Multimedia

Waar het gebruik van gps-toestellen aanvankelijk beperkt bleef tot ingebouwde systemen in dure luxewagens, is de draagbare gps intussen uitgegroeid tot een massaproduct. In 2006 werden wereldwijd ongeveer 236 000 gps- systemen verkocht. Een jaar eerder waren er dat nog maar 93 000 en in 2004 slechts 13 000. De groeiende afzetmarkt zorgde ook voor een aanzienlijke prijsdaling. In december 2006 bedroeg de gemiddelde prijs € 391. Een jaar eerder telde je er nog gemiddeld € 550 voor neer.

Waar wilt u heen? Wat hebt u nodig?

Ook al zou je het haast vergeten wanneer de talloze mogelijkheden van de recente gps-toestellen geroemd worden, hun eerste en voornaamste taak blijft erin bestaan u foutloos naar uw bestemming te voeren. Een standaard gps-pakket bevat een drager die u tegen de voorruit van uw wagen of op het dasboard bevestigt, een gps-toestel dat in de drager past en een stroomkabel die de gps voedt via de sigarenaansteker van uw wagen.

Maar geen navigatie zonder kaarten natuurlijk. En die kaarten vormen een eerste belangrijk element in de prijsbepaling. Als u zelden met de wagen het land verlaat, hebt u waarschijnlijk voldoende aan een gps met Beneluxkaarten. Die gidst u binnen deze drie landen probleemloos van deur tot deur. Bovendien bieden heel wat Beneluxpaketten ook de grote Europese verkeersaders. Daarmee geraakt u dus niet op uw vakantieadres in -zeg maar- Bordeaux, maar wel tot in de stad Bordeaux, vanwaar u meestal verder geraakt met de routebeschrijving die u van het hotel of van de verhuurder van uw vakantieverblijf hebt gekregen.

Trekt u vaak met de wagen doorheen Europa of wilt u ook ter plekke op uw reisbestemming uitstapjes maken met de wagen, dan kunt u beter kiezen voor een gedetailleerde kaart van Europa. In tegenstelling tot vroeger, laten de moderne kaarten zelfs in Zuid- of Oost-Europese landen weinig steken meer vallen.

LET OP ! Het wegennet is geen vast gegeven. Rotondes schieten als paddenstoelen uit de grond, er worden nieuwe autosnelwegen aangelegd, steden maken bepaalde zones autovrij,... Wanneer een kaart niet regelmatig geactualiseerd wordt, stuit u dus vroeg of laat op ergerlijke onjuistheden. Daarom is het belangrijk bij de aankoop te informeren naar de actualiseringsmogelijkheden. Wie een Garmin- of ViaMichelin-gps aanschaft en zich binnen de 90 dagen registreert, ontvangt een kosteloze update-dvd. Voor de overige merken varieert de kostprijs van updates van € 70 tot € 240.

Basisfuncties: handig en gebruiksvriendelijk

Waarop moet u letten wanneer u uw keuze maakt?

