Lifestyle

Inhoud:

• Aan de wand of op de vloer?
• Warm water of niet?
• Open of gesloten?
• Al dan niet een condensatieketel
• Stookolie versus aardgas
  • Aardgas
    • Conventionele ketel
    • Condensatieketel
  • Stookolie
    • Conventionele ketel
    • Condensatieketel
• Elektriciteit
• Verwarmen met houtpellets
• Een warmtepomp
• Vergelijking
• Verplicht onderhoud van een verwarmingsketel
• De verwarmingsaudit
• Keuring voor eerste ingebruikname

Aan de wand of op de vloer?

Wie over een afzonderlijke stookruimte of een kelder beschikt, kan voor een nieuwe verwarmingsketel kiezen voor een vloermodel. In een grote woning is dat soms noodzakelijk omwille van het vereiste vermogen, hoewel er tegenwoordig ook wandketels bestaan met een behoorlijk groot vermogen. Vloerketels zijn heel wat compacter en lichter geworden dan hun oudere broertjes en ook qua uiterlijk zijn ze helemaal mee met hun tijd. U kunt ze soms nog nauwelijks onderscheiden van een diepvriezer.

Moet de verwarmingsketel ergens in huis een plekje krijgen, dan wordt vaker gekozen voor een wandketel. Ook de wandketels zijn de voorbije jaren heel wat lichter en esthetischer geworden. Het voordeel van een wandketel is dat u niet aan vloerruimte hoeft in te leveren. De meeste wandketels zijn gasketels, maar ook bij de stookolieketels doen wandmodellen hun intrede.

Een nieuwe verwarming kiezen

Inhoud:

• Aan de wand of op de vloer?
• Warm water of niet?
• Open of gesloten?
• Al dan niet een condensatieketel
• Stookolie versus aardgas
  • Aardgas
    • Conventionele ketel
    • Condensatieketel
  • Stookolie
    • Conventionele ketel
    • Condensatieketel
• Elektriciteit
• Verwarmen met houtpellets
• Een warmtepomp
• Vergelijking
• Verplicht onderhoud van een verwarmingsketel
• De verwarmingsaudit
• Keuring voor eerste ingebruikname

Aan de wand of op de vloer?

Wie over een afzonderlijke stookruimte of een kelder beschikt, kan voor een nieuwe verwarmingsketel kiezen voor een vloermodel. In een grote woning is dat soms noodzakelijk omwille van het vereiste vermogen, hoewel er tegenwoordig ook wandketels bestaan met een behoorlijk groot vermogen. Vloerketels zijn heel wat compacter en lichter geworden dan hun oudere broertjes en ook qua uiterlijk zijn ze helemaal mee met hun tijd. U kunt ze soms nog nauwelijks onderscheiden van een diepvriezer.

Moet de verwarmingsketel ergens in huis een plekje krijgen, dan wordt vaker gekozen voor een wandketel. Ook de wandketels zijn de voorbije jaren heel wat lichter en esthetischer geworden. Het voordeel van een wandketel is dat u niet aan vloerruimte hoeft in te leveren. De meeste wandketels zijn gasketels, maar ook bij de stookolieketels doen wandmodellen hun intrede.

Warm water of niet?

Een element dat bepalend kan zijn bij uw keuze, is het feit of de verwarmingsinstallatie ook warm water moet produceren zoals een geiser (doorstroomsysteem) of u kiest voor een afzonderlijke verwarmingsketel en een boiler (voorraadvat met warm water). Bij aardgas worden vloerketels worden meestal gecombineerd met een boiler, terwijl de meeste wandmodellen ook warm water kunnen aanmaken. Bij stookolie is steeds een boiler noodzakelijk als u het systeem ook warm water wil laten aanmaken.

Open of gesloten?

Een klassieke verwarmingsketel met een schouw, noemt men een open verwarmingsketel. Tegenwoordig bestaan er ook zogenaamde gesloten ketels. Bij deze ketels wordt via een ventilator de lucht die de ketel nodig heeft voor de verbranding aangezogen en worden de rookgassen uitgedreven.

