Gezondheid
Het eerste dodelijke slachtoffer van de Mexicaanse griep in ons land heeft de onrust opnieuw doen toenemen. Griepcommissaris Marc Van Ranst geeft tekst en uitleg.
Wat is het verschil tussen de Mexicaanse griep en de jaarlijks weerkerende griep?
Marc Van Ranst: De jaarlijkse griep noemen we de seizoensgriep of wintergriep. Het is een acute infectie van de luchtwegen die veroorzaakt wordt door verschillende griepvirussen. Daarvoor wordt ieder jaar een nieuwe cocktail voor vaccinatie gemaakt ,die aangepast is aan de veranderingen die het virus ondergaan heeft. Dit vaccin is enkel doeltreffend tegen de seizoensgriep van dat jaar. Je kan je elk jaar laten vaccineren vanaf 1 oktober, ook dit najaar. En deze jaarlijkse vaccinatie raden we alle 65-plussers aan.
De Mexicaanse griep of A/H1N1 is voor de eerste keer vastgesteld in Mexico in maart van dit jaar en wordt dus duidelijk daarnaar genoemd, zoals dat ook was met de Spaanse griep in het begin van vorige eeuw. Het gaat om een nieuw menselijk griepvirus dat een gemengde genetische oorsprong heeft, nl. een versmelting van het varkens-, vogel- en menselijk griepvirus.
Er is al heel veel geschreven en gepalaverd over de Mexicaanse griep. Is ze dan zoveel erger of gevaarlijker?
Marc Van Ranst: De ernst van de Mexicaanse griep is dezelfde als de ernst van een gewone jaarlijkse griep. Tengevolge van de seizoensgriep sterven er in België ook elk jaar een 1000-tal mensen.
Bij de eerste gevallen werden stalen genomen en onderzocht om het nieuwe griepvirus te leren kennen. Nu geweten is dat het om een gewone grieptoestand gaat, is ziekenhuisopname en quarantaine normaal niet nodig. Dit betekent niet dat we de Mexicaanse griep mogen minimaliseren, maar wel dat ze moet behandeld worden als een gewone griep.
Van iedereen wordt verwacht voorzichtig te zijn zodat besmetting zoveel mogelijk voorkomen wordt. Het is de bedoeling dat de verspreiding vertraagd wordt in afwachting van een vaccin.
Door het stijgend aantal ziektegevallen is het niet langer zinvol alle contacten en mogelijke besmettingen te volgen.
Is er dan een paniekreactie die nergens voor nodig is?
Marc Van Ranst: We stellen sinds een tijdje vast dat de Mexicaanse griep niet erger is dan de gewone griep. We kunnen niet echt voorspellen of er de volgende maanden een grote uitbreiding komt, maar de mogelijkheid bestaat dat 1/3 van de mensen besmet geraakt en ziek wordt.Dit is een pessimistisch scenario, maar het heeft er wel toe aangezet om plannen te maken zodat diensten (bijvoorbeeld de ziekenhuizen, gemeentelijke diensten, …) nog verder kunnen werken als er veel afwezigen zijn. Het huidige piekmoment van vakantie en reizen laat het griepvirus mee rondreizen zodat het zich meer zal verspreiden. Daarom wordt verwacht dat een eerste griepgolf veel zieken zal maken in september. Op dat moment zal het gepaste vaccin nog niet beschikbaar zijn.
Stocks van mondmaskers en virusremmers worden per provincie aangelegd om voorbereid te zijn voor het geval er een ernstige toename van ziektegevallen komt. Dit hoeft ons niet in paniek te brengen, integendeel het geeft de zekerheid dat de aanpak goed is voorbereid.
Wat kunnen ouderen doen om zich te beschermen tegen de Mexicaanse griep?