• Het schermformaat is een eerste element dat bijdraagt tot het comfort. Een groter scherm is duidelijker leesbaar en zichtbaar tijdens het rijden én makkelijker als aanraakscherm. De schermgrootte varieert van 2,7 inch voor bijvoorbeeld de ultralichte (166 gram!) en compacte (2,2 x 6,0 x 8,7 cm) Mio H610 tot 4,3 inch voor bijvoorbeeld de TomTom One XL-lijn of de Mio Technology C710, C320, C520.
• Handig opbergbaar. Hoe groter het toestel, hoe minder makkelijk u het opbergt in uw handtas of vestzak. Uw toestel in de wagen laten als u niet rijdt, is geen aanrader.
• Installatie. Bekijk of de meegeleverde drager makkelijk te installeren is. Niet elke zuignap houdt even goed. Heel wat merken leveren een extra patch die het vastmaken van de drager op het dasboard vergemakkelijkt. Denk eraan dat een flexibele arm kan trillen tijdens het rijden en dus een minder stabiel beeld geeft. Bekijk ook of de voeding van de sigarenaansteker naar de gps zelf leidt of naar de drager, wat het vastklikken en wegnemen van het toestel vergemakkelijkt.
• Batterij. Hoe groter het scherm en hoe helderder het beeld, hoe meer er van de batterij gevergd wordt. Ga de batterijduur na en weet dat de duur die de fabrikant opgeeft soms met een korreltje zout genomen moet worden. Informeer ook meteen naar de prijs van reservebatterijen (die varieert van € 45 tot € 150).
• Beeld en geluid. Let erop dat de aanwijzingen op het scherm voldoende groot en duidelijk leesbaar zijn. Ga ook na of de schikking van de aanwijzingen u ligt. Sommige toestellen (bijv. Mio C320, C520) geven de aanwijzingen rechts van de kaart, de meeste andere toestellen onder de kaart.
• Beluister ook even of de gesproken aanwijzingen duidelijk verstaanbaar zijn. Voor een optimale verkeersveiligheid moet u kunnen voortgaan op de gesproken aanwijzingen. Bij de meeste toestellen kunt u kiezen uit een hele reeks stemmen, vooraf opgenomen en computerstemmen.
• Het ingeven van de bestemming is eveneens bepalend voor de gebruiksvriendelijkheid van een toestel. Hoe eenvoudig of ingewikkeld is het menu? Kunt u gebruik maken van postcodes, moet de volledige straat- of plaatsnaam ingegeven worden of geeft het toestel zelf al een reeks voorstellen op basis van enkele letters? Kunnen eerder bezochte adressen makkelijk opgeslagen worden? Is het makkelijk om alternatieve routes te bekijken wanneer u op een file stuit?
• De kwaliteit van de ontvangst, bepaalt de kwaliteit van de navigatie. De meeste recente toestellen bevat een SiRF III-ontvanger die ook moeilijke omstandigheden (bijv. onder een dicht bladerdak, tussen hoge gebouwen,...) aankan en die geen last heeft van warmtewerende voorruiten, wat vroeger wel eens een probleem vormde. Naast de tijd die het in beslag neemt vooraleer uw gps bij het opstarten zijn positie gevonden heeft, is een goede ontvanger ook belangrijk om meteen een nieuwe berekening te krijgen indien u zich ergens vergist of een uitrit mist.

WEETJE ! Naast een beschermhoes behoort ook een usb-snoer om updates of bijkomende informatie via de pc in het toestel te laden, tegenwoordig tot de standaarduitrusting. Tot de favoriete informatie die op deze manier door heel wat bestuurders in de gps wordt opgeslagen, behoren de plaatsen van de vaste flitspalen. Niet dat we u op ideeën willen brengen, maar...

Gps: uw copiloot in zakformaat

Waar het gebruik van gps-toestellen aanvankelijk beperkt bleef tot ingebouwde systemen in dure luxewagens, is de draagbare gps intussen uitgegroeid tot een massaproduct. In 2006 werden wereldwijd ongeveer 236 000 gps- systemen verkocht. Een jaar eerder waren er dat nog maar 93 000 en in 2004 slechts 13 000. De groeiende afzetmarkt zorgde ook voor een aanzienlijke prijsdaling. In december 2006 bedroeg de gemiddelde prijs € 391. Een jaar eerder telde je er nog gemiddeld € 550 voor neer.

Waar wilt u heen? Wat hebt u nodig?

Ook al zou je het haast vergeten wanneer de talloze mogelijkheden van de recente gps-toestellen geroemd worden, hun eerste en voornaamste taak blijft erin bestaan u foutloos naar uw bestemming te voeren. Een standaard gps-pakket bevat een drager die u tegen de voorruit van uw wagen of op het dasboard bevestigt, een gps-toestel dat in de drager past en een stroomkabel die de gps voedt via de sigarenaansteker van uw wagen.

Maar geen navigatie zonder kaarten natuurlijk. En die kaarten vormen een eerste belangrijk element in de prijsbepaling. Als u zelden met de wagen het land verlaat, hebt u waarschijnlijk voldoende aan een gps met Beneluxkaarten. Die gidst u binnen deze drie landen probleemloos van deur tot deur. Bovendien bieden heel wat Beneluxpaketten ook de grote Europese verkeersaders. Daarmee geraakt u dus niet op uw vakantieadres in -zeg maar- Bordeaux, maar wel tot in de stad Bordeaux, vanwaar u meestal verder geraakt met de routebeschrijving die u van het hotel of van de verhuurder van uw vakantieverblijf hebt gekregen.