Omdat de aangezogen lucht met dit systeem precies kan geregeld worden, hebben deze ketels meestal een hoger rendement. Een ander voordeel is dat een afvoerpijp naar een buitenmuur of het dak volstaat. Een klassieke schoorsteen is niet nodig. Voor de afvoerbuis wordt dikwijls een dubbelwandige buis genomen. Door de centrale buis worden de verbrandingsgassen naar buiten gestuwd, door de buitenste buis wordt buitenlucht aangezogen. Een gesloten ketel mag dan meer kosten, een deel recupereert u alvast doordat u geen schoorsteen nodig heeft.

Een condensatieketel of niet?

Om het rendement van verwarmingsketels op te drijven, werden de condensatieketels ontwikkeld. Bij een klassieke ketel verlaat samen met de verbrandingsgassen waterdamp via de schouw de woning. In die waterdamp zit nog heel wat warmte. Een condensatieketel gaat die warmte uit de waterdamp recupereren. Omdat deze ketels een veel lagere uitstoot van stikstofoxide (NOx) en koolstofmonoxide (CO) hebben zijn ze een stuk milieuvriendelijker. Vandaar dat hun installatie aangemoedigd wordt met premies en belastingvoordeel. Maar ze betekenen ook winst voor u aangezien de besparing op de energiekosten kan oplopen tot 5 à 10%.

Stookolie versus aardgas

Aardgas en stookolie zijn op dit ogenblik de meest courante energiebronnen voor een verwarmingsinstallatie. Ze hebben elk hun voor- en nadelen, zodat kiezen tussen beide erg moeilijk is. Om u daarbij te helpen, trachten we voor u die voor- en nadelen op een rijtje te zetten.

Aardgas
Eerst even de voordelen van aardgas op een rijtje zetten:

• U hebt geen reservoir nodig.
• De verbranding gebeurt zuinig en vrij milieuvriendelijk. 
• De installatie vergt weinig onderhoud. In Vlaanderen is men sinds 1 juni 2007 wettelijk verplicht om zijn aardgasinstallatie om de twee jaar te laten onderhouden.
  Voor Brussel en Wallonië bestaat er momenteel geen onderhoudsplicht. Bij gebruik van aardgas, blijft de schoorsteen heel lang schoon. Toch is men in Vlaanderen verplicht om ook de schoorsteen te laten vegen bij het tweejaarlijks onderhoud van de ketel. Voor Brussel en Wallonië geldt deze regel niet. Wanneer u overschakelt van een andere brandstof op aardgas, dan moet u eerst de schoorsteen grondig laten reinigen.
  Dankzij de vrijmaking van de markt bent u niet langer gebonden aan een vaste prijs, maar kunt u de voorwaarden van verschillende gasleveranciers vergelijken.

Er is een nadeel: een aansluiting op het aardgasnet is niet overal mogelijk.

A. conventionele ketel
Voor aardgasketels bestaat het HR+-kwaliteitslabel dat aangeeft dat de aardgasketel voldoet aan strenge eisen betreffende veiligheid en rendement. De HR+-ketels zijn standaard voorzien van een SGT-regeling (specifiek gastoepassingen). Hierbij wordt de brander uitgeschakeld zodra de gewenste temperatuur bereikt is en de pomp wanneer de warmte uit de ketel naar de radiatoren is gevoerd.

Met behulp van een buitenvoeler (in optie) draait de installatie bovendien steeds op de laagst mogelijke watertemperatuur, wat ook het weer buiten is.

Een conventionele aardgasketel komt niet in aanmerking voor premies.

Het rendement bedraagt maximaal 93%

B. condensatieketel
Voor condensatieketels op aardgas is er het HR+ top-label. Een condensatieketel is duurder in aankoop, maar geeft dan weer recht op premies en belastingvermindering.

Een condensatieketel is altijd uitgerust met een buitenvoeler.

Hij heeft een rendement dat oploopt tot 110%.

Stookolie
Stookolie veronderstelt een stookolietank. Voor stookolietanks bestaan verplichte controles om bodemverontreiniging te voorkomen. In Vlaanderen is voor ondergrondse stookolietanks tot 5000 liter een periodieke controle om de 5 jaar verplicht voor alle types reservoirs (metalen, prefab-beton, polyester). U krijgt na afloop een groene dop of kenplaat waarop het erkenningsnummer van de erkend technicus, de datum van de controle en de uiterlijke datum van de volgende controle vermeld staan, evenals een conformiteitsattest van controle. Voor Brussel en Wallonië vindt u alle reglementering op www.informazout.be

A. conventionele ketel
Voor stookolieketels kent een onafhankelijk organisme het Optimaz-label toe. Daarbij worden verschillende criteria in rekening gebracht zoals het rendement (meer dan 91%), maar ook het CO2-gehalten de uitstoot van NOx en CO enz.