Marc Van Ranst: Vooral kinderen zijn overbrengers van griep. Daarom is het wijs dat koortsige kinderen, hoestende en niezende kinderen niet op bezoek gaan bij de grootouders of overgrootouders thuis of in het rusthuis. Evenmin is het aan te raden om zieke kinderen, die niet naar de opvang mogen, af te zetten bij de grootouders als deze zelf al een hoger risico hebben.
Ouderen zelf dragen het griepvirus minder over. Dit komt doordat hun slijmvliezen droger zijn.
De hygiënemaatregelen gelden voor iedereen, jong en oud, nl. vaak de handen wassen, niezen en hoesten met een zakdoek voor de mond, wegwerpzakdoeken gebruiken.
Mondmaskers helpen niet als preventief middel. Enkel als de huisarts het nodig vindt, zal hij mondmaskers bezorgen voor gebruik door de zieke zelf, zodat via speekselpartikels bij niezen en hoesten het virus zich minder kan verspreiden.
Als het vaccin voor de Mexicaanse griep klaar en voldoende in voorraad is, kan men zich laten vaccineren tegen de Mexicaanse griep. We verwachten het vaccin in het vroege najaar.
Het is vooral belangrijk te weten dat een virusremmer (bijvoorbeeld Tamiflu) de griep niet kan voorkomen. Deze medicatie kan de ziektetoestand met één dag verkorten indien deze in een vroeg stadium van de griep wordt genomen. Het is ook goed om weten dat zulke medicatie vaak maaglast geeft, wat ook geen pretje is.
Waarom vormen 65-plussers een risicogroep voor de Mexicaanse griep?
65-plussers worden voor alle griepen tot de risicogroepen gerekend. Dit heeft te maken met het feit dat door een verzwakt afweersysteem vaker complicaties optreden. Het zijn juist deze verwikkelingen die een griep gevaarlijk maken.
Gezonde ouderen, ouderen die zich goed verzorgen als ze griep hebben, genezen van de opgelopen infectie zoals jongere mensen na ongeveer een week.
Momenteel blijven de 60-plussers in de verschillende landen meer gespaard van de Mexicaanse griep. Mensen die geboren zijn voor 1957 dragen bovendien in hun lichaam de herinnering aan de Spaanse griep (H1N1) of een variant daarvan. Dat is de beste herinnering omdat het de eerste kennismaking was met dit griepvirus; dat is vergelijkbaar met de herinnering aan je eerste lief. We noemen dat de ‘antigene erfzonde’ waardoor oudere mensen nu beter én op natuurlijke wijze beschermd zijn.
Ook bij vroegere epidemieën zag men dat oudere mensen in de eerste periode minder getroffen werden door het virus. Een toename van de besmetting van oudere mensen is in een latere fase wel mogelijk. Ondanks de antigenen kunnen oudere personen toch ziek worden van het huidige H1N1-virus, maar de ziekte kan zich minder uitgesproken manifesteren.
Zijn 65-plussers als risicogroep de eersten die het vaccin zullen krijgen?
Marc Van Ranst: Mensen met een chronische ziekte komen als eerste in aanmerking voor het vaccin tegen de Mexicaanse griep; bij deze groep horen heel wat ouderen. Het grote aantal bestelde vaccins zal niet in een keer geleverd worden in België; de productie kan het grote aantal niet tegelijkertijd aan. Bij iedere nieuwe levering zal herbekeken worden welke doelgroep als eerste moet worden gevaccineerd. We mogen niet vergeten dat het vooral de kleine kinderen zijn die een griepinfectie overbrengen.
Hoe weten ik en mijn huisdokter dat ik Mexicaanse griep heb?
Marc Van Ranst: Als je koorts hebt, liefst met rust wordt gelaten en in bed wil blijven, heb je waarschijnlijk griep. Bij griep heb je geen zin om te eten, zelfs niet om TV te kijken, heb je spierpijn en misschien ook hoofdpijn, keelpijn, hoest je en ben je mogelijk ook kortademig. Een griep is dus wel wat meer dan een verkoudheid.