Trekt u vaak met de wagen doorheen Europa of wilt u ook ter plekke op uw reisbestemming uitstapjes maken met de wagen, dan kunt u beter kiezen voor een gedetailleerde kaart van Europa. In tegenstelling tot vroeger, laten de moderne kaarten zelfs in Zuid- of Oost-Europese landen weinig steken meer vallen.

LET OP ! Het wegennet is geen vast gegeven. Rotondes schieten als paddenstoelen uit de grond, er worden nieuwe autosnelwegen aangelegd, steden maken bepaalde zones autovrij,... Wanneer een kaart niet regelmatig geactualiseerd wordt, stuit u dus vroeg of laat op ergerlijke onjuistheden. Daarom is het belangrijk bij de aankoop te informeren naar de actualiseringsmogelijkheden. Wie een Garmin- of ViaMichelin-gps aanschaft en zich binnen de 90 dagen registreert, ontvangt een kosteloze update-dvd. Voor de overige merken varieert de kostprijs van updates van € 70 tot € 240.

Basisfuncties: handig en gebruiksvriendelijk

Waarop moet u letten wanneer u uw keuze maakt?

• Het schermformaat is een eerste element dat bijdraagt tot het comfort. Een groter scherm is duidelijker leesbaar en zichtbaar tijdens het rijden én makkelijker als aanraakscherm. De schermgrootte varieert van 2,7 inch voor bijvoorbeeld de ultralichte (166 gram!) en compacte (2,2 x 6,0 x 8,7 cm) Mio H610 tot 4,3 inch voor bijvoorbeeld de TomTom One XL-lijn of de Mio Technology C710, C320, C520.
• Handig opbergbaar. Hoe groter het toestel, hoe minder makkelijk u het opbergt in uw handtas of vestzak. Uw toestel in de wagen laten als u niet rijdt, is geen aanrader.
• Installatie. Bekijk of de meegeleverde drager makkelijk te installeren is. Niet elke zuignap houdt even goed. Heel wat merken leveren een extra patch die het vastmaken van de drager op het dasboard vergemakkelijkt. Denk eraan dat een flexibele arm kan trillen tijdens het rijden en dus een minder stabiel beeld geeft. Bekijk ook of de voeding van de sigarenaansteker naar de gps zelf leidt of naar de drager, wat het vastklikken en wegnemen van het toestel vergemakkelijkt.
• Batterij. Hoe groter het scherm en hoe helderder het beeld, hoe meer er van de batterij gevergd wordt. Ga de batterijduur na en weet dat de duur die de fabrikant opgeeft soms met een korreltje zout genomen moet worden. Informeer ook meteen naar de prijs van reservebatterijen (die varieert van € 45 tot € 150).
• Beeld en geluid. Let erop dat de aanwijzingen op het scherm voldoende groot en duidelijk leesbaar zijn. Ga ook na of de schikking van de aanwijzingen u ligt. Sommige toestellen (bijv. Mio C320, C520) geven de aanwijzingen rechts van de kaart, de meeste andere toestellen onder de kaart.
• Beluister ook even of de gesproken aanwijzingen duidelijk verstaanbaar zijn. Voor een optimale verkeersveiligheid moet u kunnen voortgaan op de gesproken aanwijzingen. Bij de meeste toestellen kunt u kiezen uit een hele reeks stemmen, vooraf opgenomen en computerstemmen.
• Het ingeven van de bestemming is eveneens bepalend voor de gebruiksvriendelijkheid van een toestel. Hoe eenvoudig of ingewikkeld is het menu? Kunt u gebruik maken van postcodes, moet de volledige straat- of plaatsnaam ingegeven worden of geeft het toestel zelf al een reeks voorstellen op basis van enkele letters? Kunnen eerder bezochte adressen makkelijk opgeslagen worden? Is het makkelijk om alternatieve routes te bekijken wanneer u op een file stuit?
• De kwaliteit van de ontvangst, bepaalt de kwaliteit van de navigatie. De meeste recente toestellen bevat een SiRF III-ontvanger die ook moeilijke omstandigheden (bijv. onder een dicht bladerdak, tussen hoge gebouwen,...) aankan en die geen last heeft van warmtewerende voorruiten, wat vroeger wel eens een probleem vormde. Naast de tijd die het in beslag neemt vooraleer uw gps bij het opstarten zijn positie gevonden heeft, is een goede ontvanger ook belangrijk om meteen een nieuwe berekening te krijgen indien u zich ergens vergist of een uitrit mist.

