Help, mijn man heeft een midlifecrisis!

27/08/09 om 00:00 - Bijgewerkt om 00:00

Moet u panikeren als uw man ineens een motor wil kopen, ontevreden lijkt of plots veel aandacht aan zijn uiterlijk besteedt? De midlifecrisis bestáát! Maar ze biedt ook positieve mogelijkheden...

Is dit alles wat er is? Jaren geleden verwoordde de groep Doe Maar het heel precies: het algemene gevoel van ontevredenheid dat de midlifecrisis typeert. Over je werk, over je huwelijk, over je uiterlijk, kortom over alles. Is het leven niet méér dan dat?

"Er wordt vaak lacherig over gedaan, maar de midlifecrisis bestáát", zegt Celine Berton. Zij is een psychologe die zich onder meer in levensfaseproblematiek heeft gespecialiseerd. "Het fenomeen komt zelfs vrij algemeen voor. Bij mannen kan de crisis het hevigst zijn, maar ze kan ook vrouwen overvallen. Ze kan starten rond ons 50ste, maar evengoed vroeger. Ze komt namelijk voor vanaf de leeftijd waarop we zowel achteruit als vooruit kunnen kijken: wat is er in mijn leven al gebeurd en wat kan ik in de toekomst doen?"

Wanneer een man in zulk een crisis komt, is het meestal zijn vrouw die dit het eerst merkt... en die de gevolgen ondervindt. Het gaat meestal om ongewone veranderingen in het gedrag. Hij wil een motor of een zeilboot kopen. Hij begint te praten over vroeger en over lang gekoesterde dromen waarvan hij nu eindelijk werk wil maken. Hij wordt lid van een duikclub of wil de Kilimandjaro beklimmen. Hij zeurt voortdurend dat hij zijn werk beu is. Hij koopt jonge kleding en gaat verzorgingsproducten gebruiken.

"Meestal blijven die symptomen vrij onschuldig of zelfs beperkt tot dagdromen", benadrukt Celine Berton. "We kennen echter vooral de dramatische verhalen, omdat die aan ons blijven plakken. De man die plotseling ontslag neemt zonder overleg met zijn gezin. De man die thuis niet meer te harden valt. En natuurlijk ook de man die eerst een geheime verhouding begint met een veel jongere vrouw, nadien zijn gezin in de steek laat, alle rekeningen plundert en thuis een ontredderde vrouw achterlaat. Deze extreme gevallen komen beslist voor, maar al bij al zijn ze zeldzaam."

Of de symptomen mild of heviger zijn, elke midlifecrisis stelt ons huwelijk op de proef. Maar zien we ook de positieve kanten ervan? "Vrouwen van wie de man in de knoop zit, focussen te vaak op de problemen en op hun eigen verdriet", meent de psychologe. "Terwijl die crisis juist kansen biedt om een heel nieuwe start te nemen, in je leven en je relatie. Koppels die samen door de crisis spartelen, komen er meestal beter uit en gaan meer dan ooit beseffen wat ze aan elkaar hebben."

Opportuniteit 1: samen praten en nadenken

Het gebeurt veel te weinig dat we echt de tijd nemen om na te denken over ons voorbije leven, over de toekomst en over ons leven als koppel. Hoe zijn we ooit samengekomen, wat is er met ons de afgelopen twintig jaar gebeurd? En wat willen we nog bereiken? Hoe vaak praten we daarover met elkaar? We nemen er de tijd niet voor. Er is altijd iets dat dringender moet gebeuren. Zelfs als een midlifecrisis er alleen toe leidt dat we grondig nadenken en met elkaar praten over ons leven en onze verwachtingen, dan is dat al een stap vooruit.

Opportuniteit 2: eerlijk uit de routine stappen

Toch kan de stap vooruit nog veel groter worden. Misschien heeft uw man wel gelijk als hij vindt dat zijn leven is vastgeroest, dat zijn werk hem niet meer motiveert, dat er te veel sleur in uw relatie is gekomen enz. Een midlifecrisis gaat vrijwel altijd samen met een nu-of-nooitgevoel: als we het roer willen omgooien in ons leven, moeten we het nu doen.

