Recht & Geld

Op de vraag of de euro zal blijven bestaan, antwoordde Edwin De Boeck overtuigd: “Ja zeker. We zitten momenteel in een fase waarin de politiek zijn weg aan het zoeken is, zowel in België, als in Europa. De obligatiemarkten reageren op dit ogenblik zeer nerveus, vooral onder invloed van Italië. Als dat land erin slaagt zijn overheidsschulden onder controle te krijgen, dan kunnen we mogelijk zelfs een licht positieve evolutie verwachten. Maar daarover bestaat vandaag veel twijfel en leidt bijvoorbeeld in Italië tot rentevoeten van 6-7%. Zoiets kan niet blijven duren.

De nieuwe regeringen, zowel in ons land als in een aantal andere Europese landen, waaronder Italië, zullen duidelijk moeten maken dat het hen menens is met het aanpakken van de staatsschuld, pas dan zal er opnieuw een rentedaling komen. Het is nu echt een kwestie geworden van ‘moeten’, opgelegd door de financiële markten, of de politici dat nu willen of niet. We zijn nog niet in de situatie van Griekenland en Italië beland, maar tegen Kerstmis zouden we toch echt een nieuwe regering moeten hebben, met een programma met geloofwaardige hervormingen.

De rentestijging is echter geen Belgisch fenomeen, maar een algemeen Europees verschijnsel omdat het wantrouwen buiten Europa erg groot is.”

Een land van spaarders

Wat zijn de sterke en de zwakke punten van ons land, wilde Daan Killemaes weten. Edwin De Boeck: “België is een land van spaarders. De Belgische gezinnen behoren tot de rijkste van Europa. Sinds de devaluatie van de Belgische frank in 1982 hebben wij overschotten op de betalingsbalans. De Belgische economie heeft geen schulden ten opzicht van het buitenland.

Maar de overheid heeft schulden en om die te saneren zal ze vanzelfsprekend maatregelen nemen die de Belgen en de Belgische bedrijven zullen voelen. Het zou schadelijk zijn als de overheid het te veel gaat zoeken in de richting van hogere belastingen. De belastingen bedragen in België reeds 48% van het brute nationaal product, daar waar het Europese gemiddelde ronde de 40% ligt.”

Pensioenleeftijd moet omhoog

Moet de pensioenleeftijd opgetrokken worden naar bijvoorbeeld 67 jaar zoals onder meer in Nederlands reeds het geval is? Edwin De Boeck: “Onze wettelijke pensioenleeftijd ligt op 65 jaar, maar het probleem is dat de effectieve pensioenleeftijd, m.a.w. de leeftijd waarop iemand de arbeidsmarkt verlaat, gemiddeld op 59 jaar ligt. Het Europese gemiddelde ligt 2,5 jaar hoger. Er zou dus in de eerste plaats moeten gewerkt worden aan het verhogen van de effectieve pensioenleeftijd, door bijvoorbeeld de leeftijd waarop men met vervroegd pensioen kan gaan op te trekken van 60 naar 62 jaar. Of door de mensen met het systeem van een pensioenmalus te ontmoedigen om voor hun 65ste met pensioen te gaan.

Op termijn zal ook de effectieve pensioenleeftijd moeten worden opgetrokken. De pensioenleeftijd van 65 jaar werd aan het begin van vorige eeuw vastgelegd, toen er nog maar enkel sprake was van pensioen voor mannen en die hadden op dat moment een gemiddelde levensverwachting van 63 jaar. De meesten haalden dus niet eens de pensioenleeftijd. Nu is de levensverwachting 82-83 jaar voor mannen en genieten ook meer en meer vrouwen, na een arbeidsloopbaan, een pensioen. Het spreekt voor zich dat de pensioenleeftijd aangepast zal moeten worden opdat het systeem haalbaar zou blijven.

Maar we mogen ook niet over het hoofd zien dat er nu senioren zijn die nog heel actief zijn en die graag zouden willen blijven werken na hun 65 jaar. Dat kan nu haast niet omdat we in een systeem zitten van alles of niets. Ook op dat vlak zouden aanpassingen moeten worden gedaan zodat, wie dat wil, langer aan de slag kan blijven. En die mensen zouden dan een pensioenbonus moeten krijgen.”

Is een recessie te vermijden?