WEETJE ! Naast een beschermhoes behoort ook een usb-snoer om updates of bijkomende informatie via de pc in het toestel te laden, tegenwoordig tot de standaarduitrusting. Tot de favoriete informatie die op deze manier door heel wat bestuurders in de gps wordt opgeslagen, behoren de plaatsen van de vaste flitspalen. Niet dat we u op ideeën willen brengen, maar...

Extra's naar wens

Tot zover wat de basisfunctie van een gps betreft: het navigeren. De meeste toestellen bieden tegenwoordig echter heel wat extra's.

• Gps-toestellen bevatten een reeks interessante punten (POI of Points of interest genoemd). Meestel gaat het om nuttige adressen zoals tankstations, restaurants, ziekenhuizen,... Sommige merken gaan een stapje verder voor wie graag meer toeristische informatie heeft. Met de toestellen van ViaMichelin kan bijvoorbeeld de rode hotel- en restaurantgids en de groene toeristische Michelingids geraadpleegd worden. De Nüvi-reeks van Garmin biedt informatie uit de bekende Marco Poloreisgidsen. En Navman heeft toestellen met het NavPixsysteem. Deze bezitten een fototoestel en aan elke foto die met het toestel genomen wordt, worden geografische coördinaten toegevoegd zodat het ingeven van een beeld volstaat opdat de gps zou weten waar u heen wilt. Op de website van Navman staan heel wat foto's van mogelijke bestemmingen die kunnen gedownload worden.
• Bluetooth is een toemaatje dat u de kans biedt uw gps te gebruiken als handenvrije carkit voor uw gsm, op voorwaarde dat deze over een bluetoothverbinding beschikt. Deze mogelijkheid wordt door heel wat gps-toestellen geboden.
• Talrijke toestellen (bijv. Mio H610, C250, C320, C520, Nüvi-reeks van Garmin, TomTom Go 910, ViaMichelin X980 T,...) bevatten een mp3-speler om muziek te beluisteren. Bekijk bij de aankoop of oortjes worden bijgeleverd.
• Toestellen zoals de Mio H610 en de TomTom Go 910 bezitten bovendien een fotoviewer. Een extraatje dat uiteraard niets te betekenen heeft tijdens het rijden.
• Heel wat toestellen bevatten bovendien nog tal van handige hebbedingetjes zoals een rekenmachine, een muntconvertor, een tijdzoneklok enz. De H610 van Mio bevat bovendien ook nog omrekeningstabellen voor meeteenheden, voor kledingmaten en tabellen met onmiddellijke berekeningsmogelijkheid voor taksen en eventuele fooien op uw uitgaven.
• Tot de meest opvallende en zinvolle recente functies behoort TMC (Traffic Message Chanel). Dit systeem van wegen- en verkeersinformatie is in zowat heel Europa beschikbaar. De gps pikt informatie over ongevallen, wegenwerken, files enz. op van de FM-band en past de route eventueel automatisch aan. Om gebruik te kunnen maken van deze informatie moet de gps wel over een speciale antenne en ontvanger beschikken. Bij de Mio C520t, de Garmin Streetpilot C510 Deluxe en C550 of Nüvi 660, de ViaMichelin X950 T en X 980 T zit die ontvanger in het toestel verwerkt. Veel andere toestellen bieden de mogelijkheid wel aan in optie, wat betekent dat u een afzonderlijke antenne moet kopen.

WEETJE ! Bij TomTom wordt de mogelijkheid van specifieke verkeersinformatie via GPRS aangeboden in de betalende Plus-diensten van het merk. In dit geval moet uw gsm over de mogelijkheid van GPRS en bluetooth beschikken. Deze dienst is vollediger dan TMC maar ook duurder.