Celine Berton: "Meestal zijn we dan nog op een leeftijd dat we met een redelijke kans op succes aan nieuwe projecten kunnen beginnen. Als we bij onze partner de symptomen van een midlifecrisis vaststellen, moeten we dus vooral niet panikeren of willen afremmen, maar hem juist doen inzien dat zaken kunnen veranderen. En dat we daarvoor openstaan. Wil hij een motor kopen of de Kilimandjaro beklimmen? Oké, moedig hem aan. Waarom zou u trouwens niet méé die motorrijlessen volgen of de klim wagen? Overleg met elkaar over concrete plannen en maak heel concrete afspraken: wat doen we samen, wat doen we elk apart?"

Daadwerkelijk uit de routine stappen is de beste remedie tegen een midlifecrisis. Van werk veranderen of zelfstandig worden? Ga ervoor! Een bed & breakfast starten in Zuid-Frankrijk? Doen! Een zeilboot kopen? Begin vandaag nog te sparen! Toegegeven, daar is écht durf voor nodig en de verandering moet ook redelijk en financieel haalbaar zijn. Desondanks blijft het toch nog te vaak bij plannen en dagdromen en dan blijven achteraf alleen spijt en onvoldaanheid over.

Een radicale breuk met de dagelijkse sleur aandurven houdt ook risico's in. "Het kan zijn dat de nieuwe projecten mislukken, maar dan kun je jezelf achteraf tenminste niet verwijten dat je het niet geprobeerd hebt", zegt de psychologe. "Het koppel kan ook tot het besluit komen dat het echt beter is, uit elkaar te gaan. Dat is pijnlijk, maar eerlijkheid is beter dan een verbitterd huwelijk."

Opportuniteit 3: echte vrienden ontdekken

"Ja, ik heb een midlifecrisis gekend", bekent Koen (57). "Vier jaar geleden heb ik mijn vrouw en kinderen verlaten voor een veel jongere, vrouwelijke collega. Mijn vriendin en ik woonden echter nog maar enkele maanden samen toen ik besefte dat het eerder een bevlieging was geweest dan echte liefde. Ik heb toen beslist om het met haar uit te maken en mijn huwelijk te redden. Mijn vrouw wilde wel, maar mijn kinderen niet. Ik ben toen ingegaan op de uitnodiging van een bevriend koppel en drie maanden bij hen ingetrokken. De man van het koppel had nooit partij gekozen, de vrouw wél volop voor mijn vrouw. De eerste dag heeft ze me de huid vol gescholden, maar daarna is er niet meer over gesproken. Die maanden gaven me de gelegenheid alles bij te leggen met mijn vrouw en kinderen. Ik ben die vrienden daar nog altijd dankbaar voor."

Een midlifecrisis is één van die cruciale periodes waarin we ondervinden wie onze échte vrienden zijn. Ze stelt vriendschappen op de proef. "Echte vrienden vormen een sterk sociaal en psychologisch vangnet", zegt Celine Berton. "Daarom is het zo belangrijk dat beide partijen in een relatie ook een eigen vriendenkring uitbouwen. Gemeenschappelijke vrienden mag je echter nooit dwingen om partij te kiezen. Echte vrienden zullen steun bieden, zelfs als ze het oneens zijn met wat je doet. En de band zal later nog sterker zijn."

Opportuniteit 4: een nieuwe start nemen

De meest positieve kant van een midlifecrisis kan een volledig nieuw leven zijn: in onze relatie, in ons beroep of in beide. "De voorwaarde is dan wel dat we erin slagen het verleden te vergeten", benadrukt de psychologe. "Wanneer je als koppel beslist om een nieuwe start te nemen, moet je daar ook honderd percent voor gaan en dat is niet altijd even evident. Zelfs als je man tijdens zijn crisis bijvoorbeeld vreemd is gegaan, moet je dat niet bij elke woordenwisseling opnieuw oprakelen. Of per se wraak willen nemen. Probeer er gewoon niet meer over te praten en al je energie te investeren in de nieuwe plannen. Op die manier kun je later zelfs stiekem een beetje blij zijn dat die crisis er is geweest!"

Onze partners