Het rendement van een conventionele ketel bedraagt maximaal 95%.

Een conventionele stookolieketel komt niet in aanmerking voor premies.

B. Condensatieketel
Voor de condensatieketels op stookolie bestaat het Optimaz Elite-label. Condensatieketels op stookolie waren aanvankelijk minder courant dan voor aardgas, maar dat element speelt intussen niet meer.

Een condensatieketel is duurder in aankoop, maar geeft dan weer recht op premies en belastingvermindering.

Hij heeft een rendement dat oploopt tot 102%.

Elektriciteit

Verwarmen met elektriciteit bespaart u een hoop rompslomp wat het onderhoud van de installatie betreft en u moet er ook niet aan denken tijdig een voorraad in te doen zoals bij stookolie, maar het is een dure manier van verwarmen. Zeker wanneer wordt gewerkt met elektrische convectoren en directe elektriciteit. Wilt u elektrisch verwarmen kies dan voor accumulatoren en een gemengde elektriciteitsaansluiting (tweevoudig uurtarief + exclusief nachttarief).

Denk ook niet dat elektriciteit milieuvriendelijker is omdat u thuis geen schouw nodig hebt en geen rook ziet. De CO2-uitstoot voor de aanmaak van de elektriciteit is even groot als zelf op aardgas verwarmen.

Verwarmen met houtpellets

Pelletkachels zijn helemaal in, maar ook ketels die branden op houtpellets zijn aan een opmars toe. Pellets zijn korrels, verkregen door recuperatie van houtafval. Houtpellets kunnen verschillen volgens het basisproduct waaruit ze vervaardigd zijn. Ook het productieproces en de zorg waarmee ze opgeslagen en getransporteerd zijn (vochtigheid verlaagt immers het rendement!) speelt een rol.

Vaste brandstof zoals hout of pellets is hernieuwbaar en milieuvriendelijk (CO2-neutraal), maar vergt veel opslagruimte. Ook hebt u altijd een schouw nodig. Bovendien moet de installatie goed worden afgesteld door een deskundige anders worden nog meer giftige gassen zoals NOx en CO de lucht ingestuurd dan bij verwarming op stookolie of aardgas.

Een verwarmingsketel op houtpellets kost ongeveer 2,5 tot 3 keer meer dan een ketel op gas of stookolie. Het verbruik is dan weer heel wat goedkoper (volgens de verkopers ongeveer 40%). Een verwarmingsketel op houtpellets komt in aanmerking voor belastingvoordeel en premies.

Een warmtepomp

Wie oor heeft naar energiebesparing en hernieuwbare energie, is misschien geïnteresseerd in een warmtepomp. Een warmtepomp onttrekt warmte aan grondwater (dat wordt opgepompt en weer afgevoerd), aan de lucht (door die aan te zuigen) en aan de aardbodem (via een buizensysteem in de grond). Die warmte wordt op hogere temperatuur gepompt en via de centrale verwarmingsinstallatie in de woning gebracht. Welk warmtebron gekozen wordt, hangt onder meer af van de natuurlijke omgeving.

Een warmtepomp is enkel zinvol in een goed geïsoleerde woning.

Dit verwarmingssysteem mag dan wel zuinig zijn in verbruik, het vergt een grote begininvestering, die u pas na 15 tot 20 jaar terugverdient. Voor geothermische warmtepompen (die hun warmte uit de bodem halen) kunt u belastingaftrek genieten. Voorts bestaan er nog premies van de netbeheerders al naargelang het type warmtepomp.