Verloren fietsen kan niet meer

Als u uw gsm ook wilt gebruiken voor een stadswandeling, bekijk dan of hij de mogelijkheid heeft om een voetgangersmodus te kiezen. Daarbij worden bijvoorbeeld ook kleine steegjes of eenrichtingsstraten gebruikt.

Wilt u echter systematisch gebruik maken van een gps buiten de wagen, dan kiest u beter voor een toestel dat specifiek aangepast is voor het gebruik dat u ervan wil maken. De TomTom Rider en de Garmin Zumo werden ontwikkeld voor motorrijders. Maar ook op de fiets kan een gps zijn nut bewijzen om niet van het rechte pad af te dwalen. Bovendien kunt u zien hoe ver het nog is tot de volgende stopplaats, wat uw huidige snelheid is, uw gemiddelde snelheid, enz.

Ook kunnen bij bepaalde toestellen volledige fietsroutes op voorhand in de gps geladen worden. Heel wat websites voor wielerfanaten bieden uitgewerkte fietstochten aan. Verloren rijden omdat bepaalde bordjes verdwenen zijn of slecht geplaatst werden, behoort dan tot het verleden. Garmin en Magellan beschikken over een uitgebreid gamma gps-toestellen voor gebruik op de fiets.

WEETJE ! De Garmin Quest is op dit ogenblik zowat het enige toestel dat ontwikkeld werd voor gebruik in de wagen maar dat ook compact en stevig genoeg is voor gebruik op de fiets. Een echt outdoortoestel is het natuurlijk niet.

Wandelen via track- en waypoints

Ook voor de avontuurlijke wandelaar die graag langs mooie en stille wegen stapt, bestaat er een ruim aanbod gps-toestellen. De meeste verschillen van de toestellen die u kent van in de wagen omdat ze geen kaarten met wegen tonen, maar werken met trackpoints (de plaats waar u op een bepaald moment bent wordt regelmatig opgeslagen, al deze trackpoints samen vormen een track) en waypoints (een punt dat u in uw gps als doel kunt vastleggen; een route is een reeks van opeenvolgende waypoints). Ook voor de wandelfanaat bieden talrijke websites uitgestippelde routes aan die u in uw gps kunt downloaden.

WEETJE ! Wie met de gps wil wandelen of fietsen langsheen de Grote Routepaden of de mooiste fiets- en wandelpaden, vindt al deze routes terug op de cd-rom Routeplanning en navigatie voor fietsers en wandelaars in België. De routes zijn alleen te downloaden op gps-toestellen van Garmin. Meer info hierover vindt u op www.groteroutepaden.be

Hoe werkt gps?

GPS staat voor Global Positioning System, de commerciële naam voor een wereldwijd plaatsbepalingssysteem met behulp van satellieten dat ontwikkeld werd door het Amerikaanse leger. Het systeem maakt gebruik van minimaal 24 satellieten (binnenkort 30) die in zes vaste banen om de aarde draaien, op een afstand van ongeveer 20 200 km hoogte, en die elk een eigen signaal uitzenden. In 2000 gaf de Amerikaanse overheid die satellietsignalen vrij voor burgerlijk gebruik. Dat betekende meteen het startschot voor de enorme doorbraak van de gps-systemen.

Elke satelliet zendt een specifiek radiosignaal uit en elke gps is uitgerust met een ontvanger. Door het tijdsverschil te meten tussen het moment waarop het signaal werd uitgezonden en het tijdstip waarop het opgevangen wordt, kan de gps zijn positie berekenen.

Eén meting volstaat echter niet. De gps moet minstens van 3 verschillende satellieten een signaal ontvangen, hij past daarop enkele berekeningen uit de driehoeks-meetkunde toe en weet dan waar hij zich bevindt. Maar omdat de klok in een gps-toestel veel minder nauwkeurig is dan de atoomklok in een satelliet, is ook nog het signaal van een vierde satelliet nodig om deze klokfout op te heffen.

En opdat er waar ook ter wereld steeds 4 satellieten boven de horizon - en dus binnen het bereik van de gps - zouden zijn, wentelen er 24 rond onze aardbol. Hoe meer satellietsignalen een gps kan ontvangen, hoe nauwkeurig zijn plaatsbepaling is. Gemiddeld genomen kan men stellen dat de plaatsbepaling bij goede ontvangst tot op vijftien meter nauwkeurig is.

