Nieuwe behandelingen voor spataders

07/10/11 om 00:00 - Bijgewerkt om 00:00

Het federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg kwam tot de vaststelling dat de nieuwe technieken ter behandeling van spataders even doeltreffend zijn als een klassieke ingreep, maar de patiënten wel sneller weer op de been zijn.

De heelkundige behandeling van spataders evolueert volop. Vaatchirurg Marianne de Maeseneer van het Antwerpse Universitaire Ziekenhuis licht het probleem toe en geeft uitleg over de nieuwste technieken toe.

1. Wat zijn spataders precies?

Wanneer we rechtop staan moet het bloed vanuit onze benen, tegen de zwaartekracht in door onze aders (de venen) omhoog stromen om het hart te bereiken. Om ervoor te zorgen dat het bloed niet kan terugstromen, zijn de aders voorzien van eenrichtingskleppen waarvan de twee helften precies tegen elkaar liggen. Het bloed duwt de kleppen uiteen, maar als het terug wil stromen worden de kleppen dichtgedrukt. Door een verzwakking van de wand van de oppervlakkige beenaders kunnen deze uitzetten. De aders verliezen hun elasticiteit en de kleppen sluiten niet meer naar behoren. Dan ontstaan er spataders (varices).

2. Welke gevolgen heeft dit?

Afgezien van het esthetische aspect, zijn spataders vaak - maar niet altijd - pijnlijk en veroorzaken ze een zwaar, vermoeid gevoel in de benen. Soms geven ze jeuk aan het onderbeen en de enkel of opgezwollen enkels. Ook flebitis, huidontsteking, eczeem en open wonden komen voor. Deze symptomen kunnen worden verlicht door te bewegen (zwemmen, wandelen en fietsen zijn ideaal), de benen regelmatig omhoog te leggen, koude beendouches te nemen, steunkousen te dragen en eventueel medicatie te nemen die de werking van de aders ondersteunt.

3. Wanneer is een operatie nodig?

Indien spataders ondanks de eerder genoemde maatregelen pijn of andere symptomen blijven uitlokken of wanneer er verwikkelingen optreden. Soms wordt ook om zuiver esthetische redenen tot een ingreep besloten.

4. Wat houden de klassieke heelkundige ingrepen in?

Droogspuiten (scleroseren) wordt toegepast voor kleinere spataders. In de ader wordt een stof gespoten die de aderwanden prikkelt zodat ze aan elkaar gaan kleven, er geen bloed meer doorheen kan en de ader verschrompelt. Na de injectie wordt een drukverband aangelegd. Meestal zijn meerdere sessies nodig.

Voor grotere, kronkelige aders wordt klassiek gekozen voor een stripping. De belangrijkste oppervlakkige beenader is de vena saphena magna die van de enkel tot aan de lies loopt. Hierin maakt de chirurg een sneetje ter hoogte van de lies, om hem vlak aan zijn monding in de diepe ader af te binden. Vervolgens wordt een flexibel plastieken buisje (een stripper) ingevoerd en een insnede gemaakt net onder de knie om de stripper door de ader te leiden. Vervolgens wordt de ader met behulp van de stripper verwijderd. Om kleinere vertakkingen te verwijderen worden elders op het been nog kleine incisies gemaakt.

Helaas kan geen enkele behandeling het ontstaan van nieuwe spataders voorkomen. 5 jaar na de ingreep krijgt 5 tot 10 % van de patiënten er opnieuw mee te maken, zelfs na een perfect uitgevoerde operatie.

5. En waaruit bestaan de nieuwe technieken?

  • Een recente techniek is de foam-sclerotherapie waarbij de vloeistof voor het inspuiten 'opgeschuimd' wordt door toevoeging van lucht. Hierdoor moet minder product ingespoten worden om toch een beter contact te krijgen tussen het product en de vaatwand. Onder echocontrole wordt de verplaatsing van het schuim door de ader gevolgd. Met deze techniek kunnen ook grotere aders worden gescleroseerd.
  • Een nieuwe ingreep die meer en meer wordt toegepast, is de laserbehandeling. Via een katheter in de ader wordt stoom geproduceerd die de ader van binnenuit verbrandt. Na de ingreep, die in daghospitalisatie gebeurt, draagt de patiënt een drietal weken steunkousen. Het grote voordeel is dat de patiënt in principe snel opnieuw mobiel is en er geen insnede in de lies nodig is.
  • De radiofrequente ablatie is vergelijkbaar met de laserbehandeling. Alleen wordt in dit geval via de ingebrachte katheter radiofrequente energie toegediend die de ader binnenin beschadigt waardoor hij ter plekke zal verdrogen.

Onze partners