Vergelijking

+++:zeer voordelig; ++ tamelijk voordelig; + voordelig
--- zeer nadelig; -- tamelijk nadelig; - nadelig  (bron: Livios)

Verplicht onderhoud van een verwarmingsketel

• Voor stookolie is in Vlaanderen een jaarlijks onderhoud en nazicht verplicht voor alle centrale verwarmingstoestellen met een vermogen vanaf 20 kW. Het vermogen van uw ketel kunt u aflezen van het kenplaatje dat erop staat. 95% van alle cv-ketels heeft een vermogen van minstens 20 kW en moet dus jaarlijks nagekeken worden.
• Voor verwarming met vaste brandstof (hout, pellets) moet de ketel jaarlijks onderhouden worden, ongeacht zijn vermogen.
• Voor gas geldt een onderhoudsverplichting om de twee jaar voor ketels met een vermogen vanaf 20 kW. De eerste onderhoudsbeurt voor gastinstallaties moet voor 1 juni 2010 gebeuren.

Het onderhoud moet gebeuren door een vakman die beschikt over een erkenning (terug te vinden op www.centraleverwarming.lne.be) door de Vlaamse overheid. Na de controle geeft hij u een onderhouds- en verbrandingsattest als bewijs.

Vergeet niet een factuur te vragen zodat u voor het onderhoud van de voorziene belastingvermindering van 40% van het factuurbedrag (met max. van € 2770) kunt genieten.

De verwarmingsaudit

Oudere cv-ketels hebben vaak een erg laag rendement en verslinden daardoor energie. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, maar het betekent ook dat u elke maand nodeloos een hoge energierekening gepresenteerd krijgt. De prestaties van oudere centrale verwarmingsinstallaties worden daarom best eens grondig onder de loep genomen door een deskundig vakman. Zo’n eenmalig grondig onderzoek van uw verwarmingsinstallatie is in Vlaanderen trouwens sinds 1 juni 2007 verplicht voor alle cv-ketels met een vermogen vanaf 20 kW die ouder zijn dan 15 jaar. Die doorlichting wordt een verwarmingsaudit genoemd.

Na dat onderzoek krijgt u deskundig advies over de mogelijkheden om de prestaties van uw oude installatie te verbeteren. Ook verneemt u of het slim is om uw oude ketel te vervangen door een moderne, zuinige cv-ketel. U bepaalt zelf of en hoe u dat advies verder ter harte neemt.

Gezinnen die met gas of stookolie verwarmen, kunnen terecht bij hun vertrouwde erkende onderhoudstechnicus. Die kan de verwarmingsaudit makkelijk combineren met een volgende onderhoudsbeurt van het toestel. De verwarmingsaudit moet gebeuren binnen een termijn van twee jaar nadat uw toestel 15 jaar oud is geworden.

Toestellen, die bij de inwerkingtreding van de nieuwe regeling op 1 juni 2007 al 15 jaar oud waren, moesten gecontroleerd worden vóór 1 januari 2009. Enkel indien u stookt op gas en uw toestel al 15 jaar oud was op 1 juni 2008, hebt u nog tijd tot 1 juni 2010 om de eerste keer de verwarmingsaudit te laten uitvoeren.

Indien uw verwarmingstoestel al werd onderzocht door een energiedeskundige in het kader van een energieaudit van uw volledige woning nadat het toestel 13 jaar oud werd, is geen bijkomende verwarmingsaudit meer verplicht.

Keuring voor eerste ingebruikname

Voordat u uw nieuwe cv-ketel in gebruik neemt, laat u nakijken of het toestel milieuvriendelijk en veilig werkt. Ook hiervoor kunt u een beroep doen op uw erkende onderhoudstechnicus vloeibare of gasvormige brandstof. Een dergelijke keuring vóór de eerste ingebruikname is een wettelijke verplichting. Deze verplichting geldt nu reeds voor vloeibare brandstoffen en wordt op 1 juni 2010 van kracht voor cv-ketels gestookt met gasvormige brandstoffen. De technicus gaat in de eerste plaats na of de installatie veilig werkt en er geen gezondheidsrisico’s zijn. Na de controle ontvangt u van de onderhoudstechnicus een keuringsrapport dat aangeeft of uw cv-ketel in gebruik mag worden genomen.

Meer info:

• Vlaamse Overheid departement Leefmilieu, Natuur en Energie, info@lne.ne, www.centraleverwarming.lne.be
• Vlaams Energieagentschap, energie@vlaanderen.be, www.energiesparen.be/verwarmingsaudit
• Informazout, info@informazout.be, www.informazout.be
• Koninklijke Vereniging van Belgische Gasvaklieden, kvbg@kvbg.be, www.gasinfo.be