Als je griepsymptomen in deze periode hebt, wordt dit bestempeld als Mexicaanse griep. Momenteel worden niet meer van alle zieken stalen geanalyseerd in het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid (WIV), enkel nog een aantal via de huisartsenpeilpraktijken voor verdere gegevensverzameling, om de evolutie te kunnen volgen en de zoektocht voor vaccinatie en verdere behandeling voort te zetten.
Het is uiteraard best om je arts op huisbezoek te vragen als je vermoedt dat je griep hebt.
En als we de Mexicaanse griep hebben?
Marc Van Ranst: Voor gezonde mensen, ook gezonde ouderen, volstaat het om uit te zieken en voldoende te drinken. Dat betekent een 5-tal dagen thuis blijven en rusten. Dit heeft als voordeel dat je weerstand opbouwt en waarschijnlijk de volgende vijf jaar beschermd bent tegen dit type griep. Voor oudere mensen daalt deze beschermende immuniteitsperiode tot 2-3 jaar.
De huisarts zal dan geen virusremmer (bijvoorbeeld Tamiflu) voorschrijven. Indien toch een virusremmer wordt gevraagd en voorgeschreven, is er geen terugbetaling van de kostprijs (30 euro).
België heeft gekozen om met de virusremmers zorgzaam om te springen om resistentie te voorkomen. Dit betekent dat we er proberen voor te zorgen dat het virus geen weerstand opbouwt tegen de virusremmer. Dit is nodig om mensen met een verhoogd risico te kunnen helpen de griep door te komen en ook om medicijnen voorhanden te hebben in geval van ergere toestanden. Dus, zoals voor antibiotica is het niet aangewezen veelvuldig gebruik te maken van antivirale middelen.
Mensen met een hoger risico, verzwakte ouderen, ouderen met een chronische ziekte, met een ademhalingsziekte, diabetes, nier- of leveraandoening, een hartziekte, worden geholpen met een virusremmer om te voorkomen dat ze complicaties krijgen. Dit is aan te raden omdat hun verweer tegen deze complicaties zwak is.
Als de dokter weet dat de griep gevaarlijk is voor een patiënt, zal hij een behandeling met een virusremmer aanbevelen. Je krijgt deze medicatie dan onmiddellijk gratis van je huisarts.
Volstaat het dat we in oktober de nieuwe klassieke griepvaccinatie halen? Of omgekeerd, hebben we genoeg aan het vaccin tegen de Mexicaanse griep?
Marc Van Ranst: Neenee, dit jaar zijn er - uitzonderlijk - twee vaccinaties nodig, eentje tegen de Mexicaanse griep en eentje tegen de seizoensgriep. In 2010 zullen beide vaccins verwerkt worden in één vaccin en dan heb je dus genoeg aan één spuitje. De pandemie die we nu kennen, wordt op termijn een gewoon virus.
En tot besluit?
Marc Van Ranst: Zoals de Mexicaanse griep zich nu presenteert, is ze niet erger of niet onschuldiger dan een gewone griep. Het volstaat de nodige hygiëne in acht te nemen om besmettingen proberen te voorkomen. Als je toch griep krijgt, is huisarrest en rust nodig. Wie een zwakkere gezondheid heeft, krijgt een steuntje om deze griep te boven te komen. België is goed voorbereid voor het geval de ziekte bij veel mensen zou uitbreken. Dit is echter geen reden om paniekerig te worden want het gaat om een variant op de jaarlijkse griep. Een laatste raadgeving: eet gezond en beweeg veel, dit is voor elke mens op elke leeftijd van belang.
Meer informatie is te vinden op www.influenza.be. Naar het nummer 0800 99 777 mag u bellen voor een antwoord op al uw vragen en bekommernissen over de Mexicaanse griep.