Edwin De Boeck: “We merken zowel op de beurs, als in de economie dat het vertrouwen op korte tijd snel gedaald is. De cijfers voor het laatste trimester van dit jaar zullen uitwijzen dat de economie een beetje gekrompen is. De hervormingen zullen daar niet onmiddellijk een invloed op hebben, dus ik verwacht volgend jaar nog een lichte recessie. Die zal niet zo groot zijn als eind 2008-begin 2009, maar misschien wel voelbaarder.

Toen waren het vooral de banken en bedrijven die de crisis sterk gevoeld hebben. Nu zouden de beleidsbeslissingen er wel eens voor kunnen zorgen dat de gezinnen de gevolgen sterker zullen voelen. Hoe lang die crisis zal duren, is moeilijk voorspelbaar. Dat hangt vooral af van het geloof in de Europese politiek. De Europese Unie moet meer een politieke unie worden, dan zullen we er geraken. Maar we zien momenteel dat dat een proces is met vallen en opstaan en dat zal ongetwijfeld nog een tijd duren. De meeste Europese economieën zullen nog heel wat jaren een zeer trage economische groei kennen.”

Beleggingsadvies

Waarin moet de Belgische spaarder nog beleggen? Edwin De Boeck: “Van financiële beleggingen moeten in de nabije toekomst geen hoge rendementen worden verwacht. Diversifiëren is het belangrijkste advies. En daarbij ook beleggen in groeimarkten, bijvoorbeeld in Azië. Die zullen toch nog een tweetal decennia blijven groeien. Voor het overige: zeer conservatief omspringen met spaargeld, het vooral beschermen tegen de inflatie.

De goudprijs is momenteel al hoog, dus daarin beleggen is niet echt raadzaam. Wat de vastgoedmarkt betreft zitten we in een moeilijke situatie. In tegenstelling tot andere landen, zijn de prijzen in België niet gezakt. Hier moeten geen forse stijgingen meer verwacht worden, maar het blijft een goede belegging. Ook vastgoedcertificaten zijn dat omdat die meer bestand zijn tegen inflatie. Maar als je vraagt of er nog echt veilige beleggingen bestaan, moet ik nee antwoorden.”

2012 zal gekenmerkt worden door een lichte recessie

Op de vraag of de euro zal blijven bestaan, antwoordde Edwin De Boeck overtuigd: “Ja zeker. We zitten momenteel in een fase waarin de politiek zijn weg aan het zoeken is, zowel in België, als in Europa. De obligatiemarkten reageren op dit ogenblik zeer nerveus, vooral onder invloed van Italië. Als dat land erin slaagt zijn overheidsschulden onder controle te krijgen, dan kunnen we mogelijk zelfs een licht positieve evolutie verwachten. Maar daarover bestaat vandaag veel twijfel en leidt bijvoorbeeld in Italië tot rentevoeten van 6-7%. Zoiets kan niet blijven duren.

De nieuwe regeringen, zowel in ons land als in een aantal andere Europese landen, waaronder Italië, zullen duidelijk moeten maken dat het hen menens is met het aanpakken van de staatsschuld, pas dan zal er opnieuw een rentedaling komen. Het is nu echt een kwestie geworden van ‘moeten’, opgelegd door de financiële markten, of de politici dat nu willen of niet. We zijn nog niet in de situatie van Griekenland en Italië beland, maar tegen Kerstmis zouden we toch echt een nieuwe regering moeten hebben, met een programma met geloofwaardige hervormingen.

De rentestijging is echter geen Belgisch fenomeen, maar een algemeen Europees verschijnsel omdat het wantrouwen buiten Europa erg groot is.”

Een land van spaarders

Wat zijn de sterke en de zwakke punten van ons land, wilde Daan Killemaes weten. Edwin De Boeck: “België is een land van spaarders. De Belgische gezinnen behoren tot de rijkste van Europa. Sinds de devaluatie van de Belgische frank in 1982 hebben wij overschotten op de betalingsbalans. De Belgische economie heeft geen schulden ten opzicht van het buitenland.

Maar de overheid heeft schulden en om die te saneren zal ze vanzelfsprekend maatregelen nemen die de Belgen en de Belgische bedrijven zullen voelen. Het zou schadelijk zijn als de overheid het te veel gaat zoeken in de richting van hogere belastingen. De belastingen bedragen in België reeds 48% van het brute nationaal product, daar waar het Europese gemiddelde ronde de 40% ligt.”