Om de locatiebepaling nog nauwkeuriger te maken, worden twee systemen toegepast, het Amerikaanse WAAS (Wide Area Agmentation System) en DGPS (differentiaal gps), die beide gebruik maken van bijkomende signalen, uitgezonden door grondstations.

Om zijn plaats te bepalen moet de gps echter ook de positie kennen van de satellieten waarvan hij de signalen ontvangt. Bij een koude start (bij het eerste gebruik, wanneer de gps enige tijd niet gebruikt werd, of indien hij over een grote afstand verplaatst werd ) heeft de ontvanger enige tijd nodig om zijn positie te bepalen. Vandaar dat u het best uw gps-toestel aanzet enkele minuten vooraleer u met de wagen vertrekt.

Vertrekt u opnieuw op de plaats waar u het toestel het laatst uitschakelde, dan zal deze opwarming slechts enkele seconden in beslag nemen.

8 hints voor een verstandige aankoop

Waarmee moet u zeker rekening houden bij de aankoop van een gps-systeem? Met deze 8 hints voor een verstandige keuze!

1 Gaat u niet vaak op reis met de wagen, dan volstaan Benelux kaarten die ook de grote verkeersaders in de rest van Europa bevatten. Doorkruist u vaak Europa of wilt u op uw reisbestemming rondtoeren met de wagen, dan moet u over de kaarten van heel Europa beschikken. Belangrijk is echter dat u uw kaarten kunt updaten. Informeer vooraf naar de prijs en houdt daar ook rekening mee wanneer u de aankoopprijzen vergelijkt.

2 De kaarten voor alle gps-toestellen worden aangeleverd door twee fabrikanten. Het verschil zit hem dus niet daarin, wel in de gebruikte navigatiesoftware. Vergelijk en kies voor een gps-systeem waarvan de bediening u het meest logisch en gebruiksvriendelijk lijkt

3 Wilt u zich niet vast rijden in files of wegenwerken, dan kan TMC (Traffic Message Chanel) een uitkomst bieden. Slechts weinig toestellen hebben de speciale ontvanger en antenne ingebouwd. Voor een groot aantal toestellen zijn ze wel afzonderlijk aan te schaffen. Bedenk dat u dan wel met extra draden zit én dat de prijs die u moet betalen, stijgt.

4 Veel gps-toestellen waarschuwen wanneer u vaste flitspalen nadert. Het aantal flitspalen groeit echter voortdurend. Daarom moeten deze regelmatig bijgewerkt worden. Niet alle merken bieden deze mogelijkheid gratis aan.

5 Wilt u uw gps ook gebruiken tijdens een stads wandeling of een shoppingtrip of om er met de fiets op uit te trekken? Bekijk dan vooraf of er een specifieke instelling voor voetgangers of fietsers mogelijk is. Te voet mag u immers wél door een eenrichtingsstraat!

6 Ga na hoelang de autonomie van de batterij bedraagt. Als u de gps te voet of met de fiets wilt gebruiken, is een autonomie van enkele uren noodzakelijk. Meestal schatten de fabrikanten deze autonomie hoger in dan wat u in de praktijk zult ervaren. Allerlei factoren (zoals de helderheid van het scherm) spelen hierbij een rol. Zorg dat er zeker een 12V-kabel in uw pakket zit om het toestel op de batterij van de wagen aan te sluiten.

7 Bekijk de drager. Flexibele systemen zijn handig maar durven trillen op een niet al te vlakke weg waardoor u een onstabiel beeld krijgt. Ook niet alle zuignappen om de drager op de voorruit of het dashboard te bevestigen houden even goed.

8 Laat uw gps nooit achter in een geparkeerde wagen. Bij de meeste toestellen wordt een beschermhoesje geleverd waar u ze kunt in opbergen als u ze uit de wagen neemt. Het is zelfs niet onverstandig ook de drager te verwijderen. Voor dieven is die drager immers het signaal dat u een gps-bezitter bent. De verleiding om eens te gaan kijken of de gps niet in het handschoenkastje zit, kan groot zijn...