Auteur: L.B. - Bron: Vlaamse Ouderenraad |
Publicatie: 06-08-2009 |
Update: 06-08-2009Bang voor de griep
Het eerste dodelijke slachtoffer van de Mexicaanse griep in ons land heeft de onrust opnieuw doen toenemen. Griepcommissaris Marc Van Ranst geeft tekst en uitleg. Wat is het verschil tussen de Mexicaanse griep en de jaarlijks weerkerende griep?
Marc Van Ranst: De jaarlijkse griep noemen we de seizoensgriep of wintergriep. Het is een acute infectie van de luchtwegen die veroorzaakt wordt door verschillende griepvirussen. Daarvoor wordt ieder jaar een nieuwe cocktail voor vaccinatie gemaakt ,die aangepast is aan de veranderingen die het virus ondergaan heeft. Dit vaccin is enkel doeltreffend tegen de seizoensgriep van dat jaar. Je kan je elk jaar laten vaccineren vanaf 1 oktober, ook dit najaar. En deze jaarlijkse vaccinatie raden we alle 65-plussers aan.
De Mexicaanse griep of A/H1N1 is voor de eerste keer vastgesteld in Mexico in maart van dit jaar en wordt dus duidelijk daarnaar genoemd, zoals dat ook was met de Spaanse griep in het begin van vorige eeuw. Het gaat om een nieuw menselijk griepvirus dat een gemengde genetische oorsprong heeft, nl. een versmelting van het varkens-, vogel- en menselijk griepvirus.
Er is al heel veel geschreven en gepalaverd over de Mexicaanse griep. Is ze dan zoveel erger of gevaarlijker?
Marc Van Ranst: De ernst van de Mexicaanse griep is dezelfde als de ernst van een gewone jaarlijkse griep. Tengevolge van de seizoensgriep sterven er in België ook elk jaar een 1000-tal mensen.
Bij de eerste gevallen werden stalen genomen en onderzocht om het nieuwe griepvirus te leren kennen. Nu geweten is dat het om een gewone grieptoestand gaat, is ziekenhuisopname en quarantaine normaal niet nodig. Dit betekent niet dat we de Mexicaanse griep mogen minimaliseren, maar wel dat ze moet behandeld worden als een gewone griep.
Van iedereen wordt verwacht voorzichtig te zijn zodat besmetting zoveel mogelijk voorkomen wordt. Het is de bedoeling dat de verspreiding vertraagd wordt in afwachting van een vaccin.
Door het stijgend aantal ziektegevallen is het niet langer zinvol alle contacten en mogelijke besmettingen te volgen.
Is er dan een paniekreactie die nergens voor nodig is?
Marc Van Ranst: We stellen sinds een tijdje vast dat de Mexicaanse griep niet erger is dan de gewone griep. We kunnen niet echt voorspellen of er de volgende maanden een grote uitbreiding komt, maar de mogelijkheid bestaat dat 1/3 van de mensen besmet geraakt en ziek wordt.Dit is een pessimistisch scenario, maar het heeft er wel toe aangezet om plannen te maken zodat diensten (bijvoorbeeld de ziekenhuizen, gemeentelijke diensten, …) nog verder kunnen werken als er veel afwezigen zijn. Het huidige piekmoment van vakantie en reizen laat het griepvirus mee rondreizen zodat het zich meer zal verspreiden. Daarom wordt verwacht dat een eerste griepgolf veel zieken zal maken in september. Op dat moment zal het gepaste vaccin nog niet beschikbaar zijn.
Stocks van mondmaskers en virusremmers worden per provincie aangelegd om voorbereid te zijn voor het geval er een ernstige toename van ziektegevallen komt. Dit hoeft ons niet in paniek te brengen, integendeel het geeft de zekerheid dat de aanpak goed is voorbereid.
Wat kunnen ouderen doen om zich te beschermen tegen de Mexicaanse griep?