Pensioenleeftijd moet omhoog

Moet de pensioenleeftijd opgetrokken worden naar bijvoorbeeld 67 jaar zoals onder meer in Nederlands reeds het geval is? Edwin De Boeck: “Onze wettelijke pensioenleeftijd ligt op 65 jaar, maar het probleem is dat de effectieve pensioenleeftijd, m.a.w. de leeftijd waarop iemand de arbeidsmarkt verlaat, gemiddeld op 59 jaar ligt. Het Europese gemiddelde ligt 2,5 jaar hoger. Er zou dus in de eerste plaats moeten gewerkt worden aan het verhogen van de effectieve pensioenleeftijd, door bijvoorbeeld de leeftijd waarop men met vervroegd pensioen kan gaan op te trekken van 60 naar 62 jaar. Of door de mensen met het systeem van een pensioenmalus te ontmoedigen om voor hun 65ste met pensioen te gaan.

Op termijn zal ook de effectieve pensioenleeftijd moeten worden opgetrokken. De pensioenleeftijd van 65 jaar werd aan het begin van vorige eeuw vastgelegd, toen er nog maar enkel sprake was van pensioen voor mannen en die hadden op dat moment een gemiddelde levensverwachting van 63 jaar. De meesten haalden dus niet eens de pensioenleeftijd. Nu is de levensverwachting 82-83 jaar voor mannen en genieten ook meer en meer vrouwen, na een arbeidsloopbaan, een pensioen. Het spreekt voor zich dat de pensioenleeftijd aangepast zal moeten worden opdat het systeem haalbaar zou blijven.

Maar we mogen ook niet over het hoofd zien dat er nu senioren zijn die nog heel actief zijn en die graag zouden willen blijven werken na hun 65 jaar. Dat kan nu haast niet omdat we in een systeem zitten van alles of niets. Ook op dat vlak zouden aanpassingen moeten worden gedaan zodat, wie dat wil, langer aan de slag kan blijven. En die mensen zouden dan een pensioenbonus moeten krijgen.”

Is een recessie te vermijden?

Edwin De Boeck: “We merken zowel op de beurs, als in de economie dat het vertrouwen op korte tijd snel gedaald is. De cijfers voor het laatste trimester van dit jaar zullen uitwijzen dat de economie een beetje gekrompen is. De hervormingen zullen daar niet onmiddellijk een invloed op hebben, dus ik verwacht volgend jaar nog een lichte recessie. Die zal niet zo groot zijn als eind 2008-begin 2009, maar misschien wel voelbaarder.

Toen waren het vooral de banken en bedrijven die de crisis sterk gevoeld hebben. Nu zouden de beleidsbeslissingen er wel eens voor kunnen zorgen dat de gezinnen de gevolgen sterker zullen voelen. Hoe lang die crisis zal duren, is moeilijk voorspelbaar. Dat hangt vooral af van het geloof in de Europese politiek. De Europese Unie moet meer een politieke unie worden, dan zullen we er geraken. Maar we zien momenteel dat dat een proces is met vallen en opstaan en dat zal ongetwijfeld nog een tijd duren. De meeste Europese economieën zullen nog heel wat jaren een zeer trage economische groei kennen.”

Beleggingsadvies

Waarin moet de Belgische spaarder nog beleggen? Edwin De Boeck: “Van financiële beleggingen moeten in de nabije toekomst geen hoge rendementen worden verwacht. Diversifiëren is het belangrijkste advies. En daarbij ook beleggen in groeimarkten, bijvoorbeeld in Azië. Die zullen toch nog een tweetal decennia blijven groeien. Voor het overige: zeer conservatief omspringen met spaargeld, het vooral beschermen tegen de inflatie.

De goudprijs is momenteel al hoog, dus daarin beleggen is niet echt raadzaam. Wat de vastgoedmarkt betreft zitten we in een moeilijke situatie. In tegenstelling tot andere landen, zijn de prijzen in België niet gezakt. Hier moeten geen forse stijgingen meer verwacht worden, maar het blijft een goede belegging. Ook vastgoedcertificaten zijn dat omdat die meer bestand zijn tegen inflatie. Maar als je vraagt of er nog echt veilige beleggingen bestaan, moet ik nee antwoorden.”