzelfde geldt als u injectiespuiten en naalden meeneemt. Steek deze attesten bij uw reisdocumenten in uw handbagage.

Terug naar begin