Marc Van Ranst: Vooral kinderen zijn overbrengers van griep. Daarom is het wijs dat koortsige kinderen, hoestende en niezende kinderen niet op bezoek gaan bij de grootouders of overgrootouders thuis of in het rusthuis. Evenmin is het aan te raden om zieke kinderen, die niet naar de opvang mogen, af te zetten bij de grootouders als deze zelf al een hoger risico hebben.
Ouderen zelf dragen het griepvirus minder over. Dit komt doordat hun slijmvliezen droger zijn.
De hygiënemaatregelen gelden voor iedereen, jong en oud, nl. vaak de handen wassen, niezen en hoesten met een zakdoek voor de mond, wegwerpzakdoeken gebruiken.
Mondmaskers helpen niet als preventief middel. Enkel als de huisarts het nodig vindt, zal hij mondmaskers bezorgen voor gebruik door de zieke zelf, zodat via speekselpartikels bij niezen en hoesten het virus zich minder kan verspreiden.
Als het vaccin voor de Mexicaanse griep klaar en voldoende in voorraad is, kan men zich laten vaccineren tegen de Mexicaanse griep. We verwachten het vaccin in het vroege najaar.
Het is vooral belangrijk te weten dat een virusremmer (bijvoorbeeld Tamiflu) de griep niet kan voorkomen. Deze medicatie kan de ziektetoestand met één dag verkorten indien deze in een vroeg stadium van de griep wordt genomen. Het is ook goed om weten dat zulke medicatie vaak maaglast geeft, wat ook geen pretje is.
Waarom vormen 65-plussers een risicogroep voor de Mexicaanse griep?
65-plussers worden voor alle griepen tot de risicogroepen gerekend. Dit heeft te maken met het feit dat door een verzwakt afweersysteem vaker complicaties optreden. Het zijn juist deze verwikkelingen die een griep gevaarlijk maken.
Gezonde ouderen, ouderen die zich goed verzorgen als ze griep hebben, genezen van de opgelopen infectie zoals jongere mensen na ongeveer een week.
Momenteel blijven de 60-plussers in de verschillende landen meer gespaard van de Mexicaanse griep. Mensen die geboren zijn voor 1957 dragen bovendien in hun lichaam de herinnering aan de Spaanse griep (H1N1) of een variant daarvan. Dat is de beste herinnering omdat het de eerste kennismaking was met dit griepvirus; dat is vergelijkbaar met de herinnering aan je eerste lief. We noemen dat de ‘antigene erfzonde’ waardoor oudere mensen nu beter én op natuurlijke wijze beschermd zijn.
Ook bij vroegere epidemieën zag men dat oudere mensen in de eerste periode minder getroffen werden door het virus. Een toename van de besmetting van oudere mensen is in een latere fase wel mogelijk. Ondanks de antigenen kunnen oudere personen toch ziek worden van het huidige H1N1-virus, maar de ziekte kan zich minder uitgesproken manifesteren.
Zijn 65-plussers als risicogroep de eersten die het vaccin zullen krijgen?
Marc Van Ranst: Mensen met een chronische ziekte komen als eerste in aanmerking voor het vaccin tegen de Mexicaanse griep; bij deze groep horen heel wat ouderen. Het grote aantal bestelde vaccins zal niet in een keer geleverd worden in België; de productie kan het grote aantal niet tegelijkertijd aan. Bij iedere nieuwe levering zal herbekeken worden welke doelgroep als eerste moet worden gevaccineerd. We mogen niet vergeten dat het vooral de kleine kinderen zijn die een griepinfectie overbrengen.
Hoe weten ik en mijn huisdokter dat ik Mexicaanse griep heb?
Marc Van Ranst: Als je koorts hebt, liefst met rust wordt gelaten en in bed wil blijven, heb je waarschijnlijk griep. Bij griep heb je geen zin om te eten, zelfs niet om TV te kijken, heb je spierpijn en misschien ook hoofdpijn, keelpijn, hoest je en ben je mogelijk ook kortademig. Een griep is dus wel wat meer dan een verkoudheid.
Als je griepsymptomen in deze periode hebt, wordt dit bestempeld als Mexicaanse griep. Momenteel worden niet meer van alle zieken stalen geanalyseerd in het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid (WIV), enkel nog een aantal via de huisartsenpeilpraktijken voor verdere gegevensverzameling, om de evolutie te kunnen volgen en de zoektocht voor vaccinatie en verdere behandeling voort te zetten.
Het is uiteraard best om je arts op huisbezoek te vragen als je vermoedt dat je griep hebt.
En als we de Mexicaanse griep hebben?
Marc Van Ranst: Voor gezonde mensen, ook gezonde ouderen, volstaat het om uit te zieken en voldoende te drinken. Dat betekent een 5-tal dagen thuis blijven en rusten. Dit heeft als voordeel dat je weerstand opbouwt en waarschijnlijk de volgende vijf jaar beschermd bent tegen dit type griep. Voor oudere mensen daalt deze beschermende immuniteitsperiode tot 2-3 jaar.
De huisarts zal dan geen virusremmer (bijvoorbeeld Tamiflu) voorschrijven. Indien toch een virusremmer wordt gevraagd en voorgeschreven, is er geen terugbetaling van de kostprijs (30 euro).
België heeft gekozen om met de virusremmers zorgzaam om te springen om resistentie te voorkomen. Dit betekent dat we er proberen voor te zorgen dat het virus geen weerstand opbouwt tegen de virusremmer. Dit is nodig om mensen met een verhoogd risico te kunnen helpen de griep door te komen en ook om medicijnen voorhanden te hebben in geval van ergere toestanden. Dus, zoals voor antibiotica is het niet aangewezen veelvuldig gebruik te maken van antivirale middelen.
Mensen met een hoger risico, verzwakte ouderen, ouderen met een chronische ziekte, met een ademhalingsziekte, diabetes, nier- of leveraandoening, een hartziekte, worden geholpen met een virusremmer om te voorkomen dat ze complicaties krijgen. Dit is aan te raden omdat hun verweer tegen deze complicaties zwak is.
Als de dokter weet dat de griep gevaarlijk is voor een patiënt, zal hij een behandeling met een virusremmer aanbevelen. Je krijgt deze medicatie dan onmiddellijk gratis van je huisarts.
Volstaat het dat we in oktober de nieuwe klassieke griepvaccinatie halen? Of omgekeerd, hebben we genoeg aan het vaccin tegen de Mexicaanse griep?
Marc Van Ranst: Neenee, dit jaar zijn er - uitzonderlijk - twee vaccinaties nodig, eentje tegen de Mexicaanse griep en eentje tegen de seizoensgriep. In 2010 zullen beide vaccins verwerkt worden in één vaccin en dan heb je dus genoeg aan één spuitje. De pandemie die we nu kennen, wordt op termijn een gewoon virus.
En tot besluit?
Marc Van Ranst: Zoals de Mexicaanse griep zich nu presenteert, is ze niet erger of niet onschuldiger dan een gewone griep. Het volstaat de nodige hygiëne in acht te nemen om besmettingen proberen te voorkomen. Als je toch griep krijgt, is huisarrest en rust nodig. Wie een zwakkere gezondheid heeft, krijgt een steuntje om deze griep te boven te komen. België is goed voorbereid voor het geval de ziekte bij veel mensen zou uitbreken. Dit is echter geen reden om paniekerig te worden want het gaat om een variant op de jaarlijkse griep. Een laatste raadgeving: eet gezond en beweeg veel, dit is voor elke mens op elke leeftijd van belang.
Meer informatie is te vinden op www.influenza.be. Naar het nummer 0800 99 777 mag u bellen voor een antwoord op al uw vragen en bekommernissen over de Mexicaanse griep.
Auteur: L.B. - Bron: Vlaamse Ouderenraad |
Publicatie: 06-08-2009 |
Update: 06